Кіріспе

Француз раввині Самуэль бен Меир (Труа, шамамен 1085 – шамамен 1158 жылдары) өлімінен кейін "Рашбам" деп белгілі болды, бұл "Рабби Шмуэль Бен Меир" деген еврейше аббревиатура. Ол көрнекті француздық тосафист және Шломо Ицхаки, "Раши"дің немересі болған.

Өмірбаян

Ол 1085 жылы Францияда, Троя маңында әкесі Меир бен Шмуэль мен анасы Йошевед, Рашидің қызы болып дүниеге келді. Ол грамматик Сүлейменнің ағасы, сондай-ақ Тосафистер Исаак бен Мейір («Ривам») және Якуб бен Мейір («Раббину Там»), сонымен қатар раввин Жозеф Караның әріптесі болды. Рашбам, әжесі сияқты, Киелі кітапқа түсіндірме жазушы және Талмудты зерттеуші болды. Ол Рашиден және Исаак бен Ашер ха Левиден («Рива») білім алды. Ол ағасы Раббину Тамның ұстазы болды, оның түсіндіру әдісі әкесінен ерекшеленді. Рашбам отбасы дәстүрін сақтап, мал өсіріп, жүзім шаруашылығымен айналысып күнкөріс жасады. Діндарлығымен танылған ол, шіркеу басшыларының яһуди дінінің кемтарлығын көрсету үшін ұйымдастырған пікірсайыстарда яһуди нанымын қорғады. Оның түсіндірмелерінде дін қызметкерлерімен болған мұндай пікірсайыстарға, әсіресе Киелі кітаптағы терминдердің қате аудармаларына байланысты түсініксіздіктерге көп сілтемелер бар. Рашбамның өмірінен көп мәлімет белгілі емес. Ол өте қарапайым болғандықтан, көзін төмен қарай түсіріп жүргені айтылады. Мордехай бен Хиллель, ол бірде саяхаттап бара жатқанда, малға арналған күймеге міне бергенін жеткізеді. 1150 жылдары Руанда (ивритше רדום – Родом, Плантагенет Нормандия Герцогтығының астанасы) 1976 жылы табылған Ешивада сабақ бергені де мәлім. Сол жерде ол, 1150-1158 жылдар аралығында Руанда болған испан ғалымы Авраам ибн Езрамен кездескен болуы мүмкін. 1160 жылы немесе оған жуық уақытта Тройде Такканот Шумның бір бөлігі ретінде синод өткізілді. Бұл синодты Рашбам, оның ағасы Раббину Там және Элиезер бен Натан (Рааван) басқарды. Францияның түкпір-түкпірінен келген 250-ден астам раввиндер де қатысты. Синодта яһудилердің басқа діндердің өкілдерімен қарым-қатынасын және яһуди қауымының ішкі мәселелерін қамтитын бірқатар қаулылар қабылданды.

Тора түсіндірмесі

Оның Тораға берген түсіндірмесі мәтіннің нақты мағынасын (пешат) баса көрсетуімен әйгілі. Ол кейде әкесінің түсіндірмесімен келіспейді және әкесінің өзі де оның көзқарасына қосылғанын көрсетеді. Ол уағыздық және дәстүрлі әдістерден өзгеше, табиғи әдіс қолданды.