Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Ренессанс дәуірінің еврей грамматикашысы, ғалымы және ақыны (1469–1549)
Renaissance Hebrew grammarian, scholar and poet (1469–1549)
Элия Левита (13 ақпан 1469 – 28 қаңтар 1549), сондай-ақ Илия Левита, Элиас Левита, Эли Левѝта, Элия Левита Ашкенази, Элияху Левита, Элияху ха-Бахур ("Илия Бакалавр"), Элье Бохер аттарымен де белгілі болған. Ол "Бово Бух" (1507–1508 жылдары жазылған) атты ең танымал рыцарлық романның авторы. Он жыл бойы Витерболық кардинал Джайлстің үйінде тұрған ол Ренессанс дәуірінде христиан дін қызметкерлерінің, ақсүйектердің және зиялылардың еврей тілі мен еврей мистикасы бойынша жетекші ұстаздарының бірі болды.
Elia Levita (13 February 146928 January 1549) , also known as Elijah Levita, Elias Levita, Élie Lévita, Elia Levita Ashkenazi, Eliahu Levita, Eliyahu haBahur ("Elijah the Bachelor"), Elye Bokher, was a Renaissance Hebrew grammarian, scholar, and poet. He was the author of the Bovo Bukh (written in 1507–1508), the most popular chivalric romance written in Yiddish. Living for a decade in the house of Cardinal Giles of Viterbo, he was one of the foremost teachers of Christian clergy, nobility, and intellectuals in Hebrew and in Jewish mysticism during the Renaissance.
Өмір және жұмыс
Ол Нюрнбергке жақын Нойштадт қаласында левилік мәртебелі яһуди отбасында туған, тоғыз бауырдың ең кішісі болған. Ол өзін «Ашкенази» деп атағанды қалаған, сондай-ақ «Бохер» (ивритше Бахур) деген лақап есімін алып жүрген, яғни «жас немесе оқушы» деген мағынаны білдіретін бұл есімді еврей грамматикасына атау ретінде берген. Оның жас кезінде яһудилер осы аймақтан қуылған. Содан кейін ол Италияға көшіп, ол оның туған жеріне айналды. 1504 жылы Падуада ол танымал романс «Buovo d'Antona» негізінде жазылған, ал ол өз кезегінде англо-нормандық «Bevis of Hampton» романына негізделген «Bovo Bukh» поэмасының 650 октава римасынан тұратын строфаларын жазды. 1514 жылға қарай ол Венецияда тұрып, екі өткір сатирикалық паскинад жазды. Сол жылы ол Римге көшіп, онда Ренессанс гуманисі және кардинал Джайлз Витербо (1471–1532) оның досы мен демеушісіне айналды, ол оның сарайында он жылдан астам өмір сүрді. Левита Гильске еврей тілін үйретті және кардиналдың кітапханасы үшін, көбінесе Каббаламен байланысты еврей қолжазбаларын көшірді. Онда Талмуд пен Мидрашта қолданылған 712 сөз, олардың неміс тілінде түсіндірмелері және Фагиус жасаған латын тіліне аудармасы бар (Исний, 1541); «Сефер Метургман» – Таргумда кездесетін барлық арамей сөздерін түсіндіреді (Исний, 1541); «Шемот Деварим» – еврей, латын және неміс тілдеріне аударылған идиш тіліндегі техникалық терминдердің әліпбилік тізімі (Исний, 1542); және «Бахурдың» жаңа және қайта қарастырылған басылымы. Германияда ол «Bovo Bukh» еңбегін де баспаға шығарды.
Born at Neustadt near Nuremberg, to a Jewish family of Levitical status, he was the youngest of nine brothers. He preferred to call himself "Ashkenazi", and bore also the nickname Bokher (Hebrew Baḥur), meaning youth or student, which latter he gave as title to his Hebrew grammar. During his early adulthood, the Jews were expelled from this area. He then moved to Italy, which would remain his home. In Padua, in 1504, he wrote the 650 ottava rima stanzas of the Bovo Bukh, based on the popular romance Buovo d'Antona, which, in turn, was based on the Anglo Norman romance of Bevis of Hampton. By 1514 he was living in Venice, where he wrote two scathing satirical pasquinades. That same year he moved to Rome, where he acquired a friend and patron, the Renaissance humanist and cardinal Giles of Viterbo (1471–1532), in whose palace he lived for more than ten years. Levita taught Hebrew to Giles, and copied Hebrew manuscripts—mostly related to the Kabbalah—for the cardinal's library. containing 712 words used in Talmud and Midrash, with explanations in German and a Latin translation by Fagius (Isny, 1541); Sefer Meturgeman, explaining all the Aramaic words found in the Targum (Isny, 1541); Shemot Devarim, an alphabetical list of Yiddish technical terms translated into Hebrew, Latin and German (Isny, 1542); and a new and revised edition of the Baḥur. While in Germany he also printed his Bovo Bukh.