Кіріспе

Крепитус – бұл «сүйек пен шеміршек арасындағы үйкелістен немесе сүйек сынықтарының қозғалысынан туындайтын сықыр немесе сезім». Буын патологияларында естілетін крепитустың түрлері: Сүйек крепитусы: Бұл сынықтың екі бөлігі бір-біріне қарсы жылжығанда естіледі. Буын крепитусы: Зақымдалған буынды бір қолмен пассивті түрде жылжытып, екінші қолды буынға қойып, крепитустың сезімін анықтауға болады. Бурсит крепитусы: Бұл бурса ішіндегі сұйықтықта ұсақ, еркін фибриноздық бөлшектер болғанда естіледі. Теносиновит крепитусы: Жіңішке қыбықтан (синовиядан) құралған, tendonды қоршап тұрған сұйықтыққа толы қабықтың қабынуынан пайда болады.

Себептер

Дыбыс организмнің екі дөрекі бетінің жанасуынан пайда болуы мүмкін, мысалы, остеоартрит немесе ревматоидты артрит кезінде буындардағы шеміршектер эрозияға ұшырап, буындағы беттер бір-біріне үйкелгенде немесе сынған сүйектердің екі сынық беттері бір-біріне сүрінгенде. Крепит – сүйек сынығының жиі кездесетін белгісі. Крепитті аз күшпен буынға әсер ету арқылы оңай тудыруға болады, яғни «жарып» алуға болады. Бұл синовиалдық сұйықтықта азот көпіршіктерінің пайда болып жарылуынан туындайды. Денедегі дерлік барлық буындарды осылай «жарып» алуға болады, бірақ бұл әсерді тудыру үшін ең аз күш қажетті буындар – үлкен саусақтар (галлюкс), саусақ буындары және мойын буындары. Бұл құбылыс буынның қозғалысы оның синовиалдық сұйықтығының қысымын төмендетуіне байланысты, нәтижесінде көпіршіктер пайда болып жарылады. Буын «жарылғаннан» кейін азот газы синовиалдық сұйықтыққа қайта сіңгенге дейін шамамен 20 минуттық рефрактерлік кезең болады, осы уақыт аралығында крепит тудыруға болмайды. Жұмсақ тіндерде крепит газ әдетте болмайтын аймаққа енгізілген кезде пайда болуы мүмкін. Бұл термин өкпе ауруларына, мысалы, интерстициалды өкпе ауруына байланысты туындайтын дыбыстарды сипаттау үшін де қолданылады; олар «рале» деп те аталады. Крепит көбінесе адамның естілу қабілетіне жеткілікті түрде қатты болады, бірақ тыныс алу жүйесі ауруларынан туындаған жағдайларды анықтау үшін стетоскоп қажет болуы мүмкін. Нашар хирургиялық тәжірибе кезеңдерінде Clostridium perfringens штаммдарының анаэробтық инфекциясынан кейін хирургиялық асқынулар туындады, бұл тіндерде газ гангренасын тудырып, крепит дамуына себеп болды. Тері астындағы крепит (немесе хирургиялық эмфизема) – тері астындағы эмфиземадан немесе тері астындағы тіндерде қалып қойған ауадан туындайтын сыңғырлаған дыбыс.