Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Киова музыкасы – Оклахома штатындағы Киова тайпасының музыкасы. Киова тайпасы федералдық деңгейде мойындалған, яғни олардың АҚШ үкіметімен тікелей мемлекеттік қарым-қатынасы бар.
Kiowa music is the music of the Kiowa Tribe of Oklahoma. The Kiowa are a federally recognized tribe, meaning they have a functioning government to government relationship with the United States government.
Даму және жанрлар
Тарихи тұрғыдан алғанда, киова музыкасы биге, әсіресе қабақ биіне (gourd dance) күшті бағытталған. Соқпақ шайқастардың имитациясы, тазартушы терлеу ванналары, орталық мақта ағашының тірегін орнату, шатыр салу, шөп әкелу, жерге құм себу, қасиетті Тайме тұғырын салу, Тайме сақтаушысының Тайме тұғырын ашуы, қалқандарды тарату, ритуалдық денеге бояу жағу, әр түрлі ант берушілер/бишілерді олардың руларымен және суретшілерімен бірге бастап әкелу, дұға, сөздер, би, бүркіт сыбызғысының үні, көріпкелдік және ант берушілер/бишілер отбасыларының тойы – бұл төрт күндік к’ау тоудың (k'aw tow) ажырамас бөлігі болған салтанатты рәсімдер. Қазіргі заманғы «Brush Dance» (Шөп биі) және «Buffalo Dance» (Бүйвол биі) әндері бұрын тыйым салынған Киова Күн биін (Kiowa Sun Dance) еске алады. Киова музыкасы, ең көп жазылған тайпалардың бірі, Оңтүстік жазықтықтар үнді музыкасының үлкен бір бөлігі болып табылады. Киовалар өткен, қазіргі және болашақ жауынгерлерін құрметтеу үшін, сондай-ақ ескерткіш әндерін және Омаха тайпасының О Хо Мах Лодж (O Ho Mah Lodge) жауынгерлер қоғамындағы би кестесін жасады. Қазіргі заманғы қабақ биі Киова протоколы мен әлеуметтік нормаларына сәйкес келеді, көптеген әндер Киова әншілері тарапынан жазылған және/немесе берілген. Смитсондар институты 1930, 1940 және 1950 жылдары 19 ғасыр музыкасына жақын жазбалар жасады, ал Indian House Records және Canyon Records 1960 және 1970 жылдары коммерциялық жазбалар жасады, ал Soundchief 1940 жылдары жазбалар жасады. 20 ғасырдың басындағы Киова жазбалары Конгресс кітапханасының халықтық мәдениет архивінде, Индиана университетінің американдық үндістерді зерттеу институтында, Оклахома тарихи қоғамының Оклахома тарихы орталығында және Киова тайпалық мұражайында сақталады. Киованың көптеген қарттары дәстүрлі әндер туралы кең білімді сақтайды. Жаңа Киова әндері жыл сайын жаңа оқиғалар, ұйымдар және жеке тұлғалар үшін жазыла береді. Киова музыкасының көп бөлігі 20 ғасырдың жауынгерлік қоғамдарымен байланысты. 19 ғасырдың қоғамдық әндері қазіргі музыкаға енгізілді. Киованың әлемдік музыкаға қосқан маңызды үлесі – мәдени институттар мен тәжірибелерді сақтау, мысалы, Black Leggings Society (Қара тізе қоғамы), Oh Ho Mah Lodge (О Хо Мах Лодж), Kiowa Gourd Clan (Киова қабақ руы), Peyote әндері, War Journey әндері (Соғыс сапары әндері), сондай-ақ 49 ән, соғыс аналарының әндері, жеңіс немесе бас сүйек биінің әндері, қол ойыны әндері және гимндер.
Historically, Kiowa music has been strongly focused on dancing, such the gourd dance. Mock sham battles, purifying sweat baths, erecting the center cottonwood pole, building the arbor, bringing the brush in, spreading sand on the ground, building the sacred Taimé altar, unveiling the Taimé by the Taimé keeper, distribution of shields, ritual body painting, leading in the different pledge makers/dancers by their clans accompanied by their painters, prayer, speeches, dancing, eagle whistle blowing, visions and feasting by the pledge makers'/dancers' families were all ceremonial elements integral to the four day k'aw tow. Modern songs called Brush Dance songs and Buffalo Dance songs commemorate the now outlawed Kiowa Sun Dance. Kiowa music, one of the most heavily recorded tribes, is part of the larger Southern Plains Indian music genre. The Kiowa created their flag song to honor warriors of the past, present and their people, their memorial song and the dance bustle in the O Ho Mah Lodge warrior society from the Omaha tribe. The modern gourd dance adheres to Kiowa protocol and social mores with the majority of songs composed and/or handed down from Kiowa song makers. The Smithsonian Institution made recordings during the 1930s, 1940s, and 1950s that are close to 19th century music, while Indian House Records and Canyon Records began commercial recording in the 1960s and 1970s and Soundchief began recording in the 1940s. Early 20th Century Kiowa recordings are housed in the Library of Congress's Archive of Folk Culture, Indiana University American Indian Studies Research Institute, The Oklahoma Historical Society's Oklahoma History Center, and the Kiowa Tribal Museum. Many Kiowa elders also retain a vast knowledge of traditional songs. New Kiowa songs continue to be composed each year for new events, organizations and individuals. Much of Kiowa music is related to the warrior societies of the 20th century. Society songs of the 19th century have been integrated into existing music. The Kiowas significant contributions to world music include the maintenance of cultural institutions and practices, such as the Black Leggings Society, the Oh Ho Mah Lodge, the Kiowa Gourd Clan, Peyote songs, War Journey songs, also known as 49 songs, war mother songs, victory or scalp dance songs, handgame songs, and hymns.
Киова әншілері мен музыканттары
Спенсер Асах (шамамен 1905/1910–1954) және Джек Хокья (шамамен 1900/2–1969) – поу-воу әншілері, ал Стивен Мопоп (1898–1974) – шебер американдық сыбызғы ойнаушы. Корнел Пьюварди (сыбызғышы, Команчи/Киова тайпасынан) Киова/Оңтүстік жазық музыкасының жетекші орындаушысы, соның ішінде Киова христиан әнұрандарын, оларда айқын глиссандо бар. Қазіргі Киова музыканттарының арасында Киова/Команчи сыбызғышы Том Маучахти Уэр және Терри Цотиг сыбызғышы бар. Том мен Терридің жеке топтары бар және олар бүкіл елде өнер көрсетеді. Киова әншілері жетекшілік ететін танымал заманауи поу-воу барабан тобына Козад әншілері, Бад Медисин әншілері, Зотиг әншілері және Тандер Хилл әншілері жатады. Бұл төрт барабан тобының төртеуі де Gathering of Nations Southern Challenge байқауында жеңіс туын көтерді.
Spencer Asah (ca. 1905/1910–1954) and Jack Hokeah (ca. 1900/2 1969) were powwow singers, and Stephen Mopope (1898 1974) was an accomplished Native American flute player. Cornel Pewewardy (flautist Comanche/Kiowa) is a leading performer of Kiowa/Southern Plains music, including Kiowa Christian hymns which include prominent glissandos. Contemporary Kiowa musicians include Kiowa/Comanche flutist Tom Mauchahty Ware and Terry Tsotigh, flutist. Both Tom and Terry have their own bands and perform nationally. Prominent contemporary powwow drums led by Kiowa singers include the Cozad Singers, Bad Medicine Singers, Zotigh Singers, and Thunder Hill Singers. All four drum groups have won the prestigious Gathering of Nations Southern Challenge.