Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Заминдавар – Ауғанстанның тарихи аймағы. Бұл өте кең және құнарлы аңғар, суландырудың негізгі көзі – Гельманд өзені. Заминдавар солтүстік Гельмендтің үлкен аумағында орналасқан және қазіргі Багран, Муса Кала, Нуа Зад, Каджаки және Сангин аудандарының шамамен аумағын қамтиды. Бұл – Хелманд өзенінің маңызды салалары суғаратын кең, халыққа толы, құнарлы аңғарлар мен төбелі аудан. Негізгі қала – Муса Кала, ол Гришк қаласынан солтүстікке қарай 60 шақырым жерде орналасқан. Бұл аймақ Ализай Дуррани паштун тайпасының штаб-пәтері болды. Бұл аймақта Нұрзай, Баракзай және Алакозай тайпалары, сондай-ақ басқа да Дуррани тайпалары мен күшіктер (Kuchis) тұрады. 1880 жылы Мұхаммед Әйүп ханның басқаруымен Қандаһарды қоршауға алған күштердің көп бөлігі Заминдавардан шыққан; және бұрын Ахмет-Хел шайқасында сэр Дональд Стюарттың әскерін жеңіске жақын жеткізген – Заминдавар тайпаларының құрамындағы тайпалар еді. Британдық Үндістан әскерлері Заминдаварды Екінші Ағылшын-Афған соғысы кезінде Герат пен Қандаһар арасындағы жолды қорғаудың кілті ретінде қарастырды. Заминдавар географиялық атауы да осыны көрсетеді, ол Орта парсы тілінен алынған Zamin i dātbar (Әділдік беруші жер) деген мағынаны білдіреді. Хиндукуштың оңтүстігін Зунбилдер биледі, олар оңтүстік Гефталиттердің ұрпақтары еді. Солтүстікті Кабул шахылары басқарды. Зунбилдер мен Кабул шахылары көршілес Үндістан субконтинентімен мәдени байланыста болды. Зунбил патшалары Күн құдайы Зунға табынып, одан өздерінің есімдерін алған. Мысалы, Андре Винк: «Зунға табынушылық негізінен индуизмге тән, буддизм мен зороастризмге емес» деп жазады. 643 жылы мұсылман емес Зунбилдер үлкен әскер жинап, жаңадан исламдалған Персияны басып алуға тырысты, бірақ мұсылмандар оларды жеңді. Шамамен он жылдан кейін, 653 жылы, Абдуррахман бин Самара 6000 араб мұсылманмен бірге Зунбил аумағына еніп, Заминдавардағы Зунның қасиетті орнына жетті. Бұл орын қазіргі Ауғанстанның Гельманд провинциясындағы Муса Каладан үш шақырымдай оңтүстікке қарай орналасқан деп саналады. Араб әскерінің генералы «тәңірдің қолын сындырып, оның көзін бейнелейтін қымбат тастарды – яғни маржандарды – жұлып алды, осылайша Систанның марзбанына құдайдың әлсіздігін көрсетпек болды». Кабул шахы Зунбил аумағының солтүстігінде, Кабулстан мен Гандахараны қамтыған жерлерді биледі. Арабтар исламды уағыздап Кабулға жетті, бірақ ұзақ билік ете алмады. Кабул шахылары арабтардың басып кіруін тоқтату үшін қаланың айналасына алып қабырға салды, ол қабырға бүгінге дейін сақталған. Виллем Фогельсанг 2002 жылы жазған кітабында: «Сегізінші және тоғызыншы ғасырларда қазіргі Ауғанстанның шығыс бөліктері әлі де мұсылман емес билеушілердің қолында болды. Мұсылмандар оларды үндістер деп есептеді, бірақ жергілікті билеушілердің көпшілігі гун немесе түрік тегінен шыққан болуы мүмкін. Дегенмен, мұсылмандардың пікірі дұрыс еді, себебі Шығыс Ауғанстанның мұсылман емес халқы мәдени жағынан Үндістан субконтинентімен байланысты болды. Олардың көпшілігі индуистер немесе буддистер еді» деп жазады. 870 жылы Заранждан шыққан Саффаридтер Ауғанстанның көп бөлігін жаулап алып, елдің барлық жерінде мұсылман губернаторларын орнатты. Х ғасырда Ғазнавилер келгенге дейін мұсылмандар мен мұсылман емес адамдар бірге бейбіт өмір сүрген. Маркарт Зунбил немесе Жунбил түрі дұрыс, ал Ратбил – бұрмаланған форма деп санайды. Ол бұл атауды Ислам келгенге дейін Заминдавардағы ғибадатханасы бар Зун немесе Жун құдайымен байланыстырды. Бұл ғибадатхана қасиетті тауға орналасқан және Саффари әулетінің Якуб пен Амр б. Лейт Кабулға дейінгі аймақты жаулап алған тоғызыншы ғасырдың соңында да сақталған.
Zamindawar is a historical region of Afghanistan. It is a very large and fertile valley the main sources for irrigation is the Helmand River. Zamindawar is located in the greater territory of northern Helmand and encompasses the approximate area of modern day Baghran, Musa Qala, Naw Zad, Kajaki and Sangin districts. It was a district of hills, and of wide, well populated, and fertile valleys watered by important tributaries of the Helmand. The principal town was Musa Qala, which stands on the banks of a river of the same name, about 60 km north of the city of Grishk. This region was headquarters to the Durrani Pashtun tribe of the Alizai. The region is also home to Nurzai, Barakzai and Alakozai tribes, as well as other Durrani tribes and Kuchis. It was from Zamindawar that much of the strength of the force which besieged Kandahar under Mohammad Ayub Khan in 1880 was derived; and it was the Zamindawar contingent of tribesmen who so nearly defeated Sir Donald Stewart's force at the Battle of Ahmed Khel previously. The control of Zamindawar was regarded by the British Indian forces as the key to the position for safeguarding the route between Herat and Kandahar during the Second Anglo Afghan War. The geographical name Zamindawar would also reflect this, from Middle Persian Zamin i dātbar (Land of the Justice giver). South of the Hindu Kush was ruled by the Zunbils, offspring of the southern Hephthalite. The north was controlled by the Kabul Shahis. The Zunbil and Kabul Shahis were connected by culture with the neighboring Indian subcontinent. The Zunbil kings worshipped a sun god by the name of Zun from which they derived their name. For example, André Wink writes that "the cult of Zun was primarily Hindu, not Buddhist or Zoroastrian." In 643 AD the non Muslim Zunbils assembled a large army and attempted to invade Persia, which had just been Islamized, but were defeated by the Muslims. About ten years later, in 653 4 AD, Abdur Rahman bin Samara along with 6,000 Arab Muslims penetrated the Zunbil territory and made their way to the shrine of Zun in Zamindawar, which was believed to be located about three miles south of Musa Qala in today's Helmand Province of Afghanistan. The General of the Arab army "broke of a hand of the idol and plucked out the rubies which were its eyes in order to persuade the Marzbān of Sīstān of the god's worthlessness." The Kabul Shahi ruled north of the Zunbil territory, which included Kabulistan and Gandahara. The Arabs reached Kabul with the message of Islam but were not able to rule for long. The Kabul Shahis decided to build a giant wall around the city to prevent more Arab invasions, this wall is still visible today. Willem Vogelsang in his 2002 book writes: "During the eighth and ninth centuries AD the eastern parts of modern Afghanistan were still in the hands of non Muslim rulers. The Muslims tended to regard them as Indians, although many of the local rulers were apparently of Hunnic or Turkic descent. Yet, the Muslims were right in so far as the non Muslim population of Eastern Afghanistan was, culturally linked to the Indian sub continent. Most of them were either Hindus or Buddhists." In 870 AD the Saffarids from Zaranj conquered most of Afghanistan, establishing Muslim governors throughout the land. It is reported that Muslims and non Muslims still lived side by side before the arrival of the Ghaznavids in the 10th century. quote|Marqart maintained that Zunbil or Zhunbil is the correct form and Ratbil a corruption, and it was he who connected the title with the God Zun or Zhun whose temple lay in Zamindawar before the arrival of Islam, set on a sacred mountain and still existing in the later ninth century when the Saffarid dynasty's Yaqub and Amr b Layth conquered the area as far as Kabul.