Кіріспе

Q – Спайк Миллиган мен Нил Шэнд жазған сюрреалистік комедиялық телескетчтер шоуы. Басты рөлде Спайк Миллиган, сондай-ақ Джулия Брек, Джон Блутал, Боб Тодд және Джон Уэллс сияқты актерлер ойнады. Шоу 1969 жылдан 1982 жылға дейін BBC2 арнасында көрсетілді. Барлығы алты маусым болды, алғашқы бесеуі Q5-тен Q9-ға дейін нөмірленді, ал соңғы маусымның атауы – «Онда көп нәрсе бар». Бірінші және үшінші маусымдар жеті бөлімнен, ал қалғандары алты бөлімнен тұрады, олардың әрқайсысы 30 минуттық. Атауына қатысты түрлі түсіндірмелер бар. Бір болжам бойынша, ол 1967 жылдың қыркүйегінде іске қосылған, бұрын Q4 кодосымен белгіленген Cunard QE2 лайнерінің құрылысы жобасынан шабыттанды. Тағы бір теория бойынша, Миллиган сол кездегі BBC-нің 6 балдық техникалық сапа шкаласынан әсер алды, онда «Q5» – сурет немесе дыбыстың күрт нашарлауын, ал «Q6» – дыбыс немесе бейненің толық жоғалуын білдірді. Кейбір инженерлік бөлімдер оны 9 балдық шкалаға дейін кеңейтіп, «Q9» деңгейімен аяқтады. Миллиганның өмірбаяндық әңгімесінде айтылғандай, соңғы маусым «Онда көп нәрсе бар» деп қайта аталды, себебі BBC жұртшылықтың Q10 атауын тым жаңсақ деп қабылдауы мүмкін деп ойлады.

Комедияның бастауы

Көптеген адамдар оны Миллиганның бұрынғы жұмыстарына қарағанда, әсіресе "Гун Шоу" сияқты, көбінесе сәттілік пен сәтсіздіктің арасында екіұшты деп тапты, бірақ көпшілік оны британдық комедияның маңызды туындыларының бірі санайды. Әсіресе, 1969 жылдың 24 наурызында тұңғыш рет көрсетілген Q5, өзінің сюрреалистік сипатымен және сана ағыны форматымен, Монти Пайтонның Ұшқыш циркіне бастаушы ретінде қарастырылады, ол бірнеше айдан кейін дебют жасады. Пайтонның өзі Q5 көргеннен кейін, өздерінің шоуы үшін жаңа идея іздеуге мәжбүр болғанын еске алады, себебі олар қолданатын формат қазірдің өзінде жасалып қойған еді. Майкл Пейлин: «Терри Джонс пен мен Q шоуларын ұнататынбыз [Миллиган] теледидар конвенцияларымен ойнаған алғашқы автор болды» дейді. Scudamore (1985, 170 б.) Джон Клиздің Пайтонмен болған сұхбатынан: «Шоулар басқа шоуларға жол ашады, кейде нағыз табысқа жеткен шоулар назарынан тыс қалады. Спайк Миллиганның Q5 шоуы қабылданбады. Біз Q5-ті алғаш көргенде қатты көңіліміз түсіп қалды, себебі біз осыны істегіміз келген, ал Миллиган оны керемет орындады. Бірақ ешкім Q5-ке назар аударған жоқ» деген сөзді келтіреді. Терри Джонс, Майкл Пейлин және Терри Гиллиам осымен келісті. Джонс: «Q5-ті көріп, біздің қаруымызды тойтарғандай сезіндік! Біз үш жыл бойы шағын эпизодтар мен эскиздер жазып жүрдік, олардың әрқайсысының бастамасы, ортасы және соңы болды. Спайк Миллиганды көріп, олардың мұндай болуы міндетті емес екенін түсіндік» деді. «Питон» автобиографиясында Майкл Пейлин режиссерлермен кездесулерін айтады. «Бірі – Иан МакНоттон, Спайк Миллиганның Q5 сериясының режиссері, біз бәріміз оны теледидардағы ең жақсы комедиялық шоулардың бірі деп санаймыз және әрине, ең алдыңғы қатардағысы» (218 б.).

Қонақтар

Эпизодтардың көпшілігінде салыстырмалы түрде "нақты" музыкалық үзіліс болды, кейде оны Миллиганның өзі немесе оның әріптестері Эд Уэлч пен Алан Клэр фортепианода орындады. Сондай-ақ, джаз тобы, рэгтайм тобы, авторлық өлеңдер орындаушылары және Майк Саммес шыршасы да қатысты, олардың бірінің қойылымының соңында беттеріне кремді пісірілген торт лақтырылды. Кейбір музыкалық үзінділер BBC Four арнасының Jazz Britannia сериалына енгізілді.

Үйге шығарылғандар

Бірінші том (алғашқы үш серияны қамтиды) 2016 жылдың 21 қарашасында шықты, одан кейін Екінші том (төртінші және бесінші серияны қамтиды) 2017 жылдың 27 ақпанында шықты. 5 дискілік DVD жинағы (екіншіден бесінші сериялардың толық жиынтығымен қатар, бірінші серияның барлық 3 сақталған эпизодынан тұрады) 2017 жылдың 20 қарашасында шықты.