Кіріспе

Ирланд мифологиясындағы әйел тұлға

Флидас немесе Флидайс (қазіргі заманғы жазуы: Флиодхас, Флиодхайс) – ирланд мифологиясындағы әйел тұлға, ол Фолтхайн ("әдемі шаш") деген лақап атымен белгілі. Ол мал және өнімділік қасиеттерінің құдайы болған деп саналады. «Ирландия шежіресі» (Lebor Gabála Érenn) бойынша Аргоен, Бе Тейте, Динанд және Бе Чуиллдің анасы. Динанд пен Бе Чуилл «Ирландия шежіресінде» Диан Чехт туралы бір үзіндіде «егінші әйелдер» ретінде, ал Мойтура шайқасының екіншісінде – әйел колдовствошылар ретінде айтылады. Олар жердің ағаштарын, тастарын және топырағын қозғап, қарулы әскерге айналдыруға келіседі. Орта ирланд тілінің сөздігі «Атаулардың лайықтылығы» (Cóir Anmann) Флидастың аңызға толы Жоғары Король Адамайрдың әйелі және Ния Сегамейннің анасы екенін айтады. «Конхобардың хабары» ертегісінде Фергусты қанағаттандыру үшін жеті әйел керек болған, егер ол Флидаспен бірге болмаса. Оның Фергюспен болған қарым-қатынасы Мейо округінде ауызша дәстүрде айтылады.

Мал шабуылы эпостары

Флиодқа қатысты аңыздар көбінесе ірі қара малға байланысты. Флидайс – "Тайн Бо Флидайс" ("Флидайс малын айдап әкету") атты Ульстер аңызының басты кейіпкері, ол Фергус мак Ройштің сүйіктісі және сиқырлы малдың иесі. Оқиға Майо округіндегі Эрис аймағында өтеді, онда Фергус оны және оның малын күйеуі Аилл Финнен қалай алып кеткені айтылады. "Тайн Бо Куаилнге" (Кули мал шабуылы) кезінде ол Коннахт патшасы Айлиль мак Матаның шатырында ұйықтады, және оның малы әр жеті күнде бір рет бүкіл армияны сүтпен қамтамасыз ететін. "Тайн Бо Флидайс" бойынша, оның "Маол" деп аталатын сүйікті ақ сиыры бар, ол бір түнгі сауыннан 300 адамды тойдыра алады.

Ескірген түсіндірмелер

Жақында Флидайс грек Артемидасы мен римдік Дианаға ұқсас орман құдайы ретінде кеңінен бейнеленді. Қазіргі ғалымдар бұл дұрыс емес деп санайды. Оның ұлы Ния Сегамейн анасынан алған күшімен жабайы бұғыларды сиырлардай сауа білді. Бұл бұғылармен байланысы және оның орман құдайы ретінде сипатталуы оның есімінің "фаунның ылғалдылығы" деген мағынадағы flid ois деген ортағасырлық халықтық этимологиясына негізделген. Бұл этимология, мүмкін, Флидайс пен Фениан аңыздарынан таралған елен қызы Садхбхты біріктіру әрекеті болған; алайда, Флидайс мифологиясы негізінен үй малдары мен сауынға қатысты.