Кіріспе

Ноблактың франк әулиесі Леонард (сонымен қатар Лимождың Леонарды немесе Ноблеттің Леонарды; Линар, Линхарт, Ленарт, Леонард, Леонард, Леонардо, Аннар деп те белгілі; 559 жылы қайтыс болды) – Францияның Лимузин аймағындағы Сент-Леонард-де-Ноблат қаласы мен аббаттығымен тығыз байланысты франк әулиесі. 496 жылы Рождествода патшамен бірге христиан дініне көшті. Леонард Лимузин орманында усақтап, көптеген ізбасар жинады. Леонард немесе Линар орта ғасырдың соңында ең қадірлі қасиеттілердің біріне айналды. Оның тілегімен түрмеден босатылғандар, босанған әйелдер және малдың ауруларына байланысты көптеген кереметтер орын алды.

Дәстүрлі өмірбаян

Леонардтың есімімен байланысты 11 ғасырдағы өмірбаянында жазылған аңызға сәйкес, Леонард Меровингтер әулетін құрған Клодвиг I сарайындағы франк ақсұлуы болған. Реймс епископы Ремигий оның тәрбиешісі болған. Ремигийдің шәкірті болғандықтан, түрмелерге барып, ондағы тұтқындарды босатуға құқық берілді. Леонард көптеген тұтқындарды босатты, содан кейін олардың қамқоршысы атанды. Меровингтер дворяндарының құқығы болған епископтық лауазымды қабылдамай, Орлеан қаласына жақын Мисидегі монастырға кірді. 12 ғасырда оның қадір-қасиеті тез тарады, бастапқыда франк жерлерінде, 1103 жылы Антиохиялық Богемонд I-нің Данияменд түрмесінен босатылуынан кейін, ол бұл босатылуды Әулие Леонардтың тілегімен байланыстырды. Бірінші крест жорығының харизматикалық басшысы Богемонд кейін Ноблак аббаттығына барып, босатылғаны үшін алғыс айтты. Богемондтың сапарында болған Наумбург епископы Вальрам Леонардтың жаңа өмірбаянын жазды, онда Богемонд сияқты қайтыс болғаннан кейінгі кереметтер де сипатталды. Богемондтың мысалы көптеген сыйлықтарға шабыт берді, соның арқасында роман стиліндегі шіркеу мен оның ерекше қоңырау мұнарасы салынды. Осы кезеңде Ноблак Сантьяго-де-Компостелаға қадам басатын паломниктік жолдың маңызды торабына айналды.

Құрмет

Сантьягоға қатынайтын паломниктің саны артып, паломниктік жолдарда жергілікті халық құрметтейтін бірнеше әулие туралы әңгімелер тарады. Сент-Марциал – Лимузен аймағынан тағы бір әулие, оның өмірбаяны паломниктің қасиетті орнына тартылуына себеп болды. Тау үстінде орналасқан Сент-Леонард ғибадатханасының төменгі жағындағы ауыл 11 ғасырда пайда болды, сол кезде Ноблак қамалының билігінде ол алғаш рет қабырғалармен қоршалды, бұл аймақта тіршілік ету үшін қажетті шара еді. 13 ғасырда ол металлургиялық және құю фабрикалары негізінде (бәлкім, әулиенің тізбектермен байланысты болуының бастауы осыдан) және былғары өңдеу шеберханалары бар шағын сауда орталығы ретінде дамыды. Ауылдың құқықтары мен жеңілдіктерін – ортағасырлық мағынадағы «бостандықтарын» қорғайтын коммуналдық консулдар болды. 1890 жылы Лимузеннің жергілікті антиквары және тарихшысы Луи Гиберт жазған коммуна тарихы 1992 жылы қайта басылды. Баварияның Альпілік аймақтарында Сент-Леонард шаруалардың дәстүрлі қамқоршысы саналады. Баварияның көптеген қауымдастықтары оның мерекесі күні дәстүрлі шерулер мен атты саяхаттар ұйымдастырады, қауым мүшелері әдетте әйелдер үшін дирндль, ал ерлер үшін ледерхозен киеді. Секуляризацияға дейін Инхенхофен, жақын орналасқан Фюрстенфельд аббаттығының цистерциандық монахтары тарапынан қолдау көрсетілген Сент-Леонардқа табыну орталығына айналды.

Ерекше бағыштамалар

Бұл әулиеге түрлі жерлерде айтылады. Олардың ішінде ең танымалдары – Англияның Шығыс Сассекс округындағы Сент-Леонардс-он-Си қаласы және Сассекс округындағы Сент-Леонард орман. Англияның бұл бөлігінде Сент-Леонардқа арналған көптеген ғибадат орындары бар. Ең белгілілері – Хайтедегі Сент-Леонард шіркеуі, онда әйгілі сүйек сақтау орны бар, және Лондондағы Шордичтегі Сент-Леонард шіркеуі. Вест-Мидлендс аймағында да көптеген арнаулар бар, оның ішінде Бриджнорттың бастапқы приход шіркеулері (қазір пайдаланылмайтын шіркеу, қоғамдық мақсаттарға қолданылады), Билстон және қираған Августин орденіне тиесілі White Ladies Priory. Солтүстік ортағасырлық Англиядағы ең ірі аурухана Йоркте Сент-Леонардқа арналған Августин негізінде салынған; оның қираған бөліктері Музей бағында сақталған, ал жер астындағы қалдықтары жүз метрдей қашықтықта орналасқан және Йорк Корольдік театрының астындағы бар ретінде пайдаланылады. Ньютон-Аббот, Девон қаласында 1350 жылы алғаш рет тіркелген Сент-Леонардқа арналған шағын шіркеу және 1834 жылы салынған жаңа шіркеу бар. Шағын шіркеу бұрынғы түрме (bridewell) жанында орналасқан. Оксфордширдегі Уоллингфорд қаласында Сент-Леонардқа арналған шіркеу бар; шіркеу саксон дәуірінде салынған, бірақ 1849 жылы архитектор Генри Хейквиллдің жетекшілігімен Виктория готикалық стилінде қайта жаңартылған. Клевер, Беркширде Сент-Леонард үйі (бұрын София Лодж) орналасқан, қазір ол Леголанд Виндзордың бас кеңсесі, бұрын Билли Смарттың Виндзор сафари паркінің кеңсесі болған. Бірнеше неміс шіркеулері осы әулиеге арналған, соның ішінде Франкфурттағы Санкт-Леонгард шіркеуі. Италияда әулиеге арналған шамамен 225 орын бар, олар солтүстік және оңтүстікке тең бөлінген (Фриулиде осы әулиеге арналған ең көне итальян шіркеуі орналасқан, ол 774 жылы салынған), ал оңтүстікте нормандықтар осы әулиені таныстырған. Бұл әулиені Италияның Сицилия, Сардиния, Ишия және Просида сияқты аралдарында да кездестіруге болады. Жерорта теңізіндегі Мальта мемлекетінде Киркоп қаласында осы әулиеге арналған бір ғана приход бар; приход шіркеуі 1592 жылдың 29 мамырында негізделген. Мальта тілінде әулие Сан Анард Аббати деп аталады. Португалияда Атогуя да Балея (Пениш) қаласындағы шіркеу (XII ғасырдың соңы) Сент-Леонардқа арналған. Әулиенің күні әр жылдың 6 қарашасында (немесе ең жақын жексенбіде) тойланады. Бұл елдегі Сент-Леонардқа арналған жалғыз приход.