Кіріспе

1935 жылғы растафари қозғалысының үнқатысы

"Уәде етілген кілт", кейде "Уәде кілт" деп те аталады, – ямайкалық уағызшы Леонард Хауэллдің 1935 жылы Г. Г. Мараг (Гонг Гуру) атты индуистік псевдонимімен жазған растафари қозғалысының үнқатысы.

Мазмұны

Трактат Фиц Балинтин Петерсбургтің 1926 жылғы бұрынғы жазуы, «Қара үстемдіктің патшалық пергамент орамасымен» ұқсас, бірақ сана ағынының көп бөлігін, ұзақ түсініксіз аббревиатураларды, қайталауларды және Киелі Пибиден алынған кейбір мазмұнды алып тастайды. «Уәде етілген кілттің» кейбір жолдары «Қара үстемдіктің патшалық пергамент орамасынан» сөзсіз алынған; мысалы, «Жұңғыл сұлулық – тозақтағы патшайым» деген ұран екі жұмыста да батыс эстетикасын жалпы айыптаудың бір бөлігі ретінде кездеседі. Ең маңыздысы, «Альфа патшасы мен Омега патшайымы» тұлғалары Фиц Балинтин Петерсбург пен оның әйелінен, «Патшалық пергамент орамасындағыдай», император Хайле Селассие мен император Менен Асфауға өзгертілді. Бұл Ховелиттердің маңызды жаңалықтарының бірі болды және бүгінде Растафари сенімінің бір бөлігі болып табылады.

Тарих

1933 жылы Хауэлл Эфиопия императоры Хайле Селассие I (Рас Тафари) – Мессия екенін, қара нәсілдің таңдалған халық екенін және жақын арада Эфиопияға оралатынын уағыздай бастады. Ұзақ өтпей ол отаршылдық биліктің назарына ілігіп, 1934 жылдың желтоқсан айында бүлік қозғау үшін тұтқындалды. 1935 жылдың наурыз айында ол екі жылға бас бостандығынан айырылды, сол уақытта ол «Уәде етілген кілт» кітабын жазған болатын. Кітапша 1935 жылы Кингстондағы Хардинг коммерциялық баспаханасында, екі қиылысқан кілт суретімен және кітапшаның болжамды демеушісінің аты – «Доктор Ннамди Азикиве, Африка таңғы поштасының редакторы, Аккра, Голд-Кост» деп жазылып басылды. Ннамди Азикуе сол кезде осы газеттің редакторы болған, бірақ ол кітапшаны қандай да бір жолмен қолдаған ба, әлде бұл тек арнау ма, белгісіз. Түрмеден босатылғаннан кейін ол «Халық дауысы» атты газет шығарды. 1954 жылы оның коммуналасына шабуыл жасалып, көптеген әдебиеттер, соның ішінде «Уәде етілген кілт» кітапшалары өртеліп тасталды. Хауэлл 1981 жылдың ақпан айында күмәнді жағдайда қайтыс тапты.