Кіріспе

Псевдофоликулит барбэ (PFB) – бұл жиі қиыршық немесе қалың сақал аңтары бар адамдарға әсер ететін тітіркендірішті фоликулит түрі. Ол шашты қырқаннан кейін теріге өсіп кіргенде, қабыну, қызару және дөңгелектер пайда болып туындайды. Бұл кірген шаштарға, тырнақалған іздерге және тері түсінің өзгеруіне алып келуі мүмкін. ПФБ-ны түрлі әдістермен емдеуге болады, соның ішінде қырқу әдеттерін өзгерту, жергілікті кремдер немесе майлар қолдану және лазерлік шаш алу. Алдын алу шараларына дұрыс қырқу техникасын қолдану, өткір қырғыштарды пайдалану және тым жақын қырқудан аулақ болу жатады. Ол алғаш рет 1956 жылы сипатталған.

Қатынасты жағдайлар

Шаш шашудан туындайтын қызарту – шаш қырқу салдарынан пайда болатын, тері бетінде жеңіл немесе орташа қызарту және тітіркенумен сипатталатын жеңіл жағдай. PFB-дан айырмашылығы, ол көбінесе уақытша болады және инфекцияға байланысты емес. Сонымен қатар, барбильді фоликулит деп аталатын жағдай да бар. Екі жағдайдың арасындағы айырмашылық – шаш түбірлеріндегі қабынудың себебі. Барбильді фоликулит вирустық немесе бактериялық инфекциядан туындаса, псевдофоликулит шаш қырқудан және шаштың теріге өсіп кіруінен пайда болады. Pseudofolliculitis nuchae, осыған ұқсас жағдай, мойынның артқы бөлігінде, көбінесе шаш сызығы бойында, иілген шаштар қысқа кесілгенде және теріге қайта өсіп кіргенде пайда болады. Емделмеген жағдайда, бұл келоидқа ұқсас қатты, қараңғы дөңестер пайда болатын акне келоидты нукаиге айналуы мүмкін. Екі жағдай да әскери қызметтегі қара нәсілді ер адамдарда жиі кездеседі. АҚШ әскери қызметінде бұл жағдай соншалықты кең таралғандықтан, оны басқару үшін әскери бөлімдерде арнайы ережелер бар.

Себеп

Псевдофолликулит барбе (PFB) көбінесе бетте кездеседі, бірақ ол шашы қырқылатын немесе жоғарылатын дененің басқа да бөліктерінде де пайда болуы мүмкін, әсіресе шашы бұйралы және тері сезімтал аймақтарда, мысалы, жыныс мүшелерін қырқу (дұрысырақ айтқанда, псевдофолликулит пубис немесе PFP). Шаш қырқылғаннан кейін өсуге бастайды. Бұйралы шаштар түбіршектен тік өспей, теріге бұралып, қабыну реакциясын тудырады. PFB терінің қызаруына, қышынуына және кейде іріңдік сияқты көрінуіне себеп болуы мүмкін. Бұл қабынулы папулалар немесе пустулалар, әсіресе аймақ инфекциялағанда пайда болады. Бұл, әсіресе, табиғи түрде қалың немесе тығыз бұйраланған шашы бар ерлер үшін маңызды мәселе. Бұйралы шаштар PFB даму мүмкіндігін 50 есе арттырады. Псевдофолликулит барбе екі түрге бөлінеді: трансфолликулярлық және экстрафолликулярлық. Экстрафолликулярлық шаш – бұл түбіршектен шығып, қайтадан теріге енген шаш. Трансфолликулярлық шаш түбіршектен ешқашан шықпайды, бірақ табиғи бұйралығының арқасында түбіршекке кері бұралып, сұйықтық жиналуына және тітіркенуге себеп болады. Бұл тізбектелген өзгеріс K6hf таяқша доменінің жоғары сақталған спиральдық басталу мотивінде аминоқышқыл алмасуына әкеледі. A12T полиморфизмін тасымалдаушылар, K6hf тізбегінің жабайы түріне гомозиготалық адамдармен салыстырғанда, PFB даму қаупі 6 есе жоғары. Третиноин – бірнеше айдан кейін пайда болатын іздерді тегістейтін тиімді ем. Ол 0,05–0,1% третиноин кремін түнде, шаш өсіп келе жатқанда, сақал терісіне жағу арқылы қолданылады. Чай құйылысы майы, ыстыққұш және гидрокортизон да қызылшаны емдеуге арналған мүмкін емдеулер мен құралдар ретінде аталады.

Ұзақ мерзімді терапия

ПФБ үшін жалғыз нақты емдеу – шаш түбірін толық және тұрақты түрде жою. Лазерлік терапия меланинді таңдап фототермолиз арқылы шаш өсіктерін қыздырып, түктік сабақ жасушаларын зақымдайды, бұл уақыт өте келе шаш өсуін баяулатады. ПФК-ны емдеу үшін қолданылатын кең таралған лазерлік жүйелер: импульстік александрит (755 нм), диодты (800–810 нм) және Nd:YAG (1064 нм) лазерлері. Nd:YAG лазерлері көбінесе қараңғы пигменті бар адамдарға көрсетіледі. ПФК үшін лазерлік терапия әдетте 4–6 апта аралықпен кемінде алты сеанс қажет етеді. Қосымша әсерлерге эритема және тері түсінің өзгеруі жатады.

Заңдық

1991 жылы Сегізінші апелляциялық сот Домино пиццасының қызметкерлеріне сақал өсіруге тыйым салатын саясатының қара нәсілді ерлердің төрттен бірін жұмысқа алудан мүшекеулік еткенін, ал ақ нәсілді ерлердің осындай санына әсер етпегенін анықтады, бұл 1964 жылғы Азаматтық құқықтар туралы заңның VII тарауына қайшы келеді деп шешті.