Кіріспе

Динекес немесе Диенек (Διηνέκης, διηνεκής, дорийлік грек: διανεκής "үзіліссіз, тоқтамайтын") - б.з.д. 480 жылы Фермопил шайқасында соғысып, қаза тапқан спарталық сарбаз. Ол осы шайқастағы барлық гректердің арасында ең батылы деп есептелді. Геродот (7.226) Диенкес туралы мына оқиғаны баяндады:

Геродот сонымен қатар Диенкес айтқан осыған ұқсас көптеген сөздерін еске алып, оның есімін ұмытпайтынын айтады. Плутарх жүздеген жылдар өткен соң жазған "Спарталықтардың сөздері" атты еңбегінде де осы пікірді келтіреді, бірақ оны Диенкестің шайқастағы қолбасшысы Леонид I-ге жатқызады. Плутархтың айтуынша, сарбаздардың бірі Леонидке: "Барбариялықтардың жебелерінен күн көрінбейді", - деп шағымданғанда, Леонид: "Онда олармен шайқасу үшін көлеңке болғаны жақсы емес пе?" - деп жауап берді. "Демек, біз көлеңкеде шайқасамыз" деген лаконикалық сөз тіркесін кейінгі римдік жазушылар Цицерон (in umbra igitur pugnabimus) және Валерий Максим (in umbra enim proeliabimur) да пайдаланған. Қазіргі Спарта қаласындағы Леонид қабірінің шығысындағы көше Диенкестің есімімен аталады (οδός Διηνεκούς, Θερμοπυλών және Ηρακλειδών көшелерін байланыстырады).

Танымал мәдениетте

Диенкес - Стивен Прессфилдтің "От қақпалары" (1998) романындағы басты кейіпкерлердің бірі. Ол өзінің бір-ақ сөздерімен және ақыл-ойымен танымал, бұл оның "көктемде күрес" деген сөздеріне ұқсайды. Автор бүкіл кітапта өзінің кішіпейіл, еңбекқор мінез-құлқына нұсқаған, оны баяндаушы өзінің үздік басшылық қабілеттері мен взвод командирі ретінде күресу қабілетін түсіндіру үшін қолданады. Оның басты міндеті - "адамдар батыл болған кезде оларды ату, ал ашуы оларды қолдан шығарып тастаумен қатерлі болғанда ашуын басу". Ол шебер ұстаз және "қорқыныш оқушысы" ретінде сипатталады. Ол өзінің уақытсыз даналығын кітаптың әр жерінде өзінің қамқоршысымен бөліседі. Ол бүкіл кітапта "соғыс - бұл жұмыс" деп, соғысқа дайындық - ең асыл және ізгі іс деп айтып, соғысты оның құпиясынан айыруға тырысады. Ол Спарта заңдарында көрсетілген қасиеттерге қол жеткізу мен оларға мойынсұну арқылы ғана "қорқыныштан тыс күш" бар деп уағыздады. Сонымен қатар, ол ұрыста ең жоғарғы билікті жеңген жауынгерлердің жауынгерлік қабілетін сипаттайды. Ол өзінің қайтыс болған ағасынан: "Өлмес адамдай қалай күресті?" деп сұрағанда, "Бірақ ізгілік" деп жауап береді. Ол оқырмандарымен бөлісетін ең терең даналықтардың бірі - "сүйіспеншілік - қорқынышқа қарама-қарсы" дегені. Динекесті Майкл Фассбендер "300" (2007) фильмінде Стилиос ретінде ойнайды. Ол фильмде көптеген сахналарда пайда болады және өзінің әйгілі "көлеңкедегі шайқас" сөйлемін айтады. Ол Леонид патшаның жақын досы, сондай-ақ капитан Артемиданың ұлы және спартандық жауынгер Астинос. Диенкес - Assassin's Creed: Odyssey (2018) видео ойынындағы кейіпкер.