Платонның «Алқывиад I» әңгімесі: Өзіңді білу және саясат негіздері
First Alcibiades
Платонның "Алқывиад I" диалогы: Сократ пен Алқывиадтың әңгімесі, саяси амбициялар, сұлулық, тектілік және қарым-қатынастар тақырыбында. Философиялық ойлар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бірінші Алкивиад, сонымен қатар Ұлы Алкивиад деп те аталатын және Алкивиад I (Ἀλκιβιάδης αʹ) деп қысқартылатын бұл диалог Платонға жатқызылады, онда Сократ Алкивиадпен әңгімелеседі.
The First Alcibiades, also referred to as Alcibiades Major and abbreviated as Alcibiades I (Ἀλκιβιάδης αʹ), is a dialogue ascribed to Plato, depicting Socrates in conversation with Alcibiades.
Мазмұны
Алғашқы сөзінде Алькибиад қоғамдық өмірге қадам басуға құштар, амбициялы жас жігіт ретінде суреттеледі. Ол өзінің әдемі сымбатымен, ақ сүйекпен, көптеген достарымен, мүліктерімен және афиналық мемлекеттің басшысы Периклмен байланысымен қатты мақтанады. Алькибиадтың көптеген жақтастары бар, оның көптеген сүйіктілері болған, бірақ олардың бәрі оның салқындығынан сескеніп, қашып кеткен. Сократ оның сүйіктілерінің біріншісі болды, бірақ ол көп жылдар бойы онымен сөйлеспеді. Енді Афина жиналысына Алькибиад келгенше, қарт Сократ жас жігітке сұрақтар арқылы көмектесуге тырысады. Диалогтың қалған бөлігінде Сократ Алькибиадтың өзіне мұқтаж екенін түсіндірудің көптеген себептерін айтады. Алькибиад I-нің соңында жас жігіт Сократтың ойларына көніп, оны өз ұстазы ретінде қабылдайды. Олар ең алдымен саясаттың мәні – соғыс және бейбітшілік туралы әңгімелейді. Сократ адамдар тек әділ себептермен ғана күресу керектігін айтады, бірақ Алькибиадтың әділдік туралы біліміне күмән келтіреді. Сократтың сұрақтарына жауап берген Алькибиад әділдіктің мәнін ешқандай ұстаздан үйренбегенін және өзі де анықтамағанына мойындайды. Алькибиад саясаттың әділдік емес, тиімділік туралы екенін және екі принциптің қарама-қарсы болуы мүмкін екенін ұсынады. Сократ оны қателесіп жатқанына және тиімділік әділдіксіз болмайтынына көндіреді. Ұялып қалған жас жігіт саясат туралы ештеңе білмейтінін мойындайды. Кейінірек Алькибиад өзінің білімсіздігіне алаңдамайтынын айтады, себебі басқа афиналық саясаткерлердің бәрі де білімсіз. Сократ оған оның нағыз қарсыластары – Спарта және Парсы патшалары екенін еске салады. Ол осы шетелдік билеушілердің мұқият білімі, даңқты күші және теңдесі жоқ байлығы туралы ұзақ дәріс береді. Алькибиадтың қорқынышқа қалуы Сократтың сөйлеуінің мақсаты еді. Осы үзілістен кейін диалог қоғамның ережелері туралы сұрақтармен жалғасады. Сократ Алькибиадтың ойларындағы көптеген қайшылықтарға назар аударады. Кейін олар адам баласының белгілі Дельфи сөзінің кеңесін орындауы керектігіне келіседі: "gnōthi seautón", яғни "өзіңді біл". Олар адамның "басқарушы қасиеті" – дене емес, жан екенін айтады. Шынайы сүйікті жанды жақсы көреді, ал денеге ғашық болған адам жастық шағы өткеннен кейін қашып кетеді. Осылайша Сократ өзінің Алькибиадты шынайы сүйетінін дәлелдейді. "Бүгіннен бастап мен сенің соңыңнан еріп, сенің шәкіртің боламын, ал сен менің ұстазым боласың", – дейді жас жігіт. Олар бірге Алькибиадтың мінезін жақсарту үшін жұмыс істейді, себебі тек ізгілер ғана билік ете алады. Адамдар билікті күшпен қолға алуды мақсат етпейді, бірақ олар өздерінен жоғары тұрған адамның бұйрығын қабылдайды. Соңғы сөйлемде Сократ Алькибиадтың жалғасатынына үміт білдіреді, бірақ ол мемлекеттің күші екеуіне де "әлдеқайда ауыр тиюі мүмкін" деп қорқады.
In the preface Alcibiades is described as an ambitious young man who is eager to enter public life. He is extremely proud of his good looks, noble birth, many friends, possessions and his connection to Pericles, the leader of the Athenian state. Alcibiades has many admirers and had many lovers but they have all run away, afraid of his coldness. Socrates was the first of his lovers but he has not spoken to him for many years. Now the older man tries to help the youth with his questions before Alcibiades presents himself in front of the Athenian assembly. For the rest of the dialogue Socrates explains the many reasons why Alcibiades needs him. By the end of Alcibiades I, the youth is much persuaded by Socrates' reasoning, and accepts him as his mentor. The first topic they enter is the essence of politics – war and peace. Socrates claims that people should fight on just grounds, but he doubts that Alcibiades has any knowledge about justice. Prodded by Socrates’ questioning, Alcibiades admits that he has never learned the nature of justice from a master nor has discovered it by himself. Alcibiades suggests that politics is not about justice but expediency and the two principles could be opposed. Socrates persuades him that he is mistaken, and there is no expediency without justice. The humiliated youth concedes that he knows nothing about politics. Later Alcibiades says that he is not concerned about his ignorance because all the other Athenian politicians are ignorant. Socrates reminds him that his true rivals are the kings of Sparta and Persia. He delivers a long lecture about the careful education, glorious might and unparalleled richness of these foreign rulers. Alcibiades gets cold feet which was exactly the purpose of Socrates’ speech. After this interlude the dialogue proceeds with further questioning about the rules of society. Socrates points to the many contradictions in Alcibiades’ thoughts. Later they agree that man has to follow the advice of the famous Delphic phrase: gnōthi seautón meaning know thyself. They discuss that the "ruling principle" of man is not the body but the soul. Somebody's true lover loves his soul, while the lover of the body flies as soon as the youth fades. With this Socrates proves that he is the only true lover of Alcibiades. "From this day forward, I must and will follow you as you have followed me; I will be the disciple, and you shall be my master", proclaims the youth. Together they will work on to improve Alcibiades' character because only the virtuous has the right to govern. Tyrannical power should not be the aim of individuals but people accept to be commanded by a superior. In the last sentence Socrates expresses his hope that Alcibiades will persist, but he has fears because the power of the state "may be too much" for both of them.
Аутентиктілігі
Көне заманда Алькибиад I Платон философиясымен танысу үшін ең жақсы мәтін саналған және оның түпнұсқа екендігіне ешкім күмән келтірмеген. Бірақ 19 ғасырда ғана неміс ғалымы Фридрих Шлейермахер оның Платонға жатпайтынын дәлелдеуге тырысты. Содан кейін оның танымалдылығы азайды. Дегенмен, стилометриялық зерттеулер Платонның авторлығын қолдайды және кейбір ғалымдар оның түпнұсқа екенін жақтап сөйлейді.
In antiquity Alcibiades I was regarded as the best text to introduce one to Platonic philosophy and its authenticity was never doubted. It was not until the 19th century that the German scholar Friedrich Schleiermacher argued against the ascription to Plato. Subsequently its popularity declined. However, stylometric research supports Plato's authorship, and some scholars have recently defended its authenticity.
Кездесу
Дәстүр бойынша, «Бірінші Алькибиад» ерте диалог саналады. Жерар Леджердің стилометриялық талдауы осы дәстүрді қолдап, туындыны 390-шы жылдарға жатқызды. Джулия Аннас «Бәсекелес ғашықтар» диалогының түпнұсқалығын қолдап, екі диалогты да Платонның кейін «Шармид» еңбегінде дамытатын ойлардың негізін қалаушы деп қарастырды. Кейінірек жазылғандығы туралы пікір де қорғалды. Николай Дениер бұл еңбек б.з.д. 350 жылдары жазылған дейді, ол кезде Платон Афинада Сиракузалық Дионисий II (біз оны «Жетінші хаттан» білеміз) пен Алькибиадтың арасындағы ұқсастықтарды ой елегінен өткізгісі келген – екеуі де философияға қызығушылық танытқан, бірақ амбициялары мен кемшін білімі салдарынан өздерін ұстай алмаған жас жігіттер. Бұл гипотеза Платон стилометриясының жалғыз сенімді нәтижесі саналатын нәрсеге күмән тудырады, ол – Платонның алты диалогында (Тимей, Критий, Софист, Мемлекет адамы, Филеб, және Заңдар) үзілістерден қашуға бейімділігі, олар Дениердің «Бірінші Алькибиадты» жатқызған кезеңде жазылған деп есептеледі. «Бірінші Алькибиадтың» тілдік ерекшеліктеріне байланысты күрделі мәселелерді шешу үшін компромистік шешім ізделіп жатыр: диалогтың алғашқы үштен екі бөлігін Платон академиясының басқа бір мүшесі жазған, ал Платонның өзі орта жасының соңында оны аяқтаған. Р. С. Блюк бұрынғы аргументтерге көңілі толмаса да, диалогтың түпнұсқалығына қатысты, Платонның өмірінің соңынан кейін, шамамен б.з.д. 343/2 жылдары жазылған болуы мүмкін екенін айтады, әсіресе «Алькибиад пен Аристотельдің ерте туындылары арасындағы көзге түсетін параллельділікке, сондай-ақ соңғысына ұқсас кезеңде жазылған басқа да еңбектерге» сүйене отырып.
Traditionally, the First Alcibiades has been considered an early dialogue. Gerard Ledger's stylometric analysis supported this tradition, dating the work to the 390s. Julia Annas, in supporting the authenticity of Rival Lovers, saw both dialogues as laying the foundation for ideas Plato would later develop in Charmides. A later dating has also been defended. Nicholas Denyer suggests that it was written in the 350s BC, when Plato, back in Athens, could reflect on the similarities between Dionysius II of Syracuse (as we know him from the Seventh Letter) and Alcibiades — two young men interested in philosophy but compromised by their ambition and faulty early education. This hypothesis requires skepticism about what is usually regarded as the only fairly certain result of Platonic stylometry, Plato's marked tendency to avoid hiatus in the six dialogues widely believed to have been composed in the period to which Denyer assigns First Alcibiades (Timaeus, Critias, Sophist, Statesman, Philebus, and Laws). A compromise solution to the difficult issues of dating attending the linguistic features of First Alcibiades has also been sought in the hypothesis that the first two thirds of the dialogue was written by some other member of the Platonic Academy, whose efforts were completed by Plato himself in his late middle period. R. S. Bluck, although unimpressed by previous arguments against the dialogue's authenticity, tentatively suggests a date after the end of Plato's life, approximately 343/2 BC, based especially on "a striking parallelism between the Alcibiades and early works of Aristotle, as well as certain other compositions that probably belong to the same period as the latter."