Жарыққа сезімталдық – терінің жарыққа реакциясы, фотоаллергия, фототоксикалық. Көздің жарық сезімтал жасушалары көруге көмектеседі. Түрлі тері түрлері әртүрлі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Келіп түскен фотондарға реакцияФотосезімділік – фотондарды, әсіресе көрінетін жарықты қабылдағанда дененің қаншалықты реакцияға түсетінін көрсетеді. Медицинада бұл термин көбінесе терінің қалыптан тыс реакцияларын сипаттау үшін қолданылады, және екі түрі бар: фотоаллергия және фототоксикация. Сүтқоректілердің көзіндегі фотосезімді ганглий жасушалары – көруге жауапты фоторецептор жасушаларынан өзгеше, жарықты анықтайтын жасушалардың жеке класы.
Reaction to incoming photonsPhotosensitivity is the amount to which an object reacts upon receiving photons, especially visible light. In medicine, the term is principally used for abnormal reactions of the skin, and two types are distinguished, photoallergy and phototoxicity. The photosensitive ganglion cells in the mammalian eye are a separate class of light detecting cells from the photoreceptor cells that function in vision.
Адамға арналған медицина
Терінің жарыққа сезімталдығы әртүрлі нысандарда көрініс беруі мүмкін. Белгілі бір тері типі бар адамдар күн күйігіне көбірек бейім. Кейбір дәрілер терінің күн сәулесіне сезімталдығын арттырады, оларға тетрациклин антибиотиктерінің көпшілігі, амиодарон жүрек дәрісі және сульфаниламидтер жатады. Кейбір диеталық қоспалар, мысалы, ақжол жеміс (St. John's Wort), фотосезімталдықтан туындаған мүмкін болатын жанама әсерлерді қамтиды. Белгілі бір жағдайлар жарыққа сезімталдықты күшейтеді. Жүйелік қызыл жегі (systemic lupus erythematosus) ауруымен ауырған науқастар күнге ұшырағаннан кейін тері симптомдарын бастан өткереді; порфирияның кейбір түрлері күн сәулесінен нашарлайды. Ксеродермия пигментозум (ДНҚ жөндеудегі кемшілік) – сирек кездесетін тұқым қуалайтын ауру, ол фотосезімталдықты арттыру арқылы ультракөк сәулеленумен байланысты қатерлі ісіктердің қаупін арттырады деп саналады.
Sensitivity of the skin to a light source can take various forms. People with particular skin types are more sensitive to sunburn. Particular medications make the skin more sensitive to sunlight; these include most of the tetracycline antibiotics, heart drugs amiodarone, and sulfonamides. Some dietary supplements, such as St. John's Wort, include photosensitivity as a possible side effect. Particular conditions lead to increased light sensitivity. Patients with systemic lupus erythematosus experience skin symptoms after sunlight exposure; some types of porphyria are aggravated by sunlight. A rare hereditary condition xeroderma pigmentosum (a defect in DNA repair) is thought to increase the risk of UV light exposure related cancer by increasing photosensitivity.
Ветеринариялық медицина
Фотосезімталдық қой, ірі қара және жылқы сияқты көптеген түрлерде кездеседі. Егер жұтылған өсімдікте фотосезімтал зат болса, мысалы, жоңғалдың (St John's wort) улануындағы гиперицин немесе қойларда бисеррула (Biserrula pelecinus), ал жылқыларда қара бидай (жасыл немесе кептірілген) болса, онда ол біріншілік деп саналады. Бауырлық фотосезімталдықта фотосезімтал зат – филлоэритрин, хлорофилл метаболизмінің қалыпты соңғы өнімі. Ол бауыр зақымдануынан кейін денеде жиналады, терідегі ультракөк сәулелермен әрекеттеседі және еркін радикалдардың пайда болуына себеп болады. Бұл еркін радикалдар теріге зиян келтіріп, ойық жаралар, некроз және қабыршақтануға әкеледі. Пигменті жоқ тері көбінесе зардап шегеді.
Photosensitivity occurs in multiple species including sheep, bovine, and horses. They are classified as primary if an ingested plant contains a photosensitive substance, like hypericin in St John's wort poisoning and ingestion of biserrula (Biserrula pelecinus) in sheep, or buckwheat plants (green or dried) in horses. In hepatogenous photosensitization, the photosensitzing substance is phylloerythrin, a normal end product of chlorophyll metabolism. It accumulates in the body because of liver damage, reacts with UV light on the skin, and leads to free radical formation. These free radicals damage the skin, leading to ulceration, necrosis, and sloughing. Non pigmented skin is most commonly affected.