Поль Клодель: Француз ақыны, драматургі және дипломаты
Paul Claudel
Поль Клодель: француз ақыны, драматургі және дипломаты (1868-1955). Өлең драмаларымен, терең католик дінімен танымал. Биографиясы мен шығармашылығы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз дипломаты, ақыны және драматургі (1868–1955)
French diplomat, poet and playwright (1868–1955)
Пол Клодель (pɔl klodɛl; 6 тамыз 1868 – 23 ақпан 1955) – француз ақыны, драматург және дипломат, мүсінші Камиль Клодельдің кіші інісі. Ол ең көп танылғаны – діншіл католицизмін көрсететін өлең драмаларымен.
Paul Claudel (pɔl klodɛl; 6 August 1868 – 23 February 1955) was a French poet, dramatist and diplomat, and the younger brother of the sculptor Camille Claudel. He was most famous for his verse dramas, which often convey his devout Catholicism.
Ерте өмір
Ол Вильнёв-сюр-Ферде (Эна департаменті) шаруалар мен мемлекеттік қызметкерлер отбасында дүниеге келді. Оның әкесі Луи Проспер ипотекалық несиелермен және банк операцияларымен айналысты. Оның анасы, бұрынғы Луиза Серво, Шампань аймағындағы католик шаруалар мен дін қызметкерлері отбасынан шыққан. Өмірінің алғашқы жылдарын Шампаньде өткізген ол Бар-ле-Дюк лицейінде және 1881 жылы ата-анасы Парижге көшкен кезде Луи-ле-Гранд лицейінде оқыды. Жасөспірім кезінде дінге сенбеген Клодель 1886 жылғы Рождество күні 18 жасында Париждегі Нотр-Дам соборында хордың кешкі айын (Vespers) орындауын тыңдағанда рухани оянуға жетті: "Бір сәтте жүрегім сезімге толып, сендім". Ол өмірінің соңына дейін белсенді католик болып қала берді. Бұған қоса, ол Артур Рембоның "Жарқындықтар" (Illuminations) поэзия жинағымен танысты. Ол "лирикалық және драмалық поэзия арқылы жаратылыстың ұлы жоспарын ашу" мақсатында еңбек етті. Клодель Париж саяси зерттеулер институтында оқыды.
He was born in Villeneuve sur Fère (Aisne), into a family of farmers and government officials. His father, Louis Prosper, dealt in mortgages and bank transactions. His mother, the former Louise Cerveaux, came from a Champagne family of Catholic farmers and priests. Having spent his first years in Champagne, he studied at the lycée of Bar le Duc and at the Lycée Louis le Grand in 1881, when his parents moved to Paris. An unbeliever in his teenage years, Claudel experienced a conversion at age 18 on Christmas Day 1886 while listening to a choir sing Vespers in the cathedral of Notre Dame de Paris: "In an instant, my heart was touched, and I believed." He remained an active Catholic for the rest of his life. In addition, he discovered Arthur Rimbaud's book of poetry Illuminations. He worked towards "the revelation through poetry, both lyrical and dramatic, of the grand design of creation". Claudel studied at the Paris Institute of Political Studies.
Жұмыс
Клодель Стефан Маллармеге жиі өз ұстазы деп сіңірген. Оның поэтикасы Маллармеге ұқсас, бірақ оған әлемді діни ашылудың мәтіні ретінде түсіну идеясы қосылған. Ол дәстүрлі ұйқас өлеңін қабылдамай, claudelien өлеңін – өзінің еркін өлең түрін жасады. Бұл Уолт Уитменнің ізбасарлары жасаған тәжірибелер аясында болды, Клодель үшін бұл әсерлі болды, сондай-ақ Чарльз Пегуй мен Андре Спир де осындай өлең түрімен жұмыс істеді. Жан Грожан латын Вульгатасының ықпалына күмән келтіреді. Оның ең танымал пьесалары: «Оңтүстікке дейін» (Le Partage de Midi, 1906), «Марияға жарияланған хабар» (L'Annonce faite à Marie, 1910) – бұл пьеса құрбандық, арнау және қасиеттендіру тақырыптарын ортағасырлық француз шаруа қызының жалбарысқа шалдығу оқиғасы арқылы көрсетеді, және «Сатин туфлі» (Le Soulier de Satin, 1931). Соңғысы – алтын ғасырдағы Испания империясындағы адам және құдайға деген махаббат пен құштарлықты зерттейтін туынды. Ол 1943 жылы Comédie Française театрында қойылды. «Оттағы Жанна д'Арк» (Jeanne d'Arc au Bûcher, 1939) – Артур Хонеггердің музыкасына жазылған оратория. Оның пьесаларының оқиғасы романтикалық тұрғыдан алыс, ортағасырлық Франция немесе XVI ғасырғы испандық Оңтүстік Америкада өріледі. Ол құмарлыққа толы, мағынасы терең адамдық махаббат көріністерін пайдаланды. Пьесалардың күрделілігі, құрылымы және ауқымы Клодельдің драмасын көрермендердің жақсы қабылдауына кешігуге себеп болды. Оның соңғы драмалық туындысы – «Тобит және Сараның тарихы» (L'Histoire de Tobie et de Sara) алғаш рет 1947 жылы Жан Вилар Авиньон фестивалі үшін қойды. Клодель өлең-драмалардан басқа лирикалық өлеңдер де жазды. Оның маңызды мысалы – «Бес үлкен ода» (Cinq Grandes Odes, 1907).
Claudel often referred to Stéphane Mallarmé as his teacher. His poetic has been seen as Mallarmé's, with the addition of the idea of the world as a revelatory religious text. He rejected traditional prosody, developing the verset claudelien, his own form of free verse. It was within the orbit of experimentation by followers of Walt Whitman, impressive for Claudel, of whom Charles Péguy and André Spire were two others working on a form of verset. The influence of the Latin Vulgate has been disputed by Jean Grosjean. The best known of his plays are Le Partage de Midi ("The Break of Noon", 1906), L'Annonce faite à Marie ("The Tidings Brought to Mary", 1910) focusing on the themes of sacrifice, oblation and sanctification through the tale of a young medieval French peasant woman who contracts leprosy, and Le Soulier de Satin ("The Satin Slipper", 1931). The last is an exploration of human and divine love and longing, set in the Spanish Empire of the siglo de oro. It was staged at the Comédie Française in 1943. Jeanne d'Arc au Bûcher ("Joan of Arc at the Stake", 1939) was an oratorio with music by Arthur Honegger. The settings of his plays tended to be romantically distant, medieval France or sixteenth century Spanish South America. He used scenes of passionate, obsessive human love. The complexity, structure and scale of the plays meant that a positive reception of Claudel's drama by audiences was long delayed. His final dramatic work, L'Histoire de Tobie et de Sara, was first produced by Jean Vilar for the Festival d'Avignon in 1947. As well as his verse dramas, Claudel also wrote lyric poetry. A major example is the Cinq Grandes Odes (Five Great Odes, 1907).
Пікірлер мен бедел
Клодель – консервативті Францияның антисемитизмін бөліскен ескі мектептің консерваторы болды. Францияның 1940 жылы жеңіліске ұшырағаннан кейін ол ("Paroles au Maréchal", "Маршалға сөздер") атты өлең жазып, Маршал Петенді Францияның қираған, жараланған денесін жинап алып, құтқаруы үшін мақтады. Католик болғандықтан, ол Францияның дінге қарсы үшінші республикасының құлауына қанағаттанды. Оның күнделіктерінде нацизмге деген тұрақты жеккөрінісі анық байқалады (оны 1930 жылы "шайтандық" және "шайтанмен одақтас" деп айыптап, коммунизм мен нацизмді "Гог пен Магог" деп атады). 1935 жылы ол Бүкіләлемдік еврейлер конференциясына ашық хат жолдап, Нюрнберг заңдарын "қорқынышты және ақымақтық" деп айыптады. Шарль де Голь мен еркін француз күштеріне қолдауы 1944 жылы Париж азат болғанда де Гольге арналған жеңіс жырмен аяқталды. Британ ақыны В.Х. Оден өзінің "В.Б. Йейтсты еске алу" (1939) өлеңінде Пол Клодельдің маңыздылығын мойындады. Йейтс туралы жазған Оден 52-55 жолдарында (алғашқы басылған нұсқадан, кейіннен Оден қайта қарап алып тастаған):
Claudel was a conservative of the old school, sharing the antisemitism of conservative France. He addressed a poem ("Paroles au Maréchal," "Words to the Marshal") after the defeat of France in 1940, commending Marshal Pétain for picking up and salvaging France's broken, wounded body. As a Catholic, he could not avoid a sense of satisfaction at the fall of the anti clerical French Third Republic. His diaries make clear his consistent contempt for Nazism (condemning it as early as 1930 as "demonic" and "wedded to Satan," and referring to communism and Nazism as "Gog and Magog"). He wrote an open letter to the World Jewish Conference in 1935, condemning the Nuremberg Laws as "abominable and stupid." His support for Charles de Gaulle and the Free French forces culminated in his victory ode addressed to de Gaulle when Paris was liberated in 1944. The British poet W. H. Auden acknowledged the importance of Paul Claudel in his poem "In Memory of W. B. Yeats" (1939). Writing about Yeats, Auden says in lines 52–55 (from the originally published version, then excised by Auden in a later revision):
Джордж Штайнер "Трагедияның өлімі" кітабында Клодельді ХХ ғасырдың Генри де Монтерлант және Бертольт Брехтпен бірге үш "драма шеберінің" бірі деп атады.
George Steiner, in The Death of Tragedy, called Claudel one of the three "masters of drama" in the 20th century, with Henry de Montherlant and Bertolt Brecht.
Отбасы
Қытайда болғанда Клаудель Розалия Ветчпен (1871–1951), Франсис Ветчтің (1862–1944) әйелі және Гамильтон Ветчтің немересімен ұзаққа созылған махаббат оқиғасы болды. Клодель Франсис Ветчті дипломатиялық қызметі арқылы таныған, ал Розалиямен 1900 жылы Марсельден Гонконгқа бағытталған теңіз саяхатында кездескен. Оның төрт баласы болды және 1905 жылдың ақпанында бұл махаббат аяқталған кезде Клодельдің баласын күтіп жүрген. 1907 жылы ол Ян Виллем Линтнерге тұрмысқа шықты. Брюссельде туған Луиза Мари Агнес Ветч (1905–1996) – Клодельдің Розалиядан туған қызы. 1905 жылы Германия шекарасындағы теміржол станциясында Франсис Ветч пен Клодель Розалияны қуып жетеді, сол кезде Розалия Клодельмен арадағы қарым-қатынасын аяқтағанын көрсетті. Клодель 1906 жылдың 15 наурызында Рейн Сент-Мари Перринге (1880–1973) үйленді. Ол Лион қаласынан шыққан сәулетші, Нотр-Дам де Фурвьер базиликасын аяқтауымен танымал (1835–1917). Олардың екі ұлы мен үш қызы болды.
While in China, Claudel had a long affair with Rosalie Vetch née Ścibor Rylska (1871–1951), wife of Francis Vetch (1862–1944) and granddaughter of Hamilton Vetch. Claudel knew Francis Vetch through his diplomatic work, and had met Rosalie on a sea voyage out from Marseille to Hong Kong in 1900. She had four children, and was pregnant with Claudel's child when the affair ended in February 1905. She married in 1907 Jan Willem Lintner. Louise Marie Agnes Vetch (1905–1996), born in Brussels, was Claudel's daughter by Rosalie. Francis Vetch and Claudel had caught up with Rosalie at a railway station on the German border in 1905, a meeting at which Rosalie signalled that her relationship with Claudel was over. Claudel married on 15 March 1906 Reine Sainte Marie Perrin (1880–1973). She was the daughter of (1835–1917), an architect from Lyon known for completing the Basilica of Notre Dame de Fourvière. They had two sons and three daughters.
Қарындасымен қарым-қатынасы
Клодель 1913 жылдың наурыз айында қарындасы Камильді психиатриялық ауруханаға жатқызды, ол өмірінің соңғы 30 жылын сол жерде өткізді. Осы 30 жыл ішінде ол оны жеті рет көріп тұрды. Мұрағаттарда оның есі шашыраған сәттері болғанымен, өнермен айналысқанда ойы анық болғаны көрсетілген. Дәрігерлер отбасына оның осы мекемеде болуы қажет емес екенін жеткізуге тырысты, бірақ олар оны сол жерде ұстап қалды. Осы оқиға Мишель Десбордтың "La Robe bleue, The Blue Dress" ("Көк көйлек") романының негізгі тақырыбы болып табылады. Жан Шарль де Кастельбажак 2010 жылы Марева Галантер үшін "La soeur de Paul" ("Польдің қарындасы") әнін жазды.
Claudel committed his sister Camille to a psychiatric hospital in March 1913, where she remained for the last 30 years of her life, visiting her seven times in those 30 years. Records show that while she did have mental lapses, she was clear headed while working on her art. Doctors tried to convince the family that she need not be in the institution, but still they kept her there. The story forms the subject of a novel by Michèle Desbordes, La Robe bleue, The Blue Dress. Jean Charles de Castelbajac wrote a song "La soeur de Paul" for Mareva Galanter, 2010.