Қандағы кальций деңгейінің төмендеуінің клиникалық белгісі
Chvostek sign
Хвостек белгісі – қандағы кальций деңгейінің төмендеуінің (гипокальциемия) клиникалық көрінісі. Бет нервін соғу арқылы анықталады, бұл бет бұлшық еттерінің спазмын тудырады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қандағы кальций деңгейінің төмендігінің клиникалық белгісі
Clinical sign of low blood calcium level
Швостек белгісі ('/k//v//ɒ//s//t//ᵻ//k/') – адамның қандағы кальций деңгейінің төмен болуы мүмкін екендігін көрсететін клиникалық белгі (қан сарысуындағы кальцийдің төмендеуі, гипокальциемия деп аталады). Швостек белгісі – беттік нерв (сонымен қатар 7-ші бас сүйек нерві немесе CNVII) арқылы белсендірілген (иннервацияланған) бұлшық еттердің қалыптан тыс қылығы. Құлақтың алдындағы беттік нервке соққанда, беттің сол жағындағы бұлшық еттер кездейсоқ түрде жиырылады (ипсилатеральды беттік спазм деп аталады). Мұрынды, ерінді және қабауды басқаратын бұлшық еттер көбінесе спазмға түседі. Бұл беттік спазмдар гипокальциемияға байланысты бұлшық етті басқаратын нервтердің оңай тітіркенуінен (гипервозбудындалу деп аталады) туындайды. Гипокальциемияның себептері көп болуы мүмкін, оның ішінде паратиреоидтық бездің аурулары (мысалы, паратиреоидтық бездің жеткілікті жұмыс істемеуі, гипопаратиреоз) және витамин тапшылығы (мысалы, D витаминінің жетіспеуі). Кейде Швостек белгісі кальций тепе-теңдігін бұзатын басқа жағдайлардан, мысалы, қандағы қышқылдық және сілтілік тепе-теңдігінің бұзылуынан, тыныс жолдарының сілтіленуінен (қанның сілтілік pH-ынан) туындауы мүмкін. Жасырын тетанияның Труссо белгісі – бұл қандағы кальцийдің төмендеуінің тағы бір белгісі, онда қолға қан жеткізетін қан тамырының қысылуы кезінде қол бұлшық еттері жиырылады. Жасырын тетанияның Труссо белгісі әдетте Швостек белгісінен бұрын пайда болады және гипокальциемияны анықтауда дәлірек болжам жасауға мүмкіндік береді, бұл клиниктерге жағдайды ертерек тануға көмектеседі.
The Chvostek sign ('/k//v//ɒ//s//t//ᵻ//k/) is a clinical sign that someone may have a low blood calcium level (a decreased serum calcium, called hypocalcemia). The Chvostek sign is the abnormal twitching of muscles that are activated (innervated) by the facial nerve (also known as Cranial Nerve Seven, or CNVII). When the facial nerve is tapped in front of the ear, the facial muscles on the same side of the face will contract sporadically (called ipsilateral facial spasm). The muscles that control the nose, lips and eyebrows are often the ones that will spasm. These facial spasms are caused by the nerves that control the muscle being easily excited (called hyperexcitability) due to hypocalcemia. Hypocalcemia can be caused by many things, including parathyroid conditions (such as when the parathyroid gland does not function well, called hypoparathyroidism) and vitamin diseases (such as a vitamin D deficiency). Sometimes, the Chvostek sign can be caused by other conditions which interfere with the balance of calcium, such as imbalanced acid and alkaline in blood causing respiratory alkalosis (an alkaline blood pH). The Trousseau sign of latent tetany is another sign of decreased calcium in blood where muscles in the hand contract when the brachial artery supplying the area is occluded. The Trousseau sign of latent tetany also generally occurs earlier than the Chvostek sign and is a more accurate predictor of hypocalcemia, allowing clinicians to recognise the condition earlier.
Этимология
Бұл белгі Австрияда туған, Чехияның Моравия аймағында тұрған хирург Франтишек Швостек есімімен аталады. Кәсіби өмірінде Швостек этиопатогенезді зерттеуге және неврологиялық ауруларды, оның ішінде электротерапия арқылы емдеуге өзін арнады. 1876 жылы ол осы белгіні алғаш рет сипаттады, ол кейіннен оның есімін алды. 1883 жылы осы белгіні тағы бір австриялық дәрігер, Натан Вайс (1851–1883) дербес түрде сипаттады.
The sign is named after František Chvostek, an Austrian born surgeon who lived in Moravia, in the Czech Republic. In his professional life, Chvostek devoted himself to the study of etiopathogenesis and to the treatment of neurological disorders, including by means of electrotherapy. In 1876, he first described the sign that bears his name. Later it was independently described by another Austrian physician, Nathan Weiss (1851–1883), in 1883.
Швостек белгісі I типті
Ол құлақ жаңқасының алдында шамамен 2 см және жақ сүйегінің шығыңқы бөлігінен (zygomatic process) 1 см төмендегі нүктеге саусақпен немесе балғамен соғу арқылы қол жеткізіледі. Жауап, бет нервімен қамтамасыз етілген кейбір немесе барлық бұлшық еттердің сол жаққа қарай жирылуымен білінеді. Бұл эфект лабиалдық және мұрындық жиырылыстардың стимуляцияланған жаққа қарай бұрылуына алып келеді.
It is obtained by striking with a finger or a hammer a point that is approximately 2 cm in front of the lobe of the ear and about 1 cm below the zygomatic process. Response occurs in the form of ipsilateral contraction of some or all of the muscles innervated by the facial nerve. The effect is the lateral deviation of the labial and nasal fold toward the stimulated side.
Швостек белгісі ІІ тип
Ауыз бұрышы мен жұлдызшалық процесті жалғастыратын сызықтың ортаңғы және жоғарғы үштен бірі арасындағы нүктеге тигізу ауыз және мұрын бұлшықтарының ғана жиырылуына себеп болады.
Hitting a point between the middle third and upper third of the line joining the angle of the mouth to the zygomatic process gives rise to only a contraction of the muscles of the mouth and nose.
Себептер
Швостек белгісі тетанияда кездеседі. Дегенмен, ол гипомагнезиемияда да болуы мүмкін. Магний аденолатциклазаның кофакторы болып табылады, ол АТФ-ті 3',5'-циклдік АМФ-қа (cAMP) айналдыру реакциясын катализдейді. 3',5'-циклдік АМФ (cAMP) паратиреоид гормонының белсендірілуі үшін қажет. Гипомагнезиемия гипокальциемияға алып келуі мүмкін болғандықтан, ол алкогольге тәуелді адамдарда, диареясы барларда, аминогликозидтер немесе диуретиктер қабылдап жүрген науқастарда жиі кездеседі. Қызылша, тетанус және микседема жағдайында да байқалады. Респираторлық алкалозбен ауыратын адамдарда да кездесуі мүмкін, мысалы, гипервентиляция синдромы салдарынан, бұл кальций иондарының қан сарысуындағы концентрациясының күрт төмендеуіне, ал иондалған кальцийдің (Ca2+) маңызды бөлігінің альбуминмен және глобулиндермен байланысуына әкелуі мүмкін.
Chvostek's sign is found in tetany. However, it may also be present in hypomagnesemia. Magnesium is a cofactor for adenylate cyclase, which catalyzes the conversion of ATP to 3',5' cyclic AMP. The 3',5' cyclic AMP (cAMP) is required for parathyroid hormone activation. It is frequently seen in alcoholics, persons with diarrhea, patients taking aminoglycosides or diuretics, because hypomagnesemia can cause hypocalcemia. It is also seen in measles, tetanus and myxedema. It can also be found in subjects with respiratory alkalosis, for example as a result of hyperventilation syndrome, which can lead to a drastic reduction of the concentration in serum of calcium ions while at normal levels, for the binding of a significant proportion of ionized calcium (Ca2+) with albumin and globulins.
Клиникалық маңызы
Швостек белгісі тетанияның аса ерекше белгісі емес, себебі ол дені сау ересектердің 10-25% -ында кездесуі мүмкін. Сондықтан, бұл белгі жасырын тетанияны анықтау үшін сенімді клиникалық көрсеткіш болып табылмайды. Оның сезімталдығы Trousseau белгісінен төмен, себебі гипокальциемиясы бар пациенттердің 30% -ында нәтижесі теріс болады. Сезімталдығының және ерекшелігінің төмен болуы осы белгінің клиникалық пайдасын азайтады.
Chvostek's sign is not a very specific sign of tetany as it may be seen in 10% to 25% of healthy adults. It is therefore not a reliable clinical sign for diagnosing latent tetany. The sensitivity is lower than that in the corresponding Trousseau sign as it is negative in 30% of patients with hypocalcemia. Due to the combination of poor sensitivity and specificity the clinical utility of this sign is reduced.