Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ағаш түрі
Species of tree
Corylus cornuta, мұқтарлы жаңғақ (немесе жай ғана мұқтарлы жаңғақ), Солтүстік Американың көп бөлігінде таралған екі түршесі бар жапырақты, бұталы жаңғақ.
Corylus cornuta, the beaked hazelnut (or just beaked hazel), is a deciduous shrubby hazel with two subspecies found throughout most of North America.
Сипаттама
Қаңқалы жаңғақ биіктігіне жете алады, қалың сабақтары бар, сұр қабығымен жабылған, бірақ басқа өсімдіктердің көлеңкесінде салыстырмалы түрде кішкентай болып қалуы мүмкін. Әдетте бірнеше сабақтан тұрады. Жапырақтары жасыл, дөңгелек сопақ пішіндес, ұшы сүйір, екі қатар тісті, ұзындығы және ені алуан түрлі, астыңғы жағы жұмсақ және түкті. Еркек гүлдер күзде пайда болатын масақтар түрінде болады, келесі көктемде жалғыз ұрғашы гүлдерді тозаңдандырып, жемістердің жаз бойы пісіп-жетілуіне мүмкіндік береді. Қаңқалы жаңғақ өзінің жемісімен аталады – қабықшаға оралған жаңғақ, оның ұзынша түтік тәрізді қосымшасы тұмсыққа ұқсайды. Қабықшадан кішкентай жіпшелер шығып, олармен тікелей жанасқан теріге жабысып, тітіркендіруі мүмкін. Дөңгелек жаңғақтар кішкентай және қатты қабықпен қоршалған. Қаңқалы жаңғақ – барлық жаңғақ түрлерінің ең төзімдісі, солтүстік шекарасындағы температураға дейін шыдай алады. Corylus cornuta var. cornuta – Шығыс қаңқалы жаңғақ. Кішкентай бұта, биіктігіне дейін жетеді; Калифорниялық жаңғақ Шығыс фильберт ауруына төзімді деп есептеледі.
The beaked hazelnut can reach tall with stems thick with smooth gray bark, but it can also remain relatively small in the shade of other plants. It typically grows with several trunks. The leaves are green, rounded oval with a pointed tip, coarsely double toothed, long and broad, with soft and hairy undersides. The male flowers are catkins that form in autumn, pollinating the single female flowers the following spring to allow the fruits to mature through the summer. The beaked hazelnut is named for its fruit, which is a nut enclosed in a husk with a tubular extension long that resembles a beak. Tiny filaments protrude from the husk and may stick into, and irritate, skin that contacts them. The spherical nuts are small and surrounded by a hard shell. The beaked hazel is the hardiest of all hazel species, surviving temperatures of at its northern limits. Corylus cornuta var. cornuta – Eastern beaked hazel. Small shrub, tall; California hazelnut is believed to be resistant to Eastern filbert blight.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Шығыс ұшты мүсікжаңғағы Канаданың оңтүстігінен Джорджия штатына дейін таралған, ал батыс ұшты мүсікжаңғағы Аляскадан Калифорнияға дейінгі батыс жағалауында өседі.
Eastern beaked hazel is found from southern Canada south to Georgia, while the Western beaked hazel occurs along the west coast from Alaska to California.
Экология
C. cornuta көлеңкеге сәл төзімді болғанымен, тығыз ормандарға қарағанда, жапырақтары сиреп тұратын ормандарда көбірек кездеседі. Жаңғақ құрты тек батыс жапырақты анармен қоректенеді. Жапырақты анар, кәдімгі анар немесе фильберт сияқты коммерциялық еуропалық түрлердей көп жаңғақ бермесе де, ол көптеген ауруларға төзімді және жоғары өнімді, ауруға төзімді будандарды шығару үшін селекциялық бағдарламаларда қолданылады. Ол биоәртүрлілікті арттыру, жабайы жануарлардың тамақ көздерін жақсарту және жақын жердегі Дуглас шыршасы мен Ситка қарағайындағы қабатты тамыр шіруінің қарқынын азайту мақсатындағы қалпына келтіру шараларында пайдаланылады.
Although C. cornuta is somewhat shade tolerant, it is more common in forests with fairly open canopies than denser ones. The hazelnut weevil feeds solely off the Western beaked hazel. While the beaked hazelnut does not produce as many nuts as commercial European species such as the common hazel or filbert, it is more resistant to common diseases, and has been used in breeding programs to create high yield, disease resistant hybrids. It is used in restoration plantings to increase biodiversity, improve food sources for wildlife, and to reduce rates of laminated root rot in nearby Douglas fir and Sitka spruce.