Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жақында пайда болған псевдоэпиграфтар
Pseudepigrapha of recent origin
Қазіргі заманғы псевдоэпиграфтар немесе қазіргі заманғы апокрифтер – Киелі кітаптардың немесе басқа діни кітаптардың стилінде жазылған, сондай-ақ олармен бір дәуірде деп есептелетін, бірақ әлдеқайда кейінірек (қазіргі заманғы) кезеңде жазылған кез келген кітаптарды білдіреді. Олар апокрифтерден өзгеше, себебі апокрифтер – діни кітап жазылған немесе одан кейін жақын уақытта жазылған, бірақ діннің қанонына енбеген кітаптар. Қазіргі заманғы псевдоэпиграфтарды анықтау палеография және папирология салаларының бір бөлігі болып табылады.
Modern pseudepigrapha, or modern apocrypha, refer to pseudepigrapha of recent origin – any book written in the style of the books of the Bible or other religious scriptures, and claiming to be of similar age, but written in a much later (modern) period. They differ from apocrypha, which are books from or shortly after the scriptural period but not accepted into the religion's canon. Exposing modern pseudepigrapha is part of the fields of palaeography and papyrology, amongst others.
Терминология
Британдық Киелі кітап зерттеушісі Филип Р. Дэвис (1945–2018) 2002 жылы «заманауи псевдоэпиграфтарды» (бірлік – «псевдоэпиграф») «заманауи ғалымдардың Киелі кітап персонаждарының атынан жазылған туындылары» деп анықтады. «Заманауи апокриф» (бірлік – «апокриф») термині «заманауи псевдоэпиграфтармен» тығыз байланысты және көбінесе олармен бірдей қарастырылады. Бірақ псевдоэпиграф анықтамасы бойынша жалған туынды (оқырмандарын оның нақты шығу тегі туралы жаңылыстыру мақсатымен жазылған құжат, немесе тарырақ мағынада, мәтіннің өзі автор деп көрсеткен тұлғадан басқа біреу жазған), ал апокриф міндетті түрде жалған емес; автор анонимді болуы мүмкін және алдау ниеті болмауы да мүмкін. Эрик Ванден Эйкель сияқты ғалымдардың пікірінше, тіпті 21 ғасырдағы христиандық мәтіндер, авторлары өздерінің нақты есімдерін қолданған ежелгі Киелі кітап персонаждары туралы болса да, «заманауи апокрифтік» деп есептелуі мүмкін. Кейбір жазбалар, тіпті канондық жазбалар да бастапқыда анонимді болған, және кейін көшірушілер мен жинақтаушылар (кездейсоқ немесе қасақана түрде) оларға дұрыс емес авторларды тағайындаған. Тони Берктің сөзіне сүйенсек, «ғылыми жалғандық» – «бұл заманауи туындыны жасау және оның ежелгі қолжазбадан табылғанын мәлімдеу», және ол бұл практиканың Ренессанс дәуірінде басталғанын айтады.
British biblical scholar Philip R. Davies (1945–2018) defined "modern pseudepigrapha" (singular "pseudepigraphon") in 2002 as "writings in the name of biblical personages composed by contemporary scholars." The term "modern apocrypha" (singular "apocryphon") is closely related to and is often treated as synonymous with "modern pseudepigrapha". But while a pseudepigraphon is by definition a forgery (a document written with the intention to deceive its readers as to its true origins, or more narrowly, written by someone else than the person the text itself claims to be the author), an apocryphon is not necessarily a forgery; the author can also be anonymous and not intent on deception. In the minority view held by scholars such as Eric Vanden Eykel, even admittedly fictitious 21st century Christian texts involving ancient biblical figures written by authors using their real names may be considered "modern apocrypha". Some writings, even canonical ones, were originally anonymous, and only later copyists and compilers – either accidentally or intentionally – attributed the wrong authors to them. According to Tony Burke, "scholarly forgery" is "the contemporary creation of a text with the attendant claim of its discovery in an ancient manuscript", a practice which he claims began in the Renaissance.
19 және 20 ғасырлар
Қазіргі заманғы Киелі кітап мәтінін сынау саласының дамуы Жаңа және Ескі Ғидатта мәтіндік айырмашылықтары бар көне қолжазбаларды, сондай-ақ осымен байланысты яһуди және ерте христиандық жазбаларды іздеуге алып келді. Осы үзінділерді табу, жинау және зерттеу Киелі кітаптың түпнұсқа мәтіндерін және басқа да маңызды діни жазбаларды, сондай-ақ олардың ғасырлар бойында қалай өзгергенін мүмкіндігінше анықтауға септігін тигізді. Бұл үзінділердің маңыздылығы олардың құнын айтарлықтай арттырды, ал оларды табу және сатып алу 1945 жылдан кейін, Наг-Хаммади кітапханасы мен Өлі теңіздің кітаптары табылып, көп миллиондық саудаға айналды. Көптеген жалған қолжазба жасаушылар мен алаяқтар осы ғалымдардың қызығушылығын пайдаланып, пайда табу үшін қолжазбаларды жасап сатуға тырысты. Сондықтан, жаңадан табылған үзінділердің шығу тегін анықтау және олардың нақтылығын тілдік және материалдық тұрғыдан тексеру маңызды болып отыр. Қазіргі заманғы апокрифтерді жүйелі зерттеу Эдгар Дж. Гудспидтің 1931 жылы жарық көрген «Керемет жаңа Інжілдер» кітабымен басталды деп есептеледі, ол кейіннен жаңа тараулармен толықтырылып, 1956 жылы «Қазіргі апокрифтер» (кейінгі басылымдары «Танымал Киелі кітаптық алаяқтықтар» деп аталды) кітабымен жаңартылды. Пер Бесков (1926–2016) Гудспидтен кейін қазіргі заманғы апокрифтерді зерттеген екінші ең танымал ғалым болып саналады, ол 1985 жылы жарық көрген «Иса туралы керемет әңгімелер» атты мақалалар жинағынан бастап зерттеулерін жүргізді.
The rise of the field of modern biblical textual criticism has led to a hunt for ancient manuscripts containing textual variants in the New Testament and Old Testament, as well as related Jewish and early Christian writings. Discovery, collection and study of these fragments have been instrumental to – as far as possible – reconstructing the original texts of the Bible and other religious scriptures of high interest, and how they evolved over the centuries. The importance of these fragments has considerably raised their market value, and finding an acquiring them became a multimillion dollar trade after 1945, when the Nag Hammadi library and the Dead Sea Scrolls were discovered. Many forgers and fraudsters have sought to exploit this scholarly desire by fabricating manuscripts to sell them for profit. Therefore, inquiring after their provenance and testing both linguistically as well as materially whether any newly emerging fragments are authentic has become increasingly relevant. The systematic study of modern apocrypha is understood to have begun with the publication of Edgar J. Goodspeed's book Strange New Gospels (1931), which he later expanded with new chapters, and fully updated with the 1956 book Modern Apocrypha (subsequent editions were entitled Famous Biblical Hoaxes). Per Beskow (1926–2016) is considered the second most famous scholar of modern apocrypha after Goodspeed, starting with his 1985 essay collection Strange Tales about Jesus.
Уильям Кандоның фрагменттері
2017 жылдың қарашасында The Guardian газетінде сілтеме келтірілген зерттеушінің мәлімдемесіне сәйкес, 2002 жылдан бері сатылған 75 Өлі теңіз шиыршықтарының 90%-ға дейін жалған болуы мүмкін. 2020 жылдың наурыз айында ұзаққа созған тергеулерден кейін MOTB барлық 16 фрагменттің жалған екенін растады.
According to a researcher quoted in The Guardian in November 2017, up to 90% of the 75 Dead Sea Scrolls fragments sold since 2002 could be fakes. In March 2020, after lengthy investigations, MOTB confirmed that all the 16 fragments were forgeries.