Кіріспе

Шотландияның солтүстік жағалауындағы теңіз лохы

NOTOC

Лок Эриболл (шотланд гаэль тілінде: "Loch Euraboil") – Шотландияның солтүстік жағалауындағы ұзын теңіз лохы. Ол ғасырлар бойы терең суға тұрақ ретінде пайдаланылып келеді, себебі ол Кейп Врайт пен Пентленд Ферттің көбінесе дауылды теңіздерінен қорғалған. Аймақта қола дәуірінен қалған іздер табылады, оның ішінде жер асты қоршауы және батыс жағалаудағы төбеде өте жақсы сақталған дөңгелек үй. 19 ғасырда мұнда шағын әк өнеркәсібі дамыды, ал 1870 жылдары лохтың шығыс жағалауындағы Ард-Неакиде төрт үлкен әк пеші салынды. 1890 жылы лохтың айналасында жағалау жолы салынар алдында, Хейлам паромдары батыс жағалаудағы Портнанконнан Ард-Неакиге қатынайтын. Ард-Неаки және Портнанкон екеуі де балық аулау бекеттері болған. Лохтың жағалауында Эриболл, Лайд, Хейлам, Портнанкон және Эйлен Хоан елді мекендері орналасқан. Эйлен Хоан лохтың солтүстік, теңізге қарайтын бөлігінде орналасқан, ал жақын маңда А' Гойль sgeir, An Cruachan, An Dubh sgeir, Eilean Clùimhrig және Pocan Smoo сияқты түрлі шағын аралдар бар. Бүгінде бұл жауын-шашын көп жауатын және Ұлыбританиядағы халық тығыздығы ең төменгі аймақтағы көрікті, табиғи жер.

Теңізде пайдалану

Корольдік флот, әсіресе Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, осы көлге жиі келіп тұратын. Лаид ауылының үстіндегі төбеде теңізшілер өздерінің әскери кемелерінің аттарын тастармен жазып, оның ішінде "Аметист" кемесінің атын да көрсеткен. Соғыс кезінде мұнда орналасқан британдық әскерилер жиі жауатын қолайсыз ауа райының салдарынан оны "Құйрықты orrible" деп атаған. Көлдегі ең үлкен арал – Эйлен Хорайд, 1944 жылғы сәуірдегі сәтті Тунгстен операциясына дейін Әскери-әуе күштерінің бомбалау оқулары үшін неміс "Тирпиц" линкорінің макеті ретінде пайдаланылды. 33 аман қалған неміс U- қайығы, мысалы U 532 және U 295, 1945 жылы мұнда ресми түрде капитуляциялап, Атлантика шайқасына нүкте қойды. Көл мен жағалаудың жалға алынған бөлігі Қорғаныс оқу-жаттығу полигонының шағын оқу аймағы ретінде жіктеледі, көбінесе жылына үш екі апталық кезеңде десанттық және арнайы жаттығулар үшін қолданылады. 2011 жылы көл Ұлыбританиядағы ең ірі әскери оқу – "Joint Warrior" оқуының бір бөлігі ретінде пайдаланылды, онда жаңа флагмандық шабуыл кемесі HMS Bulwark та қатысты.