Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жалғанды әдеп үшін ұстанатын топ.
Known falsehood a group shares for politeness
Әдепті ойдан шығарылған жағдай – бұл барлық қатысушылар шындықты білетін, бірақ жанжал немесе ұятты жағдайды болдырмау үшін оқиғалардың басқаша нұсқасына сенетіндей болып көрінетін әлеуметтік жағдай. Әдепті ойдан шығарылған жағдайлар эвфемизммен тығыз байланысты, онда әдепсіз, жағымсыз немесе қорлаушы сөздердің орнына сөйлеуші де, тыңдаушы да бірдей мағынаны түсінетін басқа сөздер қолданылады. Академиялық тұрғыда "әдепті ойдан шығарылған" термині кем дегенде 1953 жылдан бері қолданылып келеді.
A polite fiction is a social scenario in which all participants are aware of a truth, but pretend to believe in some alternative version of events to avoid conflict or embarrassment. Polite fictions are closely related to euphemism, in which a word or phrase that might be impolite, disagreeable, or offensive is replaced by another word or phrase that both speaker and listener understand to have the same meaning. In scholarly usage, "polite fiction" can be traced to at least 1953.
Мысалдар
Мысалы, үй ішіне кешкі серуенге шығып, түнгі ауаның құшағына бағанақтағанын айтқан соң, ішімдік ішуге кеткен адамды қарастырайық. Көптеген туыстары адамның ішімдік ішуге бара жатқанын және мас күйімен үйге оралатынын білсе де, олар адам серуендеп жатқандай көріне беруі мүмкін, ал оралғанда мас болу белгілерін байқамағандай танысады. Тағы бір жиі кездесетін жағдай – жанжаласқан жұбайлардың біреуі келесі қоғамдық жиынға қатыспайды, ал екіншісі оның ауруға шалдыққанын айтады, әсіресе мұндай жағдай үнемі қайталаса. Мұндай кезде, айналасындағылар бұл мінез-құлықты көп рет көргенмен және қандай да бір мәселе бар екенін сезгенімен, олар ренжітуден сескеніп, үндемей қалуы мүмкін, соның салдарынан олармен қарым-қатынасын нашарлатады. Бұл әлеуметтік нормаларды бұзу болып табылады (этикалық кодекстер мен этиканың түсініктілігімен байланысты адамның іс-әрекеті), және бұл сыпайылықты сақтау, сенімді нығайту арқылы әлеуметтік байланыстарды күшейту және идеологиялық қолдау беру үшін қолданылуы мүмкін.
An informal example would be of someone who goes out drinking after telling their family that they are merely going for an evening walk to enjoy the night air. Even though many relatives involved know that the person is likely leaving to drink alcohol, and may come home drunk, they may act as if the person is going out for a walk, and act as if they do not notice signs of alcohol intoxication when they return. Another common example is a couple that has had an argument, after which one of them absents themselves from a subsequent social gathering, with the other claiming that they are ill, especially if this is a regular occurrence. In these instances, although others in the subject's social circles may have seen this behavior numerous times and are aware that a problem of some sort exists, they may remain silent for fear of causing upset, thereby further troubling their relationship with the subject. This violates social norms (a human behavior related to ethics codes and ethics clarity), and can be used to retain politeness and trust, with the effect of maintenance of social bonds and provision of ideological support.
Жалғандық
Әдепті өтіріктер бас тартуға дейін барады. Бұл әсіресе, сол өтірік сырттан келгендерді немесе шындықты түсінуге тым жас деп саналған балаларды алдау мақсатымен айтылғанда жиі кездеседі. Сонда шындық "бөлмедегі піл" сияқты болады; ол қаншалықты анық болса да, ең көп зардап шеккен адамдар өзгелерге де, өздеріне де олай емес деп көрсетуге тырысады. Бұл комедияда күлкілі эффект тудыру үшін қолданылуы мүмкін, онда кейіпкер сол әдепті өтірікті сақтап тұруды мүмкін емес етеді.
Polite fictions can slip into denial. This is especially the case when the fiction is actually meant to fool some observers, such as outsiders or children judged too young to be told the truth. The truth then becomes "the elephant in the room"; no matter how obvious it is, the people most affected pretend to others and to themselves that it is not so. This can be used to humorous effect in comedy, where a character will seem bent on making it impossible to maintain the polite fiction.