Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Совет Орысының классикалық пианині (1901–1961)
Soviet Russian classical pianist (1901 1961)
Владимир Владимирович Софроницкий (немесе Софроницкий; Влади́мир Влади́мирович Софрони́цкий, Владимир Софроницкий; 8 мамыр 1901 [ескі стиль бойынша 25 сәуір 1901] – 29 тамыз 1961) – совет Орысының классикалық пианині, ең белгілісі Александр Скрябин мен Фредерик Шопеннің шығармаларын орындаушы ретінде танылған. Оның қызы – канадалық пианист Вивиана Софроницкий.
Vladimir Vladimirovich Sofronitsky (or Sofronitzky; Влади́мир Влади́мирович Софрони́цкий, Vladimir Sofronitskij; May 8 1901 [O. S. April 25 1901] – August 29, 1961) was a Soviet Russian classical pianist, best known as an interpreter of Alexander Scriabin and Frédéric Chopin. His daughter is the Canadian pianist Viviana Sofronitsky.
Өмірбаян
Владимир Софроницкий Санкт-Петербургте дүниеге келді. Әкесі физика пәнінің мұғалімі, ал анасы өнерге бейім отбасыдан шыққан. 1903 жылы оның отбасы Варшаваға көшті, онда ол Анна Лебедева Гетцевичтен (Николай Рубинштейннің шәкірті) фортепиано сабақтарын алды, кейіннен (тоғыз жасында) Александр Михаловскиймен сабақтарды жалғастырды. Софроницкий 1916-1921 жылдары Петроград консерваториясында Леонид Николаевтың класында оқыды. Оның құрбыларының арасында Дмитрий Шостакович, Мария Юдина және Александр Скрябиннің үлкен қызы Елена Скрябина (1915 жылы қайтыс болған) болды. 1917 жылы ол Скрябинамен танысып, 1920 жылы оған үйленді. Бұрын-ақ Скрябиннің фортепиано музыкасына құштарлығын білдірген Софроницкий енді әйелі арқылы және Скрябинтер отбасымен байланыс орнатып, Скрябиннің шығармаларымен терең рухани және зияткерлік байланысқа ие болды. Софроницкийді композитор Александр Глазунов және музыка зерттеушісі, сыншы Александр Осовский де талантты пианист ретінде жоғары бағалады. Ол өзінің алғашқы жеке концертін 1919 жылы өткізді. Совет Одағының шегінен тыс жерде ол 1945 жылы Потсдам конференциясында ғана өнер көрсетті, онда Сталин оны одақтас елдердің басшыларына ойнау үшін күтпеген жерден жіберді. Софроницкий 1936 жылдан 1942 жылға дейін Ленинград консерваториясында, ал кейін Мәскеу консерваториясында өмірінің соңына дейін сабақ берді. 1943 жылы бірінші дәрежелі Сталин сыйлығымен марапатталды және 1942 жылы РСФСР-дің халық суретшісі атағын алды. Ол карьерасының соңғы жылдарында Мәскеудегі Скрябин мұражайында көптеген концерттер берді. Софроницкий өмірінің соңғы екі онжылдығында бірқатар жазбалар жасады, бірақ олар совет пианистерінің келесі буынынан – Святслав Рихтер мен Эмиль Гиллс жасаған жазбалардан кем болды. Романтикалық репертуарға ерекше бейімділігімен көзге түскен Софроницкий Скрябиннің көптеген шығармаларын, сондай-ақ Бетховен, Шуберт, Шопен, Шуман, Лист, Лядов, Рахманинов, Медтнер, Прокофьев және тағы басқалардың туындыларын жазды.
Vladimir Sofronitsky was born in St. Petersburg. His father was a physics teacher and his mother came from an artistic family. In 1903, his family moved to Warsaw, where he started piano lessons with Anna Lebedeva Getcevich (a student of Nikolai Rubinstein), and later (at the age of nine) with Aleksander Michałowski. From 1916 to 1921, Sofronitsky studied in the Petrograd Conservatory under Leonid Nikolayev, where Dmitri Shostakovich, Maria Yudina, and Elena Scriabina, the eldest daughter of Alexander Scriabin (who had died in 1915), were among his classmates. He met Scriabina in 1917 and married her in 1920. He had previously expressed a sympathy for Scriabin's piano music—as attested by Yudina—and he now had a greater intellectual and emotional connection to Scriabin's works through his wife and through the Scriabin in laws. Sofronitsky was also acclaimed as an outstanding pianist by the composer Alexander Glazunov and the musicologist and critic Alexander Ossovsky. He gave his first solo concert in 1919, The only other time he performed outside the Soviet Union was at the Potsdam Conference in 1945, when he was suddenly sent by Stalin to play for the allied leaders. Sofronitsky taught at the Leningrad Conservatory from 1936 to 1942, and then at the Moscow Conservatory until his death. He was awarded a Stalin Prize of the first class in 1943 and proclaimed an Honoured Artist of the RSFSR in 1942. He gave many performances at the Scriabin Museum in Moscow, especially during the latter part of his career. Sofronitsky made a moderate number of recordings in the last two decades of his life, although fewer than those made by Sviatoslav Richter and Emil Gilels, from the younger generation of Soviet pianists. Drawn principally to Romantic repertoire, Sofronitsky recorded a large number of Scriabin's works and also compositions by Beethoven, Schubert, Chopin, Schumann, Liszt, Lyadov, Rachmaninoff, Medtner, Prokofiev, and others.
Репертуар
Скрябиннің қызымен әкесі қайтыс болғаннан кейін ғана танысқан Софроницкий композитормен тікелей кездеспеген. Дегенмен, оның әйелі пианисттің марқұм әкесінің шығармаларын ең нақты түсіндірген орындаушы деп мойындады. Софроницкийдің ең жақын сезімталдық танытқан композиторы – Фредерик Шопен. Ол бір сұхбатта: «Шопенге деген махаббат менің өмірім бойымен бірге жүріп келеді» деген. Шопен мен Скрябиннен өзге, Софроницкийдің Иоганн Себастьян Бахтан Николай Медтнерге дейінгі көрнекті композиторларды қамтитын кең репертуары болды, сондай-ақ Борис Гольцтың (1913–1942) шығармаларын да орындады. Оның назары негізінен 19 ғасырдың романтикалық композиторларына және 20 ғасырдың басындағы ресейліктерге аударған.
Having met Scriabin's daughter only after her father's death, Sofronitsky never met the composer. Nevertheless, his wife vouched that the pianist was the most authentic interpreter of her late father's works. The other composer with whom Sofronitsky had the greatest affinity is Frédéric Chopin. He once told an interviewer: "A love for Chopin has followed me through the course of my entire life." Beyond Chopin and Scriabin, Sofronitsky had a wide repertoire spanning major composers from Johann Sebastian Bach to Nikolai Medtner and reaching as far as the works of Boris Goltz (1913–1942), with a focus on 19th century Romantic composers and early 20th century Russians.
Таным және жазу
Батыс елдерінде Софроницкий көп танылмаса да, туған жерінде оған ең жоғары құрмет көрсетілді. Свиатослав Рихтер мен Эмиль Гиллс Софроницкийді өздерінің ұстазы деп есептеді, ал бір күні Софроницкий мас күйінде Рихтердің гений екенін айтқанда, Рихтер оған тост көтеріп, оны құдай деп жариялады. Софроницкийдің қазасы туралы естіген Гиллс «әлемдегі ең ұлы пианист қайтыс болды» дегенді айтқан деседі. Софроницкийдің жазбалары қазір Аркадия, Арлечино, Чант-дю-Монд, Денон Классикс, Мултисоник, Урания және Виста-Вера сияқты лейблдармен, сондай-ақ Philips компаниясы арқылы Батыста жүйелі түрде жарық көріп келеді. Ерекше атауға лайық, BMG-нің «Орыс фортепиано мектебі» сериясындағы бір шығарылымда толық концерт, соның ішінде Шуманның фортепианолық сонатасы №1, Op. 11 орындалған. Philips-тің «ХХ ғасырдың ұлы пианистері» жинағында Шопеннің мазуркалары мен вальстері бірінші дискіде, ал екінші дискіде оның аңызға айналған Скрябин туындылары, оның ішінде 2-ші (бірінші бөлімі), 3-ші, 4-ші және 9-шы сонаталары, сонымен қатар «Жақын отқа» (Vers la flamme) орындалуы бар. Denon Classics (Жапония) Владимир Софроницкий жинағы – 15 дискіден тұратын серия, оның он дискісі әлі де қолжетімді. Brilliant Classics Софроницкийдің Скрябин, Шопен, Рахманинов және басқалардың жазбаларынан құралған 9 дискілік жинағын шығарды. Оның жазбалары ХХ ғасырдың ең терең және ерекше пианист тұлғаларының бірін көрсетеді.
Although little known in the West, Sofronitsky was held in the highest regard in his native land. Sviatoslav Richter and Emil Gilels looked up to Sofronitsky as their master, and famously, when Sofronitsky once drunkenly proclaimed that Richter was a genius, in return Richter toasted him and proclaimed him a god. Upon hearing of Sofronitsky's death, Gilels was reputed to have said that "the greatest pianist in the world has died." Sofronitsky's recordings have now been issued systematically in the West by such labels as Arkadia, Arlecchino, Chant du Monde, Denon Classics, Multisonic, Urania and Vista Vera as well as Philips. One noteworthy release, in BMG's "Russian Piano School" series, contains a complete concert, including a mercurial and highly praised account of Schumann's Piano Sonata No. 1, Op. 11. His issue in Philips' Great Pianists of the Twentieth Century features Chopin mazurkas and waltzes on the first CD and some of his legendary Scriabin on the second, including the 2nd (first movement), 3rd, 4th, and 9th sonatas and a performance of Vers la flamme. Denon Classics' (Japan) Vladimir Sofronitsky Edition is a series of 15 CDs, ten of which remain in print. Brilliant Classics published Sofronitsky's 9 CDs edition of recordings of Scriabin, Chopin, Rachmaninoff and others. His recordings document one of the most intense and individual pianistic personalities of the 20th century.