Кіріспе
Неміс суретшісі Август Клетт немесе Клотц (1866–1928) – шизофрениямен ауыратын неміс аутсайдер суретшісі және Ханс Принцхорнның "Ақыл-сақаты адамдардың сурет өнері" атты еңбегіндегі "шизофрениялық шеберлердің" бірі. "Август Клотц" псевдонімін (Клотц – ақыл-ойы төмен адамды кемсіту үшін қолданылатын сөз) Принцхорн берген. Ол Хайльбронн қаласында дүниеге келген. Әкесі өркендеген шваб саудагері болған, ал Клотц көп жыл бойы әкесінің бизнесінде шарап пен шампан сатушысы болып жұмыс істеді. Бір рет гонореяға шалдыққан болса да, 1903 жылға дейін денсаулығы жақсы болды. Аурудан кейін ол терең депрессияға түсіп, өзін қорлайтын, галлюцинациялық дауыстар еститін болды. Өзін-өзі өлтіруге тырысып, пышақпен қарнына кесік салған. Клотц Гёппингендегі психиатриялық ауруханаға жатқызылды, ондағы жазбаларда ол 1903 жылдың тамызынан бастап сурет салумен айналысқандығы көрсетілген. Ол жиі ұзын, күрделі сөздер ойлап шығаратын, мысалы, Halmdolchfischgradtropfeneweiss ("Сабан қылыш балық қабырғасы тамшы жұмыртқа ақуызы"), ал оның суреттерінде кейде екі мағынаны білдіретін пішіндер кездеседі. Мысалы, Клотцтың "Wurmlöcher" (Құрт тесіктері) суретін Роджер Кардинал "толқынды шашында бармақ ұштары, құрттар мен сіркеқұйрықтардың бастары бейнеленген профильді бас" деп сипаттайды. Бас суретінің тағы бір бөлігінде қаһарлы монахтар мен фламинголар бейнеленген.
August Klett, or Klotz (1866–1928), was a German outsider artist with schizophrenia and one of the "schizophrenic masters" profiled by Hans Prinzhorn in his field defining work Artistry of the Mentally Ill. The pseudonym August Klotz (Klotz being a disparaging term for a person of low intelligence) was given by Prinzhorn. He was born in Heilbronn. His father was a prosperous Swabian merchant, and Klotz worked in his father's business as a wine and champagne salesman for many years. Aside from a case of gonorrhea, he was healthy until an attack of influenza in 1903. After his illness he fell into a deep depression in which he heard hallucinatory voices insulting him. He attempted suicide by slashing his abdomen with a knife. Klotz was placed in an asylum in Göppingen where his case notes describe him as engaged in art making by August 1903. He often invented lengthy compound nouns, such as Halmdolchfischgradtropfeneweiss ("Stalk dagger fish bone drop egg white"), and his pictures sometimes feature shapes that have double meanings. An example is Klotz's drawing Wurmlöcher (Wormholes), which Roger Cardinal describes as depicting "a head in profile with wavy hair that incorporates fingertips, worms, and caterpillar heads. Another part of the head juxtaposes nuns and flamingoes".
Ресурстар
Кардинал, Роджер. 1972 жыл. Сыртқы өнер. Нью-Йорк, Вашингтон: Praeger. Краннерт өнер мұражайы. 1984 жыл. Принцхорн жинағы: Психикалық аурулардың өнерінен таңдамалы жұмыстар: Принцхорн жинағы, Иллинойс университетінің Краннерт өнер мұражайы, Урбана/Шампейн, Шампейн, Иллинойс, 1984 жылдың 10 қарашасы – 1985 жылдың 6 қаңтары [және басқалары]. Шампейн, Иллинойс: Иллинойс университеті, Урбана/Шампейн. Принцхорн, Ханс. Психикалық науқастардың суретшілігі: конфигурация психологиясы мен психопатологиясына үлес. Эрик фон Брокдорф аударған. Нью-Йорк, Нью-Йорк: Springer Verlag, 1972. http://www.stiftadmont.at/deutsch/presse/prinzhorn/KUeNSTLERBIOGRAFIEN Handout.pdf