Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Индуизмдегі жартылай құдай
Demigod in Hinduism
Индуизм әдебиетінде Андахка (санскрит: अन्धक, IAST: Andhaka; lit. "Қараңғылыққа толы") - зұлым асура, оның мақтанышы Шива мен Парвати тарапынан жеңіледі. Оның тарихы Мацья Пурана, Курма Пурана, Линга Пурана, Падма Пурана және Шива Пурана сияқты түрлі индуистік мәтіндерде кездеседі. Оның мың басы, мың қолы және екі мың көзі бар деп есептеледі. Тағы бір нұсқада оның екі мың қолы мен екі мың аяғы бар. Оның тарихының кейбір нұсқаларында Андахка Шива мен Парватидің ұлы ретінде сипатталған.
In Hindu literature, Andhaka (Sanskrit: अन्धक, IAST: Andhaka; lit. "He who darkens") refers to a malevolent asura, whose pride is vanquished by Shiva and Parvati. His story finds mention in various Hindu texts, including the Matsya Purāṇa, the Kūrma Purāṇa, the Liṅga Purāṇa, the Padma Purana, and the Shiva Purana. He is believed to have one thousand heads, and one thousand arms, and also having two thousand eyes. In another version, he has two thousand arms, and two thousand legs. In some versions of his story, Andhaka is described as a son of Shiva and Parvati.
Шива Пурана
Шива Пуранада Шива Мандара тауында ой жүгіртіп отырғанда, Парвати көңілді күйде Шиваның көзін жауып қойды. Бұл бүкіл ғаламды қараңғылыққа батырды. Парватидің қолынан шыққан тер Шиваның үшінші көзіне тиген кезде жерге тамды және қорқынышты, соқыр бала туды. Парвати оны көргенде қорқып кетті, бірақ Шива оны жазғырды, оның физикалық байланыстан туылғанын, сондықтан олардың баласы екенін айтты. Хираньякша атты демон Шиваны риза ету үшін, бала сұрап құдайлық іздегенде, Шива оған баланы сыйлап, соқырлығына орай Андахка деп атады. Хираньякша Вишнудан өлгеннен кейін, Андахка жаңа патша болды, бірақ ол Девалардан туғандықтан, Асура саналмады. Ол Брахманы риза ету үшін қатаң құдайлық іздеді. Брахма оған көрініп, оған игілік сыйлады. Андахка Брахмадан құдайлық көрініс және өлместік беруін сұрады. Брахма Андахканың тілегін орындады, бірақ оның Шивадан өлтірілуі мүмкін екенін ескертті. Андахка патшалығына оралып, барлық қарсыластарын, соның ішінде Деваларды жеңді. Андахка өзінің кеңесшісінен күш-қуат, салтанат және байлық жағынан өзіне тең келетін кім бар екенін сұрады. Кеңесшісі оған әдемі әйелдің жоқтығын айтты. Әлемдегі ең сұлу әйел – Кайлас тауында тұратын, аскет Шиваның Парватиі екенін түсіндірді. Андахкаға, егер ол шынымен теңдесі жоқ болғысы келсе, оған ие болуы керек екені айтылды. Андахка Шиваға хабаршы жіберіп, әйелін беруді талап етті. Андахка ең мықты жауынгерлерімен Шиваға шабуыл жасады, бірақ олар Шива әскерімен жеңілді. Бір күні Шива мен оның Ганалары болмағанда, Андахка Парватиді жалғыз тапты. Ол Андахканың әрекеттеріне қарсылық көрсетті, бірақ оның күші тым зор болғандықтан, құдайлардан көмек сұрады. Бұл шайқас көп жылдарға созылды, ал Шива осы туралы білгенде, бітімге келісті. Бейбіт шешім табуға көп әрекеттер жасалды, бірақ Андахка Парватиді алуға талап етті. Ол шабуылды жаңартты және оның сенімді қолбасшысы Бали жалғыз қолмен барлық құдайларды жеңіп, жұтып қойды. Шива Балиге күшті қарумен оқ атты, ол барлық құдайларды қайта шығаруға мәжбүр етті. Қарымда, Шива Асуралардың гуруы Шүкраны жұтып алды. Андахка Индраға шабуыл жасады. Шива Индраны құтқару үшін араласып, демонды үш тізгілімен шабуылдады. Алайда, Андахканың қаны жерге тамған сайын, оның көшірмесі пайда болатын. Вишну әрбір жарақаттанған сайын демонның қанын ішу үшін бірнеше Матрикаларды жаратты, бұл жаңа демонның таралуын болдырмады. Соңында Шива Андахканың басын кесуге қол жеткізді. Шива Пуранаға сәйкес, оқиғалардың өзгеруіне байланысты, Андахка өкінішпен Шиваның есімін айтқаннан кейін, оның тегі туралы хабарланғаннан кейін, ол Гана басшысы болып тағайындалды.
In the Shiva Purana, when Shiva was meditating on Mount Mandara, Parvati was in a playful mood and covered Shiva's eyes. This caused the whole universe to become covered in darkness. The sweat that oozed out of Parvati's hands, due to touching Shiva's powerful third eye, fell to the ground and created a horrible looking and blind boy. Parvati was terrified on seeing him, but Shiva rebuked her, claiming that since he was born due to their physical contact, he was their child. When the demon king Hiraṇyākṣa performed penance to please Shiva in order to beget a child, Shiva gifted the boy to him and named him Andhaka due to his blindness. After Hiraṇyākṣa's death by Vishnu, Andhaka became the new king, but was not regarded as an Asura since he was born of the Devas. Disowned by majority of his clan, he performed a severe penance to please Brahmā. Brahmā thus appeared to him and offered him a boon. Andhaka requested that Brahmā give and make divine vision and immortality. Brahmā granted Andhaka these wishes, but warned him that he could still be killed by Shiva. Andhaka went back to his kingdom and subdued all his opponents as well as the Devas. Andhaka asked his minister if there was anyone who could match him in strength, majesty and riches. The minister informed him that he did not have the company of a beautiful woman. The world's most beautiful woman, he explained, was Parvati, who belonged to a matted ascetic who lived on Mount Kailāśa. Andhaka was advised that if he wished to be truly matchless, he should possess her. Andhaka sent a messenger to Shiva with the demand to hand over his wife. Andhaka attacked Shiva with his greatest warriors, but they were defeated by Shiva's army. One day, when Shiva and his Gaṇas were away, Andhaka found Parvati alone. She resisted Andhaka's advances, but when she found him to be too overwhelming, she requested aid from the gods. The battle went on for many years and when Shiva found out about this he declared a truce. Many attempts were made for a peaceful resolution, but Andhaka insisted on acquiring Parvati. He renewed the assault and his trusted general Bali single handedly defeated all the gods and swallowed them. Shiva fired powerful weapons at Bali, which forced him to disgorge all the gods. In retaliation, Shiva swallowed Śukra, the guru of the Asuras. Andhaka then launched an attack on Indra. Shiva intervened to save Indra and assaulted the demon with his trident. However, whenever Andhaka's blood fell on the ground, a copy of him would spawn. Vishnu created several Mātṛkās to drink the blood of the demon every time he was hurt, preventing the spread of new demons. Finally, Shiva managed to decapitate Andhaka. According to Shiva Purana, in a twist of events, since Andhaka had chanted Shiva's name in repentance after which he was told of his biological parentage and he was made a Gaṇa chief.
Құрма пурана
Құрма Пуранада да Андахка Хираньякшаның табиғи ұлы болып табылады және Прахлада қайтыс болғаннан кейін Асуралардың патшасы болады. Басқа нұсқалардағыдай, ол Парватиге құмарлық танытып, Шива болмағанда оны ұрлау үшін Мандара тауына барады. Шива Нандиге үйін күзетуді, ал Вишнуға Парватиді қорғауды тапсырған. Андахка келгенде Нанди онымен шайқасып, үш тіспен жаралайды. Оның қаны төгілгеннен кейін, оған ұқсас мыңдаған Асура пайда болып, Нанди мен Деваларды жеңіп алады. Нанди Вишнудан көмек сұрап дұға етеді. Вишну келгенде ол жын-перілерді жеңетін бірнеше Матрика қасиетті құдайларын жаратады. Шива оралғанда, Андахка Парватиді қайтадан ұрлауға тырысады. Шива мен Вишну Андахка мен оның әскеріне қарсы шайқасады. Шива Андахканы үш тіспен шаншиды және билеуге кіріседі. Оның тигенімен, Андахканың күнәлары жойылып, ол кешірім сұрайды. Кейін ол Гана басшысы болып тағайындалады. Шива Андахканы әдемі болып жасайды, ол Парватиге өкінішпен бас иіп құрмет көрсетеді. Парвати оны кешіріп, ұлы ретінде қабылдайды.
In the Kūrma Purāṇa too, Andhaka is the natural son of Hiraṇyākṣa and becomes the king of the Asuras after the death of Prahlāda. Like other variants, he lusts after Parvati and goes to Mount Mandara to abduct her when Shiva is away. Shiva had entrusted Nandi to guard his household and the gods including Vishnu, to attend to and protect Parvati. When Andhaka arrives, Nandi battles with him and pierces him with a trident. Upon spilling of his blood, a thousand more Asura like him spawn and defeat Nandi and the Devas. Nandi prays to Vishnu for aid. When Vishnu arrives he creates several Mātṛkā goddesses who vanquish the demons. When Shiva returns, Andhaka returns in another attempt to abduct Parvati. Shiva and Vishnu wage battle against Andhaka and his army. Shiva succeeds in impaling Andhaka on his trident and begins to dance. By his mere touch, Andhaka's sins are burned away and he begs for forgiveness. He is later named a Gaṇa chief. Shiva also makes Andhaka a handsome man who then prostrates before Parvati in repentance. Parvati forgives him and accepts him as her son.
Мацья пурана
Мацья Пуранада Хираньякшаның ұлы Андахка Парватиді Шивадан ұрлап алуға тырысады. Махакала орманында шайқас басталады, ал Андахкадан ағып жатқан қан мыңдаған демонды тудырады. Шива көптеген құдайлық аналарды, Матркаларды жаратады, олар демонның қаны ағар кезде оны ішеді. Олар тойғаннан кейін Васудева барлық демонның қанын ішіп, оларды өлтіретін Сушкаревати қасиетті құдайыны жасайды. Шива соңғы соққы жасауға дайындалғанда, Андахка мойынсұнып, оған дұға ете келе кешірім сұрайды. Оның адалдығына риза болған Шива оны Ганаға айналдырады.
In the Matsya Purāṇa, Andhaka, the son of Hiraṇyākṣa, tries to abduct Parvati from Shiva. A battle ensues in the Mahākāla forest and the blood that flows from Andhaka gives rise to a thousand more demons. Shiva creates numerous divine mothers, the Mātṛkā, who drink the demon's blood every time it issues forth. After they become satiated, Vāsudeva creates the goddess Śuṣkarevatī who drinks the blood of all the demons and kills them. When Shiva is about to blow the final strike, Andhaka surrenders and begs for forgiveness by praying to him. Pleased by his devotion, Shiva makes him a Gaṇa.
Лынга пурана
Лиңга Пуранада Андхаканың оқиғасы Харвамса мен Курма Пураналардағы баяндардың бір түрі ретінде келтіріледі. Андхака Хираньякшаның ұлы болды және ол қатал аскенизмнен кейін Брахмадан өлімнен қорғауға ие болды. Ол үш әлемді аралап, құдайлардың мекенін бағындырды. Құдайлар Мандара тауына қашып, демон оларды соңынан қуды. Шива құдайлардың тілегімен Андхакаға қарсы тұрып, оның әскерін жойды және оны үш тіздік қылышымен тесіп өтірді. Бірақ Шиваның құдіретті көркі Андхаканың барлық күнәларын жойды, осыдан кейін ол Шиваны мақтап, дұға етті. Шива оның адалдығына қуанды және оны кешіріп, барлық Ганаларының басшысы етті. Осы жерде оқырманға Андхаканың ұлы Ади екені хабарланады.
In the Liṅga Purāṇa, Andhaka's story is related as a variation of accounts of Harvamsa and Kurma Purana. Andhaka was the son of Hiraṇyākṣa and was given immunity to death by Brahmā after he performed a severe penance. He traversed the three worlds and conquered the heavens. The Devas retreated to Mount Mandara, where the demon followed them. Shiva, on the request of the Devas, challenges Andhaka, destroys his army and impales him on his trident. However, the divine sight of Shiva burns away all of Andhaka's sins, prompting the latter to eulogizing him. Shiva was pleased with his devotion and forgave him, making him the chief of all his Gaṇas. It is here that the reader is informed that Andhaka's son is Āḍi.
Қосалқы шот
Әңгіменің тағы бір нұсқасында Андахка Ганалармен және Шиваның ұлдарымен шайқасқандығы, бірақ құдайлар соғыста жеңіліске ұшырағандығы айтылады. Шива Вирабхадраны Андахкамен күресу үшін жібереді, бірақ Вирабхадра Андахканы өлтірген сайын, оның қанынан жерге түсетін тағы бір бейне пайда болады. Парвати ашуға толып, Кали түріне айналады. Ол Андахканың барлық көшірмелерін жояды, бірақ нағыз Андахканы Шива құтқарып, оған жаңа өмір сыйлайды.
Another version of the tale states that Andhaka fought with the Gaṇas and Shiva's sons, but that the gods lost the battle. Shiva sends Vīrabhadra to battle it out with Andhaka, but every time Vīrabhadra kills Andhaka, another form arises from his blood that falls upon the earth. Parvati becomes furious and assumes the form of Kālī. She destroys each and every copy of Andhaka, except for the real one, who is saved by Shiva and given a new life.
Рамаяна мен Махабаратада
Рамаянада Калидің Андхаканы өлтіруі туралы оқиға Араня Канданың 30-тарауында қысқаша айтылады, Равананың кіші інісі Хара Рамамен өлтірілген сәтте. Мұнда Әндхаканың дана Шветаның орманында Шиваның үшінші көзімен өлтірілгені жазылған. Махабхаратада Андхака Калимен өлтіріледі, бірақ Рамаянадағыдай үшінші көзімен емес.
In the Rāmāyaṇa, the story of Kālī killing Andhaka is briefly noted in Chapter 30 of the Araṇya Kāṇḍa, at the moment when Khara, the younger brother of Rāvaṇa is killed by Rāma. The scripture reads that Andhaka was killed by Shiva's third eye in the forest of the sage Śveta. In the Mahābhārata, Andhaka is killed by Kālī, though not by his third eye as in the Rāmāyaṇa.