Кіріспе

Швейцарияның координаттар жүйесі (немесе Швейцария желісі) – Швейцария мен Лихтенштейнде карталар мен геодезиялық жұмыстар үшін Швейцарияның Топографиялық федералды кеңсесі (Swisstopo) қолданатын географиялық координаттар жүйесі. 1903 жылы LV03 (Landesvermessung 1903, неміс тілінде «жер өлшемі 1903») атауымен Меркатор проекциясы және Бессель эллипсоиды негізінде бірінші координаттар жүйесі енгізілді. GPS технологиясының дамуымен 1995 жылы 7 жылдық өлшеу кампаниясынан кейін LV95 (Landesvermessung 1995, неміс тілінде «жер өлшемі 1995») атауымен жаңа координаттар жүйесі енгізілді. LV ағылшын тілінде MN деп аударылады.

LV95

GPS технологиясының пайда болуымен 1980 жылдары LV03 координаттық жүйесінің жаңа технологиялардың жылдам өсіп келе жатқан дәлдік стандарттарына сай келмейтіні анық болды. Мысалы, LV03 және GPS технологиясының өнімділігін салыстырған кезде Швейцарияның батыс және шығыс аймақтарының (Женева мен Төменгі Энгадин) арасындағы қашықтықты өлшеуде бірнеше метрлік айырмашылық анықталды. Нәтижесінде, Швейцарияның Топографиялық федералды басқармасы 1988 жылы WGS84 негізінде жаңа координаттық жүйені әзірлеу үшін нақты деректер жинау мақсатында жаңа жерді зерттеу науқанын бастау туралы шешім қабылдады. Бұл зерттеу 1995 жылы аяқталды, сондықтан ол ресми түрде LV95 (Landesvermessung 1995, неміс тілінде «жерді зерттеу 1995») деп аталды. Жаңа координаттық жүйе екі негізгі мақсатты көздеп жасалған: географиялық координаттардың дәлдігін айтарлықтай арттыру, сонымен бірге ескі LV03 жүйесінің тұжырымдамалық негіздерін сақтап, үзіліссіздікті қамтамасыз ету. Осылайша, LV95 жүйесі координаттарды бұрынғыдай (Шығыс (E) Солтүстікке (N) ретімен) беруді жалғастырады және Швейцария аумағының әрбір нүктесіне оң координаттарды тағайындауды жалғастырады. Алайда, екі жүйе арасында нақты айырмашылықты қамтамасыз ету үшін LV95 координаттарына қосымша цифр қосылды: кез келген Шығыс координатасы (E) енді 2-ден, ал кез келген Солтүстік координатасы (N) 1-ден басталады. Осылайша, LV95 координаттары 7 таңбалы сандар жұбымен беріледі, ал LV03 жүйесінде 6 таңбалы сандар жұбы қолданылды. Мысалы, LV95 жүйесіндегі (2 600 000м E / 1 200 000м N) координаттары LV03 жүйесінде (600 000м E / 200 000м N) ретінде көрсетіледі. Тағы бір маңызды айырмашылық екі жүйенің негізгі анықтамалық нүктесінің орналасуында. LV95 жүйесі бойынша координаттар енді бұрынғы Берн обсерваториясына сүйеніп есептелмейді (LV03 жүйесінде болғандай), бірақ оның орнына Берннің оңтүстігінде шамамен 10 км қашықтықта орналасқан Циммервальд обсерваториясына сүйенеді. LV95 координаттарын ендік және бойлыққа түрлендіруге қолданылатын нақты формулалар Швейцарияның Федералды топографиялық кеңсесінің LV95 жүйесінің ресми құжаттамасында келтірілген. LV95 жаңа географиялық координаттық жүйесі 1995 жылы енгізілгенімен, швейцариялық билік оны бірте-бірте ғана қолдана бастады, ал оның толыққанды іске асырылу мерзімі 2016 жылға белгіленді. Бүгінде LV95 жүйесі Федералды статистика басқармасы, Швейцария әскері және Швейцария шекара күзеті, сондай-ақ кантондық полиция корпусы, жедел жәрдем қызметтері және кадастр кеңселер сияқты түрлі мекемелер мен мемлекеттік органдардың негізгі географиялық анықтама жүйесіне айналды. Сондай-ақ, Швейцарияның ресми ұлттық карталары да осы жаңа координаттық жүйеге негізделген.