Кіріспе

Ағылшын христиан теологы және математигі Исаак Барроу (1630 жылдың қазаны - 1677 жылдың 4 мамыры) – ағылшын христиан теологы және математигі, оған көбінесе шексіз кіші есептеудің дамуындағы алғашқы рөлі, әсіресе, есептеудің негізгі теоремасын дәлелдеуі үшін үлкен еңбек сіңірілген. Оның жұмысы жанаманың қасиеттерін зерттеуге арналған; Барроу алғаш рет каппа қисығының жанамаларын есептеді. Ол сонымен қатар, кейіннен оның шәкірті Исаак Ньютон иеленген беделді Лукасиандық математика профессоры лауазымының алғашқы иегері ретінде де танымал.

Ерте өмір және білім

Барроу Лондонда дүниеге келген. Ол Томас Барроудың ұлы, кәсібі зығыр матасы сатушы. 1624 жылы Томас Кенттегі Солтүстік Крейде тұратын Уильям Буггиннің қызы Эннге үйленді, және олардың ұлы Исаак 1630 жылы дүниеге келді. Барроу осы одақтан туған жалғыз бала болған сияқты – әрине, нәресте шағынан аман қалған жалғыз бала. Энн шамамен 1634 жылы қайтыс болды, ал жесір әкесі баланы Спинни аббаттығында тұратын әкесі Исаакқа, Кембриджширдегі әділет судьясына жіберді. Бірақ екі жыл өткен соң Томас қайтадан үйленді; жаңа әйелі – Кенттегі Мейдекинде тұратын Генри Оксинденнің қарындасы Катерина Оксинден. Осы некеден оның кем дегенде бір қызы, Элизабет (1641 жылы туған) және Томас деген ұлы болды, ол Эдвард Миллердің шәкірті болып, 1647 жылы босатылып, 1680 жылы Барбадосқа эмиграциялады.

Ерте мансап

Исак алдымен Чартерхауста (онда ол өте шарбаздық және ұрысқақ болғандықтан, әкесі Құдайға егер балаларының біреуін алып кетсе, Исақты ең соңғы кезде қалдыруын тіледі) және кейіннен Фелстед мектебінде оқыды. Университетке дайындық үшін Фелстедте грек, еврей, латын және логиканы оқығаннан кейін, ол Кембридждегі Тринити колледжінде білімін жалғастырды; ол Уолполл отбасының белгісіз бір мүшесінен қолдау ұсынысы алғандықтан оқуға түсті, "бұл Уолполлдардың Бароудың роялистік іске адалдығына деген ықыласынан туындаған болуы мүмкін". Оның інісі және аты-жөні Айзек Барроу, кейіннен Сент-Асаф епископы, Питерхаус колледжінің мүшесі болды. Ол қажырлы оқып, классика және математика салаларында өзгелерден ерекше көзге түсті; 1648 жылы бітіргеннен кейін, 1649 жылы стипендияға ие болды. Барроу 1652 жылы Кембридж университетінде Джеймс Дюпорттың студенті ретінде магистр дәрежесін алды; содан кейін ол бірнеше жыл колледжде тұрып, Кембридждегі грек тілінен профессорлық лауазымға үміткер болды, бірақ 1655 жылы Ұлттық Достастықты қолдауға міндеттеме беретін келісімге қол қоюдан бас тартқандықтан, шетелге саяхаттауға грант алды.

Саяхат

Келесі төрт жыл бойы Франция, Италия, Смирна және Константинополь қалаларын аралап, көптеген оқиғалардан кейін 1659 жылы Англияға оралды. Ол батылдығымен танымал болды. Оның өзінің ерлігімен қарақшылардан кемесін құтқаруы ерекше атап көрсетіледі. Ол "бойы аласа, жіңішке денелі, терісі ақ" деп сипатталады, киімі шалақы, темекіге құмар болған (көнек). Сарайдағы қызметтерінде оның тапқырлығы II Карлдың ықыласын және әріптес сарайлықтардың құрметін жеңіп алды. Оның жазбаларында тұрақты және сәнді тілді кездестіруге болады. Ол сол заманның ең әсерлі тұлғасы болды, өмірін кінәсіз өткізіп, әр ісін сақтықпен және жауапкершілікпен атқарды.

Жұмыс

1660 жылы Реставрация кезінде ол Кирпич университетінде грек тілінің Регий профессоры болып тағайындалды. 1662 жылы ол Грешем колледжінде геометрия профессоры болды, ал 1663 жылы Кембридждегі Лукасиан кафедрасының алғашқы иегері болып таңдалды. Осы кафедрада қызмет еткен кезінде ол математика саласындағы екі аса білімді және көркем еңбегін жариялады – біріншісі геометрияға, екіншісі оптикаға арналған. 1669 жылы ол Исаак Ньютонның пайдасына профессорлық қызметінен бас тартты. Осы шамада Барроу «Иман туралы түсіндірмелер», «Иеміздің дұғасы», «Он буырылған сөз» және «Құдайға арналған киелі рәсімдер» атты еңбектерін жазды. Өмірінің қалған бөлігін ол діни білімді зерттеуге арнады. 1670 жылы патша жарлығымен діни ғылым докторы атағын алды, екі жылдан кейін Троица колледжінің магистрі (1672) болды, онда кітапхананы құрды және өліміне дейін осы лауазымда қалды. Оның ең алғашқы жұмысы – Евклидтің «Элементтерінің» толық басылымы, оны 1655 жылы латын тілінде, ал 1660 жылы ағылшын тілінде жариялады; 1657 жылы «Деректер» басылымын шығарды. Оның 1664, 1665 және 1666 жылдары оқыған дәрістері 1683 жылы «Lectiones Mathematicae» деген атпен жарық көрді; олар негізінен математикалық шындықтардың метафизикалық негіздеріне арналған. 1667 жылғы лекциялары сол жылы жарық көрді және Архимедтің маңызды нәтижелеріне жеткізген талдауын ұсынады. 1669 жылы ол «Lectiones Opticae et Geometricae» еңбегін жариялады. Алғы сөзінде Ньютон осы лекцияларды қарап, түзетулер енгізгені айтылады, бірақ Ньютонның флюкциялық дау кезіндегі ескертулерінен бұл түзетулер оптикаға қатысты бөлімдермен шектелген болуы мүмкін. Бұл математикадағы оның ең маңызды еңбегі, 1674 жылы бірнеше ұсақ өзгерістермен қайта басылды. 1675 жылы ол Пергалық Аполлонийдің «Коникалық қималар туралы» алғашқы төрт кітабының және Архимед пен Вифин Теодосийінің қолда бар еңбектерінің көптеген түсіндірмелері бар басылымын шығарды. Оптикалық лекцияларда жарықтың шағылысуы және сынуымен байланысты көптеген мәселелер тапқырлықпен қарастырылады. Шағылысу немесе сыну арқылы көрінетін нүктенің геометриялық фокусы анықталады; және нысанның бейнесі оның әрбір нүктесінің геометриялық фокустарының орны екені түсіндіріледі. Барроу сондай-ақ жұқа линзалардың бірнеше оңай қасиеттерін анықтады және аязды түсіндіруде картезиандық тәсілді айтарлықтай жеңілдетті. Барроу секанс функциясының интегралын тұңғыш рет жабық түрде тауып, сол кезде кеңінен танылған болжамды дәлелдеді.

Өлім және мұра

Барроу 46 жасында Лондонда отбасы құрмай қайтыс болды және Вестминстер аббаттығында жерленді. Джон Обри «Қысқа өмірбаян» еңбегінде оның өлімін Түркияда болған кезде пайда болған опиумға құмарлығымен байланыстырады. Жоғарыда аталған еңбектерден өзге, ол математика саласында да маңызды трактаттар жазды, бірақ әдебиетте оның орны бастысымен аргументтеуге толы шеберлігімен көзге түсетін уағыздарымен нығайтылған. Ал оның Папаның билігі туралы трактаты – барлық уақыттағы дау-жанжалдардың ең көрнекті үлгілерінің бірі деп есептеледі. Барроудың мінезі жағынан да, таланты жағынан да лайықты адам болды, әйтсе де, оның өзгешелікке бейімділігі зор болды.