Кіріспе

Жазғы үй – жылы ауа райында демалуға арналған ғимарат немесе жай. Ол көбінесе үлкен үйдің аумағындағы шатырлы, кішкентай құрылыс түрінде кездеседі, бірақ бақта немесе саябақта да салынуы мүмкін. Мұндай құрылыстар көбінесе жазғы ыстықтан қорғанып, салқын көлеңкеде демалу үшін немесе жайлы орын ретінде салынған. Сондай-ақ, жазғы демалысқа арналған, әдетте қаладан тыс орналасқан екінші үйді де жазғы үй деп атайды.

Скандинавия елдерінде

Әсіресе солтүстік елдерде sommerhus (дандық), sommarstuga (шведтік), hytte (норвегиялық), sumarbústaður немесе sumarhús (исландиялық) немесе kesämökki (фин) жазғы тұрғын үй (екінші үй ретінде) болып табылады. Бұл қарапайым паналау орны емес, шағын үй сияқты кеңірек тұрғын үй болуы мүмкін. Sommarhus (sommarstuga немесе lantställe), норвегиялық hytte, көбінесе теңізге жақын немесе елдің тартымды аймағында орналасқан танымал демалыс үйі немесе жазғы коттедж. Көбінесе ағаштан салынған, көбінесе жыл бойы пайдалануға ыңғайлы. Көбінесе оларға сауна, жылыту пеші, камин немесе әдемі бақша сияқты қосымшалар орнатылады. Ағылшын тілінде оларды жазғы үйлер деп атайды. Швециялық sommarstuga дәстүрлі түрде falu rödfärg деп аталатын ерекше қызыл түспен боялады және ақ жиектелген бұрыштары, терезелері мен есіктері болады. Данияның көптеген курорттары жазғы үйлерді жалға беруге байланысты, олар арқылы отандық және шетелдік туристерді орналастырады, оларды әдетте апталық төлеммен, қонақүйлерден әлдеқайда төмен бағамен (бір отбасы үшін) жалдауға болады. Скандинавиялықтар көбінесе жазғы үйлерінде көп уақыт өткізеді, олар отбасылық кездесулерге немесе кеңседен демалыс күндеріне арналған орынға айналады. Соңғы жылдары жазғы үйлердің танымаллығы мен бағасы айтарлықтай өсті, әсіресе Данияның жағалау курорттарында. Дания заңдарына сәйкес, үй иелері осы үйлерді тұрақты тұрғын үй ретінде пайдалануға құқылы емес, бірақ зейнеткерлерге ерекше рұқсат беріледі. Норвегияның кейбір тартымды аймақтарында "тұру міндеті" (норвег. boplikt) бар, яғни үй иесі оны негізгі тұрғын үйі ретінде пайдалануы және түндеудің көп бөлігін сол жерде өткізуі керек. Норвегияның басқа аймақтары "жазғы үйлер аймақтары" деп белгіленген, онда тұрақты тұруға тыйым салынған. Бұл себебі тұрақты тұрғын үйлерге қатысты талаптар бар, олар коттедждерге қолданылмайды. Швецияда жазғы үйді жыл бойы пайдалануға немесе жазғы үйді тек жаз айларында пайдалануға тыйым салынбаған. Бұл шведтік жазғы үйлерді даниялықтар, норвегиялықтар және немістер үшін тартымды етті. Бірақ кейбір сұранысқа ие жағалау аймақтарында бағалар соншалықты жоғары, тұрғындар үй сатып ала алмайды, бұл кейбір дәстүрлі жағалау ауылдарын қыста өте тыныш қалдырады.