XX ғасыр: Өзіндік сананың құрылысы

Кіріспе

2002 жылғы британдық деректі фильмдер сериясы, And You Will Know Us by the Trail of Dead тобының 2009 жылғы альбомы. "Өзіңнің ғасырың" – режиссер Адам Кертистің 2002 жылғы британдық теледидар деректі фильмдер сериясы. Ол психоаналитиктер Зигмунд Фрейд пен Анна Фрейдтің, сондай-ақ PR кеңесшісі Эдвард Бернейстің еңбектерін қарастырады. Бірінші бөлімде Кертис: "Бұл серия биліктегілердің массалық демократия дәуірінде қауіпті халықты бақылау үшін Фрейдтің теорияларын қалай пайдаланғаны туралы" дейді.

Шолу

Психоанализдің негізін қалаушы Зигмунд Фрейд санамызды және оның жұмыс істеуін қабылдау жолымызды өзгертті. Бұл деректі фильмде үкіметтер, жаһандық ұйымдар мен корпорациялар Фрейдтің теорияларын қалай пайдаланғаны зерттеледі. Бірінші бөлімде Фрейд және оның жүрегі туысы Эдвард Бернейз туралы айтылады, ол қоғамдық қатынастарда психологиялық тәсілдерді алғаш рет қолданған адам. Оның қызы Анна Фрейд, бала психоанализінің пионері, екінші бөлімде еске алынады. Фрейдтің теорияларына қарсылас Вильгельм Райх үшінші бөлімде талқыланады. Осы тұста, "Өзіндік ғасыр" тұтынушылық пен тауарға айналдырудың тамырлары мен әдістері және олардың салдары туралы терең сұрақтар көтереді. Сонымен қатар, ол адамдардың өзіне қатысты қазіргі көзқарасын, сәнге деген көзқарасын және сыртқы әсемдікке құштарлықты сынап қарастырады. Бизнес және саяси әлемдер психологиялық тәсілдерді халықтың тілектерін оқу, құру және қанағаттандыру үшін, сондай-ақ өнімдері мен сөздерін тұтынушылар мен сайлаушылар үшін мүмкіндігінше тартымды ету үшін пайдаланады. Кертис осы салыстырмалы түрде жаңа тәсілдің мақсаты мен бастау тегі туралы сұрақтар қояды. Бұрын саяси процесте адамдардың рационалды, саналы ой-өрісіне үндеу және топ ретінде олардың қажеттіліктерін қанағаттандыру маңызды болған кезде, қоғамдық қатынастар тарихшысы Стюарт Эвен саясаткерлердің қазір тұтынушылық қоғамның тар жеке мүддесіне тікелей қатысы жоқ алғашқы құштарлықтарға жүгінетінін айтады. 1927 жылы Lehman Brothers компаниясында жұмыс істеген Уолл-стриттегі жетекші банкир Пол Мазурдың сөздері келтіріледі: "Біз Американы қажеттіліктерден қалаулар мәдениетіне ауыстыруымыз керек. Адамдар жаңа нәрселерді қалауға үйретілуі керек, тіпті ескі заттар толығымен қолданыстан шықпастан бұрын. [ ] Адамның құштарлығы оның қажеттіліктерін басып оздыруы керек". Төртінші бөлімде басты тақырыптар – саяси стратег Филип Гулд және PR кеңесшісі, Зигмунд Фрейдтің шөбересі Матью Фрейд. 1990 жылдары олар АҚШ-тағы Демократиялық партияны және Ұлыбританиядағы Жаңа лейбористерді фокус-топтар арқылы билікке қайтаруға зор үлес қосты, ал фокус-топтарды бастапқыда АҚШ корпорацияларында жұмыс істейтін психоаналитиктер тұтынушыларға өз сезімдері мен қажеттіліктерін психотерапиядағы пациенттер сияқты еркін білдіруге мүмкіндік беру үшін ойлап тапқан. Кертис сөзін былай аяқтайды: "Біз өзімізді еркін сезінсек те, шындығында біз – саясаткерлер сияқты – өз құштарлықтарымыздың құлына айналдық" және Ұлыбритания мен Американы Эдвард Бернейстің 1939 жылғы Нью-Йорк әлемдік көрмесінде жасаған "Демократия қаласы" көрмесімен салыстырады.

Sigmund Freud, the founder of psychoanalysis, changed our perception of the mind and its workings. The documentary explores the various ways that governments, global organizations and corporations have used Freud's theories. Freud and his nephew Edward Bernays, who was the first to use psychological techniques in public relations, are discussed in part one. His daughter Anna Freud, a pioneer of child psychoanalysis, is mentioned in part two. Wilhelm Reich, an opponent of Freud's theories, is discussed in part three. Along these lines, The Century of the Self asks deeper questions about the roots and methods of consumerism and commodification and their implications. It also questions the modern way people see themselves, the attitudes to fashion, and superficiality. The business and political worlds use psychological techniques to read, create and fulfill the desires of the public, and to make their products and speeches as pleasing as possible to consumers and voters. Curtis questions the intentions and origins of this relatively new approach to engaging the public. Where once the political process was about engaging people's rational, conscious minds, as well as facilitating their needs as a group, Stuart Ewen, a historian of public relations, argues that politicians now appeal to primitive impulses that have little bearing on issues outside the narrow self interests of a consumer society. The words of Paul Mazur, a leading Wall Street banker working for Lehman Brothers in 1927, are cited: "We must shift America from a needs to a desires culture. People must be trained to desire, to want new things, even before the old have been entirely consumed. [ ] Man's desires must overshadow his needs." In part four the main subjects are Philip Gould, a political strategist, and Matthew Freud, a PR consultant and the great grandson of Sigmund Freud. In the 1990s, they were instrumental to bringing the Democratic Party in the US and New Labour in the United Kingdom back into power through use of the focus group, originally invented by psychoanalysts employed by US corporations to allow consumers to express their feelings and needs, just as patients do in psychotherapy. Curtis ends by saying that, "Although we feel we are free, in reality, we—like the politicians—have become the slaves of our own desires," and compares Britain and America to 'Democracity', an exhibit at the 1939 New York World's Fair created by Edward Bernays.