Кіріспе

Вишну құдайының оныншы және соңғы аватары Калки, сондай-ақ Калкин деп те аталады, ол Вишну құдайының болжамдалған оныншы және соңғы түрі. Вайшнава космологиясындағы мәңгілік өмір циклының төрт дәуірінің бірі – Кали-Юганы аяқтау үшін оның келуі күтілуде. Кали-Юганың аяқталуы мәңгілік өмір циклында Махапралаяға (әлемнің жойылуына) дейін Сатья-Юганың жаңа дәуірін бастайды. Алғашқы атауы Карки (жылқыдан – ақ) болған болуы мүмкін, кейіннен ол Калкиге айналған. Бұл пікірді Махабхарата қолжазбаларының екі нұсқасы (мысалы, G3.6 қолжазбасы) растайды, онда санскрит стихтары осы түрін Карки деп атайды. Ол Кали-Юганың соңында пайда болатын инкарнация ретінде сипатталады. Калки отты қылышы бар ақ атқа міне отырып, Кали-Юганың ең қараңғы, бұзылған және хаостық кезеңін аяқтайды, адхарманы жойып, Сатья-Юганы бастайды. Ол уақыттың жаңа циклын қайта іске қосады. Пураналарда ол брахман жауынгері ретінде суреттеледі. Калки Пуранада Калки Вишнуяша мен Сумати отбасында, Шамбала ауылында, толу айының жиырма жетінші күні дүниеге келеді. Кішкентай кезінде оған дхарма, карма, арта, джняна сияқты пәндер бойынша қасиетті жазбалар оқытылады және ол Вишнудың алтыншы инкарнациясы Парашураманың жетекшілігімен әскери дайындықтан өтеді. Біраз уақыттан кейін Калки Шиваға құлшылық етеді, ол оның адалдығына риза болып, оған Гаруданың көрінісі – Девадатта атты құдайлық ақ атты, бағалы тастармен әшекейленген қылышты және өткенді, қазіргіні және болашақты білетін Шука атты попугайды сыйлайды. Оған басқа да тәңірлер, құдайлар, қасиеттілер және әділ патшалар да сыйлықтар береді. Ол зұлым әскермен шайқасып, көптеген соғыстарда зұлымдықты жеңеді, бірақ өмірді тоқтатпайды. Калки Шамбалаға оралып, жақсылық үшін жаңа Юганы ашады, содан кейін Вайкунтаға кетеді. Калки Пуранада буддалық қала туралы айтылады, ондағы тұрғындар дхармаға бағынбайды (девалар мен ата-бабаларға табынбайды және варна жүйесін сақтамайды), Калки олармен соғысып, жеңіске жетеді. Агни Пурана Калкидің рөлін былай сипаттайды:

мәтін=Калки, Вишнуяшаның ұлы ретінде, (және) Яджнявалкьяны діни қызметкер ретінде арий емес халықтарды жояды, астраны ұстап, қарумен. Ол төрт варнада дұрыс тәртіппен моральдық заңдылықты орнатады. Адамдар өмірдің барлық кезеңдерінде туралық жолында болады.|тақырыбы=Агни Пурана|көздері=16-тарау, 8-9 тармақтары

Деви Бхагавата Пуранада девалар Вишнуды мақтап, оның Калки аватарын шақырады:

мәтін=Болашақта осы әлемдегі адамдардың көпшілігі Млеччаларға айналғанда және жаман патшалар оларды қысымға ұшыратқанда, Сен тағы да Калки ретінде туып, барлық наразылықтарды жоясың! Біз Саған бас иіп, Саған құлшылық етеміз! О, Дева!

Буддистік мәтіндер

Буддистік мәтін – Калачакра Тантрада, адал патшалар Калки (Калкин, сөздік мағынасында – басшы) деп аталады, олар Саммуда мекендейді. Бұл мәтінде көптеген Калкилер бар, олардың әрқайсысы варварлыққа, қуғын-сүргінге және хаосқа қарсы күреседі. Соңғы Калки "Рудра Чакрин" деп аталады және ол үлкен әскер жинап, варварлық әскерді жою арқылы хаос пен жеңілсіздікті тоқтатуға болатыны болжанады. Мәтінде былай делінген: индустар мен буддистердің әскері қатысатын үлкен соғыс варварлық күштерді жояды. Бұл, ең алдымен, батыстан шығысқа қарай, Батыс Тибет, Орталық Азия және Үндістан субконтинентінде орналасқан ислам мемлекеттерінің келуіне байланысты индуизмнен буддизмге алынған болуы мүмкін. Буддизмді зерттеу профессоры Дональд Лопестің сөзіне қарағанда, Калки жаңа, кемелді дәуірдің циклын бастайды, онда "буддизм гүлденеді, адамдар ұзақ, бақытты өмір сүреді және әділдік үстемдік табады". Лопес буддистік мәтін оны индуистік ведалық мәтіндерден қарыз алған болуы мүмкін дейді. Басқа ғалымдар, мысалы, Ижиу Цзинь, мәтін 10 ғасырда Орталық Азияда пайда болғанын, ал тибет әдебиеті оның нұсқасын 1027 жыл шамасында Үндістанда алғанын айтады. Шобис Аватар (24 жаратылыс) бөлімінде абыз Мацянра зұлымдық, ашкөздік, зорлық-зомбылық және білімсіздікпен күресу үшін Вишнудың жаратылыстарын сипаттағаны айтылады. Ол Калкиді әділдік пен әділетсіздік күштері арасындағы соғысқа жетекшілік ететін жиырма төртінші жаратылыс ретінде көрсетеді.

Даму

Веда әдебиетінде Калки туралы еске алынбаған, бірақ "Калмалкинам" деген сипаттама, "Қараңғылықты жарқын түрде жоятын" деген мағынада, Рудраға (кейін Шиваға) Веда әдебиетінде кездеседі және ол "Калкидің алға басушысы" деп түсіндіріледі. Махабхаратада Калки туралы айтылу тек бір рет, 3.188.85–3.189.6 тарауларында, Матся Пурана және Бхагавата Пуранада кездеседі. Дегенмен, калки мифологиясына қатысты мәліметтер эпос пен Пураналар арасында, сондай-ақ Пураналардың ішінде де әртүрлі. Махабхаратадағы "Калкин" бөлімі Маркандея бөлімінде орналасқан. Луис Рейманн айтады, "Маркандея бөлімі эпосқа кейіннен қосылғанына күмән келтіруге болмайды. Юдхиштхираның Кали соңы мен Кртаның басталуындағы жағдай туралы сұрауы – оның өзінің уақытынан алыс жағдай – бұл тек осы тақырыпты эпосқа енгізуді негіздеу үшін жасалған амал ғана". Корнелия Диммиттің пікірінше, Калки мен Вишнудың қалған тоғыз аватариясының "нақты және түзу" жүйеленген түрі ешбір Махапуранада табылмайды. Бұл Калки тұжырымы индуистік мәтіндерде ғасырлар бойы Үндістанға солтүстік-батыстан жасалған әртүрлі әскерлердің шабуылдарына, сондай-ақ осы шабуылшылар әкелген мифологияларға реакция ретінде дамыған болуы мүмкін. Сол сияқты, кейінгі 1-ші мыңжылдыққа жатқан будда әдебиетінде болашақ Будда Майтрея Калки ретінде бейнеленеді. Джон Митчинердің сөзіне сүйенсек, Калки тұжырымы "біраз дәрежеде" яһуди, христиан, зороастрия және басқа да тұжырымдамаларға қарызды. Митчинердің айтуынша, кейбір Пураналар, мысалы, Юга Пуранада Калки туралы еске алынбайды және басқа Пураналардан өзгеше космология ұсынады. Юга Пурана Мауриядан кейінгі дәуірдегі грек-үнді және сак дәуірін толыққанды мифологиялық тұрғыдан сипаттайды, ал Калки идеясын қамтитын Манвантара тақырыбы басқа Пураналарда кеңірек мифологияландырылған. Рейманн атап көрсеткендей, Ваю Пурананың 2.36 және 2.37 тарауларында Кали Юганы аяқтаған Калки емес, Прамити есімді басқа кейіпкер. Арвинд Шарманың мәлімдемесіне сәйкес, көптеген тарихшылар индуизмдегі Калки мифологиясының дамуын шетелдік шабуылдардың салдарынан туған қиындықтармен байланыстырады. Басқа мессиандық тұжырымдамалардан айырмашылығы, Калкинің мақсаты – қазіргі Кали Юга, зұлымдық дәуірін кері қайтару үшін шабуылшылар мен адастаушыларды жою болып табылады.

Туу және келу туралы болжаулар

Уақыт циклдік түсінігінде (Пураникалық Кальпа) Кали Юга 432 000 жылға созылады деп есептеледі. Кейбір Вайшнав мәтіндерінде Кальки ақ атқа міне отырып, Кали Юганы, зұлымдық пен жамандықты жойып, жаңа уақыт циклімен (Юга) бірге әлемді жаңадан жаратуы болжамдалған. Калкидің сипаттамасы қолжазбаларға қарай әртүрлі. Кейбір қолжазбаларда Калки Авежсирдене мен Бишенжуннан туады делінеді, одан кейін адамзат өзгереді және алтын ғасыр басталады деп Хинду қолжазбаларында жазылған.

Калкилер деп аталатын адамдар

Ахмадия қозғалысының негізін қалаушы Мирза Ғұлам Ахмад өзін Калки Аватары және Махди деп жариялады. Бахаи дінінде Бахаулла да Калки ретінде танылады, сондай-ақ баби дінінде, иудаизмде (Машиах), христиандықта (Мессия), исламда (Масих және Махди), буддизмде (Майтрея), зороастризмде (Шах Бахрам) және басқа да діндерде болғандай, әлем соңында Құдайдың уәде еткен құтқарушы елшісі ретінде танылады. Оңтүстік Азиядағы мұсылман миссионерлері – исламның шиит тармағының Сиддик Хусейн сияқты – индуистерді өздерінің ислам тармағына өткізуге тырысты; олар өздерін Калки деп мәлімдеді, немесе шиит имамдарының "барлығы" Калки екенін айтты, немесе Мұхаммедтің Калки екенін мәлімдеді. Калки Бхагаван, шын аты Виджайкумар Найду, 7 наурыз 1949 жылы дүниеге келген, Онесс университетінің негізін қалаушы. Самаэль Аун Вейор, Универсалды христиандық гностикалық қозғалыстың негізін қалаушы. Риаз Ахмет Гохар Шахи, Калки Аватар қорының өкілі.