Праганың ескі еврей шінагогасы – Еуропадағы ең көнесі. 1270 ж. салынған, готикалық стильдегі архитектурасымен танымал. Тарихы мен мәдениеті туралы біліңіз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ортағасырлық синагога
Medieval synagogue
Ескі жаңа синагога (; link=no), сонымен қатар Альтнеушкул деп аталады, Праганың Йозефов ауданында орналасқан және Еуропадағы ең көне әлі қолданыстағы синагога болып табылады. Бұл екі бөлімді (кемелі) құрылымы бар ең көне сақталған ортағасырлық синагога да болып есептеледі. 1270 жылы құрылысы аяқталған бұл ғимарат Прагадағы алғашқы готикалық ғимараттардың бірі еді. Прагадағы одан да көне синагога 1867 жылы бұзылып, оның орнына испан синагогасы салынды.
The Old New Synagogue (; link=no), also called the Altneuschul, situated in Josefov, Prague, is Europe's oldest active synagogue. It is also the oldest surviving medieval synagogue of twin nave design. Completed in 1270, it was one of Prague's first Gothic buildings. A still older Prague synagogue, known as the Old Synagogue, was demolished in 1867 and replaced by the Spanish Synagogue.
Этимология
Синагога бастапқыда «Жаңа» немесе «Ұлы» синагога деп аталды, кейіннен 16 ғасырда жаңа синагогалар салынған соң, «Ескі Жаңа» синагога деп белгілі болды.
The synagogue was originally called the New or Great Synagogue and later, when newer synagogues were built in the 16th century, it became known as the Old New Synagogue.
Интерьер
Көшеден тоғыз сатырып жол ашылып, вестибюльге жетеді, одан екі бөлікті құрайтын, алты күмбезді залға есік ашылады. Бұл екі бөлікті зал жүйесі, сірә, синагогтың христиан сәулетшілері монастырлар мен шапельдердің жоспарларынан бейімделген. Синагогтың кіреберісінің жоғары жағындағы ою-өрнекте он екі жүзім бұтағы мен он екі жүзім шоғыры бейнеленген, олар Израильдің он екі тайпасын көрсетеді делінеді. Бөлменің ортасында шығыстан батысқа қарай тізілген екі үлкен бағана, әрқайсысы төрт күмбездің ішкі бұрышын қолдайды. Күмбездердің әр жағында екі тар готикалық терезесі бар, барлығы он екі, тағы да он екі тайпаны білдіреді. Тар терезелер ғимараттың қараңғы екендігі туралы көптеген ескі сипаттамаларға себеп болған болуы мүмкін; қазір ол бірнеше электр люстраларымен жарықтандырылған. Алты күмбездің қабырғаларында әдеттегі төрт немесе алты емес, бес қабырға бар. Бұл христиан кресімен байланыстырудан сақтану үшін жасалған деген болжам бар. Көптеген ғалымдар бұл теорияны жоққа шығарып, төрт қабырғалы күмбездері бар синагогтар мен бес қабырғалы ерекше христиан ғимараттарын көрсетеді. Тораның иесі оқитын бима екі бағананың арасында орналасқан. Биманың негізі кіреберістің жоғары жағындағы он екі жүзім бұтағы мотивін қайталайды. Екінші дүниежүзілік соғыста генизаны қарастырған, бірақ оның орнына қаза тапқан нацистік агент туралы әңгіме айтылады. Нәтижесінде, Гестапо соғыс кезінде үйдің шатырына кірмеген, ал нацистер синагогтарды жойған кезде ғимарат сақталды.
Nine steps lead from the street into a vestibule, from which a door opens into a double nave with six vaulted bays. This double nave system was most likely adapted from plans of monasteries and chapels by the synagogue's Christian architects. The molding on the tympanum of the synagogue’s entryway has a design that incorporates twelve vines and twelve bunches of grapes, said to represent twelve tribes of Israel. Two large pillars aligned east to west in the middle of the room each support the interior corner of four bays. The bays have two narrow Gothic windows on the sides, for a total of twelve, again representing the twelve tribes. The narrow windows are probably responsible for many older descriptions of the building as being dark; it is now brightly lit with several electric chandeliers. The vaulting on the six bays has five ribs instead of the typical four or six. It has been suggested that this was an attempt to avoid associations with the Christian cross. Many scholars dispute this theory, pointing to synagogues that have quadripartite ribs, and Christian buildings that have the unusual five rib design. The bimah from which Torah scrolls are read is located between the two pillars. The base of the bimah repeats the twelve vine motif found on the tympanum. A legend is told of a Nazi agent during World War II broaching the genizah, but who perished instead. In the event, the Gestapo apparently did not enter the attic during the war, and the building was spared during the Nazis' destruction of synagogues.