Кіріспе

БҰҰ-ның сауда құқығы жөніндегі органы – Біріккен Ұлттар Ұйымының Халықаралық сауда құқығы жөніндегі комиссиясы (UNCITRAL) (фр. Commission des Nations Unies pour le droit commercial international (CNUDCI)) – БҰҰ Бас Ассамблеясының халықаралық сауда мен инвестицияларды жеңілдетуге көмектесуге жауапты қосалқы органы. 1966 жылы БҰҰ Бас Ассамблеясымен құрылған UNCITRAL-дың ресми мандаты – "халықаралық сауда құқығын бірте-бірте үйлестіру және біріктіруді ілгерілету", дауларды шешуден тауарларды сатып алу мен сатуға дейін сауданың маңызды салаларын қамтитын конвенциялар, үлгі заңдар және басқа да құралдар арқылы. UNCITRAL өз жұмысын жыл сайынғы сессияларда, кезекпен Нью-Йорк қаласында және штаб-пәтері орналасқан Венада жүргізеді.

Тарих

1960 жылдары әлемдік сауда күрт кеңейе бастағанда, ұлттық үкіметтер бұған дейін халықаралық сауданы басқарған ұлттық және аймақтық регламенттерді үйлестіру үшін жаһандық стандарттар мен ережелер жиынтығының қажеттігін сезіне бастады.

Мүшелік

UNCITRAL-дың бастапқы құрамына 29 мемлекет кірді, ол 1973 жылы 36-ға, ал 2004 жылы тағы 60-қа дейін ұлғайтылды. UNCITRAL мүше мемлекеттері әртүрлі құқықтық жүйелер мен экономикалық даму деңгейлерін, сондай-ақ әртүрлі географиялық аймақтарды ұсынуда. Мүше мемлекеттердің арасында 12 африкалық мемлекет, 15 азиялық мемлекет, 18 еуропалық мемлекет, 6 Латын Америкасы және Кариб бассейні мемлекеттері, және 1 Океания мемлекеті бар. Комиссия мүшелері Бас Ассамблеямен сайланады. Мүшелік құрамы әлемнің әртүрлі географиялық аймақтары мен оның негізгі экономикалық және құқықтық жүйелерін көрсететіндей етіп құрылған. Комиссия мүшелері алты жылға сайланады, мүшелердің жартысының мерзімі үш жыл сайын тоқтатылады. 2017 жылғы 3 шілдедегі мәлімет бойынша, Біріккен Ұлттар Ұйымының Халықаралық сауда құқығы жөніндегі комиссиясы мынадай мүше мемлекеттерден тұрады:

CLOUT (UNCITRAL мәтіндері туралы іс-заттық заң)

UNCITRAL мәтіндері бойынша сот практикасы жүйесі – UNCITRAL мәтіндерін түсіндіретін сот шешімдері мен төрелік шешімдерінің жинағы. CLOUT-та БҰҰ-ның алты тіліндегі Халықаралық тауар сатылымы туралы конвенция (CISG) (Вена, 1980) және Халықаралық коммерциялық төрелік туралы UNCITRAL-дың үлгілік заңы (1985) бойынша істердің мазмұндамалары қамтылған.