Кіріспе

Американдық жарыс жүргізушісі Джефф Андретти (14 сәуірде 1964 жылы туған) – бұрынғы американдық кәсіби жарыс машинасының жүргізушісі. Ол Champ Car World Series сериясында өнер көрсетіп, 1991 жылы осы серияның «Жыл жаңашылы» (Rookie of the Year) атағын жеңіп алды.

Ерте өмір және білім

Андретти 1964 жылдың 14 сәуірінде Пенсильвания штатының Бейтлехем қаласында туған. Ол Ди Энн (Хох) пен 1969 жылы Индианаполис 500 және 1978 жылы Формула-1 әлем чемпионы Марио Андреттидің кіші ұлы. Оның ағасы Майкл Андретти, ал қарындасы Алдо Андретти. Оның сіңілі баласы Марко Андретти, ол ағасы Майклдың ұлы. Ол сондай-ақ Алдоның екі ұлы Джон Андретти мен Адам Андреттидің туысы. Андретти отбасы төрт туысы (Майкл, Марио, Джефф және Джон) бірдей серияда жарысқан алғашқы отбасы болды, бұл CART сериясы кезінде орын алды.

Мансап

1983 жылы Джефф Формула Форд жарыстарында өнер көрсетіп, USAC Pro Ford Чемпионаты мен Skip Barber Formula Ford Eastern Series жарыстарында жеңіске жетті. 1984 жылы Америка Спорттық Автомобиль Клубының ұлттық лицензиясын алғаннан кейін, Формула Фордта Солтүстік-Шығыс дивизионында жеңімпаз атанды. Қараша айында ол Лас-Вегастағы Caesars Palace-та Formula Super Vee дебютін жасады. Келесі маусымда Ralt America командасымен Formula Super Vee жарыстарында қатысып, Milwaukee Mile трассасында маусымның үшінші жарысын жеңіп алды. CART жарысында Марио да сондай жетістікке қол жеткізді, бұл әке мен ұлының бір трассада, бір демалыс күндері полюстен старт алып, жарыс жеңіске жеткенінің тұңғыш реті болды. Джефф Кливленд пен Финиксте де жеңіске жетіп, Robert Bosch/Valvoline Чемпионатында бесінші орынды иеленді. 1986 жылы Андретти Ralph Sanchez Racing командасымен жаңа Америкалық Жарыс Сериясына қатысты. Милуокидегі өткен жылғы жеңісі сияқты, оның жалғыз жеңісі "отбасылық іс" болды. Алғашқы ARS жеңісін Поконода алды, сол кездесуде оның әкесі CART жарысында жеңіске жетті, ал ағасы Майкл полюстен старт алып, Андретти отбасына "таза жеңіс" сыйлады. Джефф жалпы есепте екінші орынды иеленді. 1987 жылы Джефф ARS-те тағы бір сынақ үшін Arciero Racing командасына ауысты, ол Финиксте маусымның ашылу жарысын жеңіп алды. Серияның финалында, Майамидегі Tamiami Park трассасындағы жарыста подиумның ең жоғары сатысына қайта оралды, соның нәтижесінде Томи Бёрннен чемпионатта екінші орынды тартып алды. 1989 жылы Андретти жаңа шассиді әзірлеу кезінде Toyota Atlantic жарыстарында өнер көрсетті. Маусымда жеңіске жетпесе де, ол Atlantic дивизионында алтыншы орын алып, "Жылдың жаңашылы" атағын жеңіп алды. 1990 жылы CART сапына қосылып, әкесі мен ағасымен бірге жарыс тарихына енді, бұл әкесінің екі ұлына қарсы CART жарысында қатысқан алғашқы реті болды. Индианаполис 500-ге іріктеуден өте алмағаннан кейін, ол Милуоки Миліндегі Miller Genuine Draft 200 жарысында TEAMKAR International командасымен Lola Cosworth T89/00 машинасымен тұңғыш рет жарысқа қатысты, бірақ механикалық проблемаларға байланысты жарысты аяқтамады. Ол маусымның қалған бөлігін өткізіп, 1991 жылы Bayside Disposal Racing командасымен толық маусымға қатысты, олардың Texaco Havoline Star демеушілігімен Lola Cosworth T91/00 машинасымен жарысты. Маусым бойында төрт рет ондыққа ілікті, оның үшеуі алғашқы үш жарыста болды, ең жақсы нәтижесі Голд-Кост IndyCar Grand Prix-те 7-орынды иеленді; жарысты оның туысы Джон жеңіп алды, соның нәтижесінде CART "Жылдың жаңашылы" атағын жеңіп алды. 1991 жылдың мамыр айында Джефф Индианаполис 500-ге 11-ші орыннан іріктеліп, механикалық проблемаларға ұшырағанға дейін тамаша өнер көрсетті, нәтижесінде "Инди 500" жарысының "Жылдың жаңашылы" атағын жеңіп алды. Ол Марио мен Майклға қосылып, бір отбасының үш мүшесінің осы жетістікке қол жеткізген алғашқы ретін жасады. Сол жылдың басында Джефф Марио мен Майклға қосылып, Дейтонадағы SunBank 24 жарысында Jochen Dauer Racing командасының құрамында жарысты. Олардың Porsche 962C машинасы бесінші орында тұрса да, қызудың салдарынан финишке жете алмады. 1992 жылы тұрақты жүргізуші болмаған Андретти А. Дж. Фойт Энтерпрайзз командасымен Индианаполис моторлы трассасына оралды. Апатты жарыс трассасында Андреттидің қарғысы орын алды, 109-шы айналымда оң артқы дөңгелегі 2-ші бұрылыста машинасынан босап, қабырғаға соқтығысып, екі аяғын да сындырды. Ол Индианаполистегі методист ауруханасында үш апта жатты, содан кейін 1993 жылы жарысқа қатысуға бел буа отырып, ұзақ сауығу жолына түсті. 1993 жылдың ақпанында Андретти Индианаполис 500-ге тестілеу кезінде 234,50 миль/сағ. жылдамдықпен IndyCar үшін (содан кейін) ресми емес жабық трасса жылдамдық рекордын орнатты, бұл Техас әлемдік трассасында тіркелген ең жоғары жылдамдық болды. Бұл оның өткен жылғы апаттан кейін алғаш рет IndyCar машинасына отыруы болды. Андреттидің жылдам көрсеткіші екі күндік тестілеудің соңында болды, онда ол үнемі 230 миль/сағ жылдамдықпен айналды. Андреттидің Buick қозғалтқышымен жұмыс істейтін Lola машинасы Pagan Racing командасымен дайындалды. "Инди" жарысында Джефф толыққанды қайта оралды, бірақ үшінші рет DNF тіркеді. Апат Андреттидің мансабын, кем дегенде, оның бәсекеге қабілеттілігі жағынан қатты қиындатты, өйткені ол содан кейін бұрынғыдай болған жоқ. 1994 жылы Джефф Euromotorsports командасымен бір рет жарысқа қатысып, Феникс жарыс трассасында өткен Slick 50 200 жарысында 17-ші орынды иеленді. 1994 жылдың мамыр айында Джефф Hemelgarn Racing командасына ауысты, бірақ төртінші рет қатарынан стартқа шығуы Buick қозғалтқышының жарылуынан сәтсіз аяқталды. Андретти қазір жарыстардан зейнеткерлікке шықты және жүргізуші нұсқаушысы болып жұмыс істейді.

Карьерасының ерекшеліктері

Маусымдық сериялық орны Команда Автомобиль 1985 Robert Bosch Formula Super Vee Чемпионаты 5-орын Ralt American Ralt Volkswagen RT5 1986 CART American Racing Series 2-орын Ralph Sanchez Racing March Buick 86A/2 1987 CART American Racing Series 2-орын Arciero Racing March Buick 86A 1988 HFC American Racing Series 21-орын Hemelgarn RacingAgapiou Racing March Buick 86A 1989 SCCA Toyota Atlantic Championship Atlantic Division 6-орын Newman Racing Reynard Toyota 89H HFC American Racing Series 27-орын Baci Racing March Buick 86A 1990 CART PPG Indy Car World Series 38-орын TEAMKAR International Lola Cosworth T89/00 1991 CART PPG Indy Car World Series 15-орын Bayside Disposal Racing Lola Cosworth T91/00 USAC Gold Crown Series 15-орын Bayside Disposal Racing Lola Cosworth T91/00 Camel GT Championship маусымы 29-орын Jochen Dauer Racing Porsche 962C 1992 USAC Gold Crown Series 18-орын A. J. Foyt Enterprises Lola Chevrolet T91/00 CART PPG Indy Car World Series 49-орын A. J. Foyt Enterprises Lola Chevrolet T91/00 1993 USAC Gold Crown Series 29-орын Pagan Racing Lola Buick T92/00 CART PPG Indy Car World Series 53-орын Pagan Racing Lola Buick T92/00 1994 CART PPG Indy Car World Series 44-орын EuromotosportHemelgarn Racing Lola Ilmor T93/00Lola Buick T92/00 1995 PPG/Firestone Indy Lights Championship powered by Buick 19-орын Camaska Racing Lola Buick T93/20 1996 North American Touring Car Championship 7-орын Leitzinger Racing Ford Mondeo Ghia 1999 NASCAR Craftsman Truck Series 64-орын Enerjetix Motorsports Chevrolet Silverado

CART

PPG IndyCar World Series нәтижелері Жыл Команда Шасси Қозғалтқыш 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 Қорытынды ұпайлар Ref 1990 TEAMKAR International Lola T89/00 Cosworth DFS V8tPHXLBHINDYDNQMIL17DETPORCLEMEATORMISDENVANMDOROANAZLAG37th0 1991 Bayside Disposal Racing Lola T91/00 Cosworth DFS V8tSRF7LBH9PHX10INDY15MIL11DET16POR12CLE16MEA23TOR9MIS12DEN12VAN11MDO22ROA18NAZ11LAG1315th26 1992 A. J. Foyt Enterprises Lola T91/00 Chevrolet 265A V8tSRFPHXLBHINDY18DETPORMILNHATORMICCLEROAVANMDONAZLAG49th0 1993 Pagan Racing Lola T92/00 Buick 3300 V6tSRFPHXLBHINDY29MILDETPORCLETORMICNHAROAVANMDONAZLAG53rd0 1994 Euromotorsports Lola T93/00 Ilmor 265C V8tSRFPHX17LBH44th0 Hemelgarn Racing Lola T92/00 Buick 3300 V6tINDYDNQMILDETPORCLETORMICMDONHAVANROANAZLAG

NASCAR

(түйін) (Қалың – Біліктілік уақытымен берілген поул-позиция. Курсив – Ұпайлар тізімі немесе жаттығу уақытымен алынған поул-позиция. * – Көптеген кезеңдерді жетекке шығарды.)

Шеберлік жүк машиналар сериясы

NASCAR Craftsman Truck Series нәтижелері Жыл Командасы № Түрі 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 Ұпайлар Сілтеме 1999 Enerjetix Motorsports 94 Chevy HOM PHO EVG MMR MAR MEM PPR I70 BRI TEX31 PIR GLN MLW30 NSV NZH31 MCH NHA IRP GTY HPT RCH LVS LVL TEX CAL 64-орын 213