Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Швейцариядағы әлемдегі ең тік тірелмелі темір жолы
Steepest rack railway in the world, in Switzerland
Пилатус темір жолы (Pilatusbahn, PB) – Швейцариядағы тау темір жолы және әлемдегі ең тік тірелмелі темір жолы, ең көп көлбеуі 48%, ал орташа көлбеуі 35% құрайды. Желі Альпнах көлі маңындағы Альпнахстадтан басталып, Пилатустың Эсель шыңына дейін 2,073 м (6,801 фут) биіктікке жетеді. Бұл оны Обвальден кантонындағы ең биік темір жолға және Фурка желісінен кейін Орталық Швейцариядағы екінші ең биік темір жолға айналдырады. Альпнахстадта Пилатус темір жолы Люцерн көліндегі кемелермен және Zentralbahn желісінің Brünigbahn тармағындағы пойыздармен байланысады.
The Pilatus Railway (Pilatusbahn, PB) is a mountain railway in Switzerland and the steepest rack railway in the world, with a maximum gradient of 48% and an average gradient of 35%. The line runs from Alpnachstad, on Lake Alpnach, to a terminus near the Esel summit of Pilatus at an elevation of 2,073 m (6,801 ft), which makes it the highest railway in the canton of Obwalden and the second highest in Central Switzerland after the Furka line. At Alpnachstad, the Pilatus Railway connects with steamers on Lake Lucerne and with trains on the Brünigbahn line of Zentralbahn.
Тарих
Желі құрылысының алғашқы жобасы 1873 жылы ұсынылды, онда ең жоғарғы градиент 25% деп көрсетілген. Жоба экономикалық тұрғыдан тиімді емес деген қорытындыға келді. Көп тәжірибелі инженер Эдуард Лохер ең жоғарғы градиентті 48%-ға дейін көтеріп, қашықтықты екі есе қысқартатын балама жоба ұсынды. Сол кездегі дәстүрлі жүйелер мұндай тік градиенттерге шыдамады, себебі жоғарыдан рельске басылатын тісті дөңгелек, тік градиент кезінде рельстен шығып қалып, пойыздың қозғалыс және тежеу күшін жояуы мүмкін еді. Оның орнына Лохер екі рельстің арасына екі жақты тісті рельс орнатты, тістер екі жаққа қаратылып, осы тісті рельске машинаның астындағы тік осьтерге орнатылған екі фланецті тісті дөңгелектер ілікті. Бұл конструкция тісті дөңгелектердің рельстен шығып кету мүмкіндігін жоққа шығарды және аймақта жиі болатын күшті жел кезінде де машинаның құлауын қамтамасыз етті. Бұл жүйе сондай-ақ дөңгелектерде фланецтердің болуын қажет етмей машинаны басқаруға мүмкіндік берді. Шындығында, Пилатустағы алғашқы вагондардың жүріс дөңгелектерінде фланецтер болмаған, бірақ кейіннен вагондарды жөндеу кезінде рельссіз учаскелерде жылжыту үшін қосылды. Құрылыс 1886 жылдың наурыз айында басталды және үш жылдың жаз айларында төрт жүз жұмыс күні ішінде аяқталды. Жұмысқа алты жүз жұмысшы, көбінесе итальяндықтар тартылды.
The first project to build the line was proposed in 1873, suggesting a and 25% maximal gradient. It was concluded that the project was not economically viable. Eduard Locher, an engineer with great practical experience, proposed an alternative project with the maximum grade increased to 48%, cutting the distance in half. Conventional systems at the time could not negotiate such gradients because the cogwheel that is pressed to the rack from above may, under higher gradients, jump out of engagement with the rack, eliminating the train's driving and braking power. Instead, Locher placed a horizontal double rack between the two rails with the rack teeth facing each side. This was engaged by two flanged cogwheels mounted on vertical shafts underneath the car. This design eliminated the possibility of the cogwheels climbing out of the rack, and prevented the car from toppling over, even under severe crosswinds common in the area. The system was also capable of guiding the car without the need for flanges on the wheels. Indeed, the first cars on Pilatus had no flanges on running wheels, but they were later added to allow cars to be moved through tracks without rack rails during maintenance. Construction began in March 1886, and it took four hundred working days during the summer months of three years to complete. Six hundred laborers, mostly Italians were employed.
Операция
Жол ұзын, тік биіктігі - және 800 мм енді. Ракалық жүйеге байланысты, жолда дәстүрлі бағыттар немесе алмасулар жоқ, тек айналмалы алмасулар (суретке қараңыз) және траверстер бар. Барлық рельстері қатты тасқа төселген, ешқандай балласт қолданбай, тасқа бекітілген жоғары берікті темір байланыстармен бекітілген. Бұл жолда әлі де 100 жылдан астам уақыт бұрын орнатылған бастапқы ракалық рельстер қолданылады. Тозығы жеткеніне қарамастан, оларды кері бұрып, жаңа тозу бетін жасау арқылы жөндеуге болады, бұл біршама уақытқа жеткілікті. Вагонның электр моторлары төмен түскенде тежеу үшін генератор ретінде қолданылады, бірақ бұл электр энергиясы қайта қолданылмайды – ол кедергілік торлар арқылы жылу ретінде таратылады. Алғашқыда, бу машиналары динамикалық тежеуді қамтамасыз ету үшін компрессорлар ретінде пайдаланылды, себебі өте тік беткейлерде тек үйкеліс тежегіштерін пайдалану тиімді емес. Жол мамырдан қазанға дейін маусымдық түрде жұмыс істейді. Екінші жақтан келетін кабельдік жол, қысқа техникалық жөндеуден басқа, жыл бойы жұмыс істейді.
The line is long, climbs a vertical distance of , and is of 800mm gauge. Because of the rack system, there are no conventional points or switches on the line, only rotary switches (see photograph) and traversers. All rails are laid on solid rock, securing rails by high strength iron ties attached to the rock, without using any ballast. The line still uses original rack rails that are now over 100 years old. Despite being worn down, it was discovered that this can be fixed by simply turning the rails over, providing a new wearing surface that would be sufficient for some time. The cars' electric motors are used as generators to brake the car during descent, but this electricity is not reused — it is dissipated as heat through resistance grids. Originally, the steam engines were used as compressors to provide dynamic braking, since the use of friction brakes alone is not practical on very steep slopes. The line is operated seasonally from May to October. The cable car, which approaches from the other side, runs all year except for a short maintenance period.