Кіріспе

Логикалық жұмбақ

«Батль кемесі» жұмбағы (кейде Бимару, Юботу, «Солитерлік соғыс кемелері» немесе «Соғыс кемесінің жеке ойыны» деп аталады) – «Соғыс кемесі» ойынына негізделген логикалық жұмбақ. Ол және оның түрлері бірнеше жұмбақ жарыстарында, оның ішінде Дүниежүзілік жұмбақ чемпионатында және «Games» сияқты жұмбақ журналдарында кездеседі. «Солитерлік соғыс кемесі» ойынын Аргентиналық Хайме Пониячик ойлап тапты және ол алғаш рет 1982 жылы Аргентинаның «Humor & Juegos» журналында жарияланды. «Батль кемесі» 1992 жылы Нью-Йоркте өткен бірінші Дүниежүзілік жұмбақ чемпионатында халықаралық аренада танымал болды. «Батль кемесі» келесі жылы «Games» журналында пайда болды және осы күнге дейін журналдың тұрақты бөлігі болып табылады. Дүниежүзілік жұмбақ чемпионатында орын алғаннан бері «Батль кемесі» ойынының түрлері пайда болды. «Батль кемесі» әртүрлі өлшемдегі кемелерді жасыратын шаршылар желісінде ойналады. Желінің қасындағы сандар бір қатардағы немесе бағанадағы қанша шаршы кеменің бөлігімен толғанын көрсетеді.

Тарих

Battleship-тің жеке ойналатын нұсқасы 1982 жылы Аргентинада Batalla Naval деген атпен ойлап табылды, ал алғашқы жарияланған жұмбақтар 1982 жылы испандық Humor & Juegos журналында пайда болды. Battleship журналын оның негізін қалаушысы Хайме Пониячик, сондай-ақ редакторлары Эдуардо Абель Хименес, Хорхе Варлотта және Даниэль Самойлович жасады. 1982 жылдан кейін Battleship жұмбақтары 1987 жылға дейін жарияланбады, ол кезде олар Humor & Juegos журналының қайта аталған нұсқасы – Juegos Para Gente De Mente журналында пайда болды. Juegos Para Gente De Mente баспасы ай сайын шығатын Enigmas Lógicos журналында Battleship жұмбақтарын тұрақты түрде жариялап келеді. Battleship 1992 жылы Нью-Йоркте өткен бірінші Дүниежүзілік жұмбақ чемпионатында халықаралық аренада дебют жасап, сәттілікке ие болды. 1993 жылы өткен келесі Дүниежүзілік жұмбақ чемпионатында қатар және баған нөмірлерінің кейбіреулері алынып тасталған Battleship-тің нұсқасы ұсынылды. Battleship алғаш рет 1993 жылы, бірінші Дүниежүзілік жұмбақ чемпионатынан кейін Games журналында жарияланды. Кейіннен басқа да нұсқалар пайда болды, оның ішінде алтыбұрышты, 3D Battleship және диагональды Battleship.

Ережелер

Battleship ойынында 10×10 шаршыдан тұратын торға кемелер тобы жасырылған. Кемелер тобына төрт шаршылық бір линкор, үш шаршылық екі крейсер, екі шаршылық үш эсминец және бір шаршылық төрт суасты кемесі кіреді. Әрбір кеме торда көлденең немесе тік орналасқан бірнеше жалғасқан шаршыларды алып жатады. Кемелер бір-біріне тігізбес үшін, тіпті диагональ бойынша да, орналастырылады. Ойынның мақсаты – кемелердің қайда орналасқанын анықтау. Торда бұрыннан шешілген шаршылар түріндегі белгілер болуы мүмкін, олар суасты кемесін, кеменің басын, кеменің ортасын немесе суды көрсетеді. Әрбір қатар мен бағанның қасында сол қатардағы немесе бағандағы кемелердің бөліктерімен алынған шаршылардың санын көрсететін сан жазылған. Battleship ойынының стандартты түрінің нұсқалары үлкен немесе кіші торларды (жасырылған кемелер тобының мөлшеріне сәйкес өзгерістермен), сондай-ақ алтыбұрышты торды пайдалануды қамтиды.

Стратегия

Жауынгерлік кеме жұмбағын шешудің негізгі стратегиясы – қажет болған жағдайда аяқталмаған кемелерге бөліктер қосу, кеме бөлігі жоқ екені белгілі болған шаршыларды сумен толтыру, сондай-ақ қатар немесе бағандағы кемелерді аяқтау, егер олардың саны сол қатардағы немесе бағандағы шешілмеген шаршылар санымен сәйкес келсе. Күрделі стратегияларға әлі табылмай қалған ең үлкен кеменің торға сыйып қана қоймай, орналаса алатын жерлерді іздеу, сондай-ақ жартылай аяқталған қатарлар мен бағандарды іздеп, оларды аяқтаудың жалғыз жолы бар-жоғын анықтау кіреді. 1997 жылы Games журналындағы «Жауынгерлік кеме» рубрикасының бұрынғы редакторы Моше Рубин Fathom It! атты танымал Windows нұсқасын шығарды.