Кіріспе

Джо Реддингтон, аға (1 ақпан 1917 – 24 маусым 1999) – американдық ит мүсінші және ит шаруашылығымен айналысушы, ол ең әйгілісі "Идитарод жолымен шанамен жүретін иттер жарысының" әкесі ретінде танымал. Бұл жарыс жыл сайын Анкоридж аймағынан Ном қаласына дейін Аляскада өткізіледі.

Ерте өмір

Редингтон 1917 жылдың 1 ақпанында Оклахома штатының Кингфишер қаласында дүниеге келді және алты жасқа дейін сонда тұрды. Оның анасы ол туғаннан кейін көп ұзамай оны тастап кетті, ол әкесімен және ағалары Джеймс пен Реймен өсті. Джо Редингтонның әкесі жұмысшы, сонымен қатар ранчода және мұнай кен орындарында жұмыс істеген. 1940 жылы Редингтон АҚШ армиясына қатарына қосылып, Мэриленд штатының Форт Хойл қаласындағы 6-шы далалық артиллерия полкіне қосылды. Кейіннен ол Оклахома штатындағы Форт-Силлге ауыстырылды, онда ол жаяу әскерге қатысты және далалық артиллерия секіру мектебінде оқытылды. Ол Екінші дүниежүзілік соғыстың Тынық мұхиты театрында шайқасты және «Seabees» құрамында болды, ұшу-қону жолақтары мен қоймалар салды. Соғыстан кейін Нью-Джерсидегі Форт-Дикстен демобилизацияланып, Пенсильванияға қайтып келді.

Идитарод

1948 жылы Реддингтон Аляска штатындағы Кник өзенінің Flat Horn көліне көшіп келді. Кник өзені маңындағы Flat Horn көлі мен Реддингтонның туған жері саналатын Кник қаласы – екі мүлдем бөлек жер, олар жолмен шамамен 45 миль қашықтықта орналасқан. Ол Идитарод жолы бойындағы Кникте жер участағысына талап қойып, Knik Kennels шаруашылығын құрды. Жол өсімдіктермен жапқырылған еді, ол жергілікті "Sourdoughs" ағаларынан Алясканың иттермен жүгіру тарихы туралы білді. 1953 жылдың 18 ақпанында Вайолет Реддингтонға үйленді және олар Аляскадағы Flat Horn көліне жаңа шаруашылыққа көшіп, 1954 жылдан 1958 жылға дейін Идитарод жолы бойында аң аулаушылардың жетекшілері болып жұмыс істеді. Ол әйелімен бірге жолды тазалауға көмектесті және оны Ұлттық тарихи жолға айналдыру үшін күш салды. 1966 жылы Уиллоу қысқы фестивалінде Реддингтон болашақ "Идитародтың анасы" Дороти Пейджпен танысты. Ол Алясканы Ресейден сатып алудың 100 жылдығын тойлау үшін иттермен жүгіру жарысын ұйымдастыруды қалады, бірақ тәжірибелі мушердің қолдауын ала алмады. Реддингтонның мақсаты – құрып бара жатқан иттермен жүгіруді қайта жандандыру еді. Оның сөзімен айтқанда: "1950 жылдары Ішкі ауылдарға барғанда, әр шаңырақта бес-алты ит болды. Олар – жалғыз көлік құралы еді. Бірақ 1960 жылдардың соңына қарай ауылдағы иттерге жақыннан қарасаңыз, олардың көбісі жоқ болып кеткен еді."² Реддингтон жеңімпаздар арасында 25 000 АҚШ доллары бөлінетін болса, көмек көрсетуге келісті. Реддингтонның айтуынша: "Мен Аляскадағы ең үлкен ит жарысын өткізгім келді және мұны істеудің ең жақсы жолы – ең үлкен сыйлық қорын ұсыну еді."³ Реддингтондар Кникке оралды және ақша жиналды. 1967 жылдың ақпан айында 58 мушер екі кезеңде, Василла мен Кник арасындағы ескі Идитарод жолының 40 шақырымдық бөлігінде жарысты. Жарыс 1908-1918 жылдардағы Номдегі All Alaska Sweepstakes (AAS) жарысының үлгісімен жасалған және үш дүркін чемпион Леонхард Сеппаланың құрметіне Iditarod Trail Seppala мемориалдық жарысы деп аталды. 1968 жылғы жарыс қардың жетіспеуіне байланысты тоқтатылды, ал 1969 жылы екінші жарысқа бар болғаны 12 мушер қатысып, сыйлық қоры 1000 долларды құрады. Бастапқыда жарыс сәтті болғанымен, ынта-жігер азайды. Реддингтон жарысты Книктен алтын іздеушілердің тарихи қаласы Идитародқа дейін кеңейткісі келді, бірақ аяқталу нүктесін 1600 шақырымнан астам қашықтықтағы танымал Номға өзгертті. 1969 жылы ол сыйлық қоры 50 000 доллар болатынын уәделеді. Көптеген күмәнге қарамастан, жол тазартылды және барлығы 51 325 доллар жиналды. 1973 жылы Аляска штатының Red Devil қаласынан шыққан Дик Вилмарт және оның жетекші иті Hotfoot Номға жарысқа қатысқан 34 мушерді жеңді. Жарыс барысында бірнеше иттің өліміне байланысты жағымсыз жарнамалар 1974 жылы сыйлық қорын 31 000 долларға дейін төмендетті, бірақ бұл оқиға әлі де 44 мушерді тартты. 1975 жылы жарыста иттерді күтіп-ұстау талаптары күшейтілді, ал корпоративтік демеуші сыйлық қорын 50 000 долларға дейін көтерді. 1976 жылы жағымсыз жарнама мен қаржыландыру проблемаларына қарамастан, Iditarod Trail Sled Dog Race сол кезден бастап штаттағы ең ірі спорттық оқиғаға айналды және әлемдегі ең үлкен иттермен жүгіру жарысы болып табылады. Бұл танымалдылық сонымен қатар 1970 жылдары иттермен жүгіруді демалыс спорты ретінде қайта жаңғыртуға мүмкіндік берді. Реддингтонның күш-жігерінің арқасында 1978 жылы Идитарод алғашқы төрт Ұлттық тарихи жолдың бірі болып тағайындалды, ал 1980 жылы оның үйінің сыртына алғашқы ресми жол белгісі орнатылды. Реддингтон жарысты насихаттағаны үшін "Идитародтың әкесі" ретінде танылды және 1974 жылдан 1997 жылға дейін он жеті Идитародқа жеке қатысты, бірақ 72 жасында 5-орыннан жоғары көтеріле алмады. Ол 1997 жылғы жарыста құрметті мушер атанды, өйткені ол жарысты аяқтағанда 80 жаста болды. Джо сонымен қатар 5 Iditarod Challenge ұйымдастырды және өткізді, 1993-1997 жылдар аралығында Номға клиенттер үшін экскурсия ұйымдастырды. Реддингтон 1999 жылдың 24 маусымында қатерлі ісіктен қайтыс болды және өзінің сүйікті ит шанағында Василлада (Аляска) жерленді. 2003 жылдың 1 ақпанында Идитарод жолы комитетінің бас кеңсесінде оның өмірлік бейнесімен жасалған қоладан құйылған ескерткіш ашылды.