Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз трубадуры (шамамен 1130–1140 – шамамен 1190–1200)
French troubadour (c. 1130–40 – c 1190–1200)
Бернар де Вентадорн (сондай-ақ Бернар де Вентадор немесе Бернат дель Вентадорн; шамамен 1130–1140 – шамамен 1190–1200) – трубадур поэзиясының классикалық дәуірінің француз ақыны, композиторы, трубадуры. Поэзия және музыка саласындағы ең маңызды трубадур ретінде танылған, оның 45 белгілі өлеңінің ішіндегі 18 күйі 12-ші ғасырдағы кез келген трубадурдан көбірек сақталған. Ол өзінің шеберлігімен, сондай-ақ trobar leu стилін танымал етуімен және жанрды анықтауға, «классикалық» формасын қалыптастыруға көмектескен өнімді cançons шығармаларымен еске алынады, бұл стиль трубадурлық белсенділіктің қалған бір жарым ғасыры бойы еліктеуге және қайта жаңғыртуға мүмкіндік берді. Қазір «Ұлы әнші» деп есептелетін ол cançons-ты кенеттен бұрылыстарға жол беретін, формалданып дамыған стильге жеткізді. Бернар әйелдерді бір сәтте құдайлық өкілдер ретінде, ал кейіннен адамзаттың алғашқы күнәсіне себепкер болған Хауа ретінде бейнелей алуымен белгілі болды. Оның шығармаларындағы осы екіұштылық «әдемі, тапқыр және тегіс» стильде бейнеленген.
Bernart de Ventadorn (also Bernard de Ventadour or Bernat del Ventadorn; c. 1130–1140 – c. 1190–1200) was a French poet composer troubadour of the classical age of troubadour poetry. Generally regarded as the most important troubadour in both poetry and music, his 18 extant melodies of 45 known poems in total is the most to survive from any 12th century troubadour. He is remembered for his mastery as well as popularization of the trobar leu style, and for his prolific cançons, which helped define the genre and establish the "classical" form of courtly love poetry, to be imitated and reproduced throughout the remaining century and a half of troubadour activity. Now thought of as "the Master Singer," he developed the cançons into a more formalized style which allowed for sudden turns. Bernart was known for being able to portray his women as divine agents in one moment and then, in a sudden twist, as Eve – the cause of man's initial sin. This dichotomy in his work is portrayed in a "graceful, witty, and polished" medium.
Өмір және мансап
Трубадур Ук де Сент-Цирктің сөзіне қарағанда, Бернарт қазіргі Коррезе (Франция) аймағындағы Вентадур (Вентадорн) қаласында нан пісірушінің ұлы болған болуы мүмкін. Тағы бір дереккөз, оның жас құрдасы Пир д'Альвернаның сатирикалық өлеңінде, оның қызметші, әскерші немесе нан пісірушінің ұлы болғаны, ал анасы да қызметші немесе нан пісіруші болғаны айтылады. Бернарттың "Lo temps vai e ven e vire" атты ерте туындысынан көрініп тұрғанындай, ол ән салу және өлең жазу өнерін өз қорғаушысы Вентадур виконты Эбл III-тен үйренген болуы мүмкін. Ол өзінің алғашқы өлеңдерін қамқоршысының әйелі Маргарита де Тюренге арнады. Маргаритаға ғашық болғаннан кейін Вентадурды тастап кетуге мәжбүр болған ол Монлусон мен Тулузға саяхат жасады, соңынан Аквитанияның Элеонорасымен Англияға және Плантагенет сарайына барды; осы байланыс пен сапарлар туралы дәлелдер көбінесе оның өлеңдерінде кездеседі. Кейін Бернарт Тулузға қайтып келді, онда Тулуза графы Реймон V оны жұмысқа алды; одан кейін ол Дордоньеге барып, монастырға кірді. Ол, көптеген болжам бойынша, сол жерде қайтыс болды.
According to the troubadour Uc de Saint Circ, Bernart was possibly the son of a baker at the castle of Ventadour (Ventadorn), in today's Corrèze (France). Yet another source, a satirical poem written by a younger contemporary, Peire d'Alvernha, indicates that he was the son of either a servant, a soldier, or a baker, and his mother was also either a servant or a baker. From evidence given in Bernart's early poem Lo temps vai e ven e vire, he most likely learned the art of singing and writing from his protector, viscount Eble III of Ventadorn. He composed his first poems to his patron's wife, Marguerite de Turenne. Forced to leave Ventadour after falling in love with Margerite, he traveled to Montluçon and Toulouse, and eventually followed Eleanor of Aquitaine to England and the Plantagenet court; evidence for this association and these travels comes mainly from his poems themselves. Later Bernart returned to Toulouse, where he was employed by Raimon V, Count of Toulouse; later still he went to Dordogne, where he entered a monastery. Most likely he died there.
Шығармалары
Бернарт он екінші ғасырдағы діни емес композиторлардың арасында сақталған музыка мөлшері бойынша ерекшеленеді: оның қырық бес өлеңінің он сегізі музыкасымен бірге жеткен, бұл трубадур композиторы үшін сирек кездесетін жағдай (труверлердің музыкасы көбірек сақталған, әдетте олар Альбиген крестовый жорығынан аман қалған, ол трубадурларды таратып, көптеген дереккөздерді жойды). Оның шығармалары шамамен 1147-1180 жылдар аралығында жазылған. Бернарт Францияның солтүстігіндегі трувер дәстүрінің дамуына ең үлкен әсер еткен деп есептеледі, себебі ол онда жақсы танымал болды, оның мелодиялары кеңінен тарады, ал трувер музыкасының алғашқы композиторлары одан үлгі алған сияқты. Бернарттың ықпалы латын әдебиетіне де тарады. 1215 жылы Болонья профессоры Бонкомпаньо өзінің «Antiqua rhetorica» еңбегінде былай жазды: «Бернард де Вентадорнның атына қаншалықты даңқ байланысты екенін және ол кансостарды қаншалықты сәндікпен жасағанын және әдемі мелодияларды қаншалықты тапқыр ойлап тапқанын Прованс әлемі жақсы біледі».
Bernart is unique among secular composers of the twelfth century in the amount of music which has survived: of his forty five poems, eighteen have music intact, an unusual circumstance for a troubadour composer (music of the trouvères has a higher survival rate, usually attributed to them surviving the Albigensian Crusade, which scattered the troubadours and destroyed many sources). His work probably dates between 1147 and 1180. Bernart is often credited with being the most important influence on the development of the trouvère tradition in northern France, since he was well known there, his melodies were widely circulated, and the early composers of trouvère music seem to have imitated him. Bernart's influence also extended to Latin literature. In 1215 the Bolognese professor Boncompagno wrote in his Antiqua rhetorica that "How much fame attaches to the name of Bernard de Ventadorn, and how gloriously he made cansos and sweetly invented melodies, the world of Provence very much recognises."
Мәдени сілтемелер
Экранда Бернартты BBC телесериалы «Жынды Корона» (The Devil's Crown, 1978) фильмінде актер Пол Блейк сомдады. Американдық эмигрант ақын Езра Паунд, өмірі бойы Прованс пен Оңтүстік Франция трубадурлары мен труверлеріне қызығушылық танытқан, өзінің «Кантос» (Canto CXX) атты эпостық поэмасының соңғы бөлігінде Бернарттың «Can vei la lauzeta mover» өлеңінен екі рет цитата келтіреді.
On screen, Bernart was portrayed by actor Paul Blake in the BBC TV drama series The Devil's Crown (1978). In the final fragment (Canto CXX) of his epic poem The Cantos, American expatriate poet Ezra Pound, who had a lifelong fascination with the trouveres and troubadours of Provence and southern France, quotes from Bernart's Can vei la lauzeta mover twice.