Кіріспе

Нотр-Дам соборы базиликасы – Канаданың Онтарио штатындағы Оттава қаласында, Төмен қала ауданындағы 385 Сассекс драйвінде орналасқан Рим католик шіркеуінің кіші базиликасы. 1990 жылы ол Канаданың ұлттық тарихи ескерткіші деп жарияланды. Базилика – Оттавадағы ең көне және ең ірі шіркеу, сонымен қатар қаланың Рим католик архиепискобының резиденциясы. Оның екі мұнарасы және алтын жалатылған Мадоннасы жақын орналасқан Парламент төбесінен және айналасынан оңай көрінеді. Шіркеу соңғы рет 1990 жылдардың аяғында жаңартылып, қалпына келтірілді. Қызметтер француз және ағылшын тілдерінде өтеді. Оның Жасыл Жұма және Рождестволық миссалары жыл сайын Salt + Light телеарнасы арқылы бүкіл елге таратылады.

Тарих

Бұл жерде 1832 жылы салынған шағын ағаш Сент-Жак шіркеуі орналасқан. Бұл ғимарат 1841 жылы үлкен шіркеуге орын беру үшін көшеге көшірілді және екі жылдан кейін өрт сөндірілді. Бұл үлкен шіркеуді жергілікті шебер Антуан Робилард және неоклассикалық стильді сұраған Джон Фрэнсис Кэннон әзірледі. Алайда, 1844 жылы төменгі бөлігі аяқталғаннан кейін, облат әкелері (OMI) мәхәлләнің басшылығын өз мойнына алды және Пьер Адриен Телмон Франциядан құрылысты аяқтау үшін жіберілді. Әке Телмон шіркеуді неоготикалық стильде қайта жобалауға шешім қабылдады, бұл стиль танымалдылығы артып келе жатқан еді. Осының нәтижесінде төменгі бөліктері, мысалы, басты кіреберіс неоклассикалық болып сақталды, ал құрылыстың жоғарғы бөліктері неоготикалық стильде салынды. 1859 жылы OMI-дың әкесі Дамасе Дандуранд екі готикалық мұнараны жобалады, олар 1866 жылы батыс жағына қосылды. Одан бұрын, 1849–50 жылдары ол архиепископ сарайын жобалаған, ал 1862–63 жылдары хор галереясын қосты. 1879 жылы Папа Лео XIII соборды кіші базилика деп жариялады. Сәулетші Джеймс Р. Боуз 1875 жылы жаңа галереялар мен басқа да жақсартуларды жобалады. Генерал-губернатор Жорж Ванье және премьер-министр сэр Уилфрид Лорие екеуіне де соборда мемлекеттік жерлеу рәсімі жасалды. Кейіннен собор тарихына арналған ескерткіш тақта ғимаратқа жақын орнатылды. Онда былай деп жазылған:

"1841 1843 Бұл готикалық жаңғыру стиліндегі құрылыс Оттавадағы ең көне сақталған шіркеу. Оның екі мұнарасы 1842 жылы салынған. 1848 жылы ол Оттава епархиясының соборы деп аталды, кейіннен базилика мәртебесі берілді. Оның ең бағалысы – ою-өрнектелген және боялған интерьері. 1978 жылы мұра нысаны деп танылды." "1999 жылдың 18 желтоқсанында Оттава архиепископы, әрекеттегі Марсель А. Гервейс Нотр-Дам соборын ресми түрде қайта ашты. Собор 1999 жылдың басынан бастап жөндеуге жабылды, ал жұмыс 2000 жылға дейін жалғасты. Бұл тарихи қалпына келтіру анонимді меценаттардың жомарт үлесі, Канаданың Мыңжылдық серіктестік бағдарламасы, Онтарио үкіметі және собордың достарының көмегімен мүмкін болды. Біз собор жабық болған кезде қауымды ана үйінің шіркеуінде құшақ жарақтаған Оттаваның қайырымдылық сестеріне де алғыс айтамыз."

Дизайн

Қонақ үйдің шаңырақтары қалайымен жабылған, бұл француздық канадалық шіркеулерге тән ерекшелік, және онда қоңыраулар жиынтығы орналасқан. Сыртқы пішіні қарапайым болғанымен, ішкі жағы Жорж Буйон жобалағандықтан, әлдеқайда әсем. Шіркеудің ішкі кеңістігі жарқын түстермен боялған, ою-өрнектермен, тамаша әйнек терезелермен және түрлі діни тұлғалардың жүздеген мүсіндерімен безендірілген. Луи Филипп Хебер ғибадатханада отыз үлкен ағаштан жасалған мүсінді аяқтады. Ғибадатхананың соңында Киелі Отбасы француз және ирланд католиктерінің қасиетті қамқоршылары – Иоанн Креститель және Патрикпен толықтырылған.

Органдар

Алғашқы орган 1850 жылдың 7 наурызында Монреаль соборындағы органшы Дамис Пол арқылы салтанатты түрде ашылды. Аспаптың құрастырылуы 1848 жылы епископ Гигуестің тағайындалуына орай ішінара аяқталған болатын. Жозеф Касавант 18 тоқтамдық (1063 құбырлы) аспапты жасап, оны кейін 1871 жылы Флавьен Рошон мүсінмен безенген корпусқа орналастырды. Бірнеше жылдан соң орган жасаушы Луис Митчелл аспапты қалпына келтірді. Касаванттың ұлдары 1892 жылы органды толығымен қайта жасады. Ол кезде ол 52 тоқтамдық аспап болып, 3 мануал мен педальмен басқарылды. Аспап электр-пневматикалық жүйемен жұмыс істеді. Органның негізгі бөлігі артқы галереяда, ал екінші орган – 3 мануал мен педальдық 17 тоқтамдық хор органы киелі орынның үстіндегі галереяда орналасқан. Екі орган да артқы галереядағы консольден ойнатылады. Бұл аспап Касавант фирмасы тарихындағы үш ең көрнекті аспаптың бірі саналады, ал қалған екеуі – Монреальдегі Нотр-Дам базиликасындағы (1890) және Сент-Гиацинт соборындағы (1885) аспаптар. Алғашқыда консоль сол жақ орган корпусына бекітілген. Орган корпусы бастапқыда екі бөлікке бөлінген, бұл керемет әйнек терезелерді ашыққа шығарды. 1917 жылы жаңа тоқтамдар қосылды. 1940 жылы күрделі жөндеу жұмыстары кезінде заманауирақ екінші консоль орнатылды, ал 1975 жылы электрлік жүйенің жаңадан қаралуы жүзеге асырылды. 1999 жылы Гильбо Терьен екінші консольді ауыстырып, аспаптың симфониялық эстетикасын сақтай отырып, бөлімдер арасындағы үйлесімділікті арттыру үшін 7 қосымша тоқтам қосты. Ғибадатхана органы өзінің бастапқы құрамы мен дыбысталуын сақтап қалған. Композитор Амеди Тремблей 1894 жылдан 1920 жылға дейін шіркеудің органшысы қызметін атқарды. Қазіргі органшы – Дженнифер Лавлесс.