Кіріспе
Америкалық рейтингтік жүйе 1993 жылы Sega of America компаниясы Master System, Genesis, Game Gear, Sega CD, 32X және Pico платформаларында АҚШ және Канадада сатылымға шығарылған барлық бейнеойындарды бағалау мақсатымен Videogame Rating Council (VRC) ұсынды. Рейтинг ойынның қорабының алдыңғы жағында анық көрсетілуі тиіс еді, бірақ бейнеойындардың жарнамаларында оның болуы міндетті емес еді. Кейіннен бұл жүйе индустриялық деңгейдегі Entertainment Software Rating Board (ESRB) кеңесімен алмастырылды.
The Videogame Rating Council (V. R. C.) was introduced by Sega of America in 1993 to rate all video games that were released for sale in the United States and Canada on the Master System, Genesis, Game Gear, Sega CD, 32X, and Pico. The rating had to be clearly displayed on the front of the box, but their appearance in advertisements for the video game was strictly optional. It was later supplanted by the industry wide Entertainment Software Rating Board.
Тарих
1980 жылдардың соңында 16 биттік видео ойындар дәуірі басталғанда, олардың мазмұны шыншылдыққа жақындады. Өнімдердің графикалық және дыбыстық сапасының артуы зорлық-зомбылық көріністерін, әсіресе қанды сахналарды, одан да айқын көрсетті. Осы зорлықтың шыншылдығына байланысты туған дау-дамайлардың нәтижесінде 1992 жылғы Mortal Kombat және Night Trap ойындары назар ортасына ілесті. Mortal Kombat – «қатал» жекпе-жек ойыны, ал Night Trap – ойыншылардың пижама кешіндегілерді вампирлерден қорғайтын Sega CD-нің толық қозғалыс видео ойыны. Осы ойындар 1993 жылдың 9 желтоқсанынан 1994 жылдың 4 наурызына дейін АҚШ сенаторлары Джозеф Либерман мен Херб Коль өткізген федералдық тыңдаулардың орталық тақырыбы болды. Нәтижесінде, видео ойын индустриясына өзінің сыныптау жүйесін құруға немесе федералды үкімет оларға жүйе таңуға бір жыл берілді. 1993 жылдың мамыр айында Ұлыбритания цензурасы Night Trap ойынын 15 жасқа дейінгі балаларға сатуға тыйым салды, бұл Sega-ның жас санатын белгілейтін жүйені құру шешіміне ықпал етті. Тыңдауларға дейін Sega саясаткерлердің видео ойындардың мазмұны тексеріліп жатыр деген ақпаратын естіді. Sega Genesis үшін даулы Mortal Kombat ойынын шығаруға дайындалып жатқан компания, Mortal Kombat-ты балаларға арналмаған, ересектерге арналған ойын ретінде таныстыру үшін өзінің рейтингтік жүйесін құруға тырысты. Sega бастапқыда Америкалық кино ассоциациясының (MPAA) рейтингтік жүйесін лицензиялауға тырысты, бірақ MPAA бас тартты. Оның орнына Sega өзінің Видео ойын рейтингтік кеңесін (VRC) құрып, оның бар екенін 1993 жылдың 24 мамырында жариялады. Кеңес Sega тағайындаған білім беру, психология және социология салаларындағы мамандардан тұрды. VRC бірнеше рейтингтік топтардың бірі болды (соның ішінде 3DO рейтингтік жүйесі). VRC Sega консольдерімен жұмыс істейтін ойындарды жас ерекшеліктеріне қарай үш санатқа бөлді: GA («жалпы аудитория»), MA 13 («жетілген аудитория») және MA 17 («ересектерге арналған»). Ол журналистер мен тұтынушылар тобынан анық емес және тұрақсыздық үшін сынға ілікті, ал басқа компаниялар Sega-ның рейтингтік ұйымды басқаруын қаламады. Бұл әсіресе сол кезде Солтүстік Америкадағы видео ойын нарығында Sega-мен бәсекелес болған Nintendo үшін шындық болатын. 1994 жылғы қаңтардағы Electronic Gaming Monthly журналының бас редакторы Sega-ны рейтингтік жүйе туралы жұртшылықты хабардар етпегені және білім беруге ұрынбағаны үшін сынады, әсіресе рейтингтер ойын қораптарында көрсетілгенін, бірақ әдетте ойынның жарнамаларында болмайтындығын және көптеген ата-аналардың «[Sega рейтингтері] нені білдіретінін білмейтінін, олардың бар екенін білмейтінін немесе ойын неге осы рейтинг алғанын білмейтінін» атап өтті. Тыңдаулардан кейін ойын индустриясы 1994 жылдың сәуір айында Интерактивті цифрлық бағдарламалық құралдар қауымдастығын (IDSA) құрды, ол рейтингтік жүйе бойынша ұсыныс жасады. IDSA құрылғаннан кейін Sega рейтингтік жүйені алуға тырысты, бірақ IDSA мүшесі Nintendo одан бас тартты, өйткені олар бәсекелесімен жұмыс істегісі келмеді. Ұсыныс 1994 жылдың шілдесінде АҚШ Конгресі тарапынан қабылданды және Ойын-сауық бағдарламалық жасақтамаларын бағалау жөніндегі кеңес (ESRB) жоспарды іске асыру үшін қыркүйекте құрылды. VRC сол жылы ESRB оны алмастырғаннан кейін таратылды. VRC рейтингтері Sega және басқалар жасаған бірнеше жүздеген ойындарда қолданылды.
Видеоойын рейтингтік кеңесінің алдында
Солтүстік Америкада Nintendo өз консольдері үшін қатаң мазмұн талаптарын енгізген кезде, Sega көбірек еркін мазмұн саясатымен ерекшеленді. Осы саясатқа сәйкес, үй консольдеріндегі ойындарда қан мен зорлық-зомбылықты көрсетуге рұқсат берілді, егер баспагер ойын қаптамасына жалпылама "Ата-аналар назарына" ескертуін қосса. Аталған ескерту мына ойындарға қойылды: Techno Cop, Splatterhouse 2, Death Duel. Дегенмен, жалаңаштық және өзге жыныстық мазмұнға қатысты шектеулер сақталды. Sega жүйелері үшін жасалған ойындарда жыныстық мазмұн көбінесе жұмсатылды. Мысалы, Stormlord ойынындағы жалаңаш феялар Sega Genesis нұсқасына көшірілген кезде шамалы киіммен суреттелді. Сол сияқты, Sega Phantasy Star II ойынын батыс елдері үшін жергілікті деңгейде шығарғанда, ойын ішіндегі кейіпкердің гомосексуализмін жасыру үшін диалогтар өңделді.
Өлімге қарсы күрес
1993 жылы Acclaim компаниясы Mortal Kombat ойынын Genesis және Super NES платформаларына шығарды. Sega және Nintendo екеуі де ойынның графикалық зорлық-зомбылығы мен қанды көріністерін жұмсартуды талап етті. Бірақ Sega ойыншыға құпия код арқылы даулы мазмұнды қайта жандандыруға рұқсат берді, Видео ойын рейтингтік кеңесін құруды жариялады және Mortal Kombat ойынына MA 13 рейтингін берді. Соның нәтижесінде, Sega Genesis нұсқасы Super NES нұсқасынан көп сатылды. Дегенмен, ойынның коммерциялық сәттілігі, соның ішінде Acclaim компаниясының тұтынушыларды "Қанды дүйсенбіге" дайындау мақсатындағы жарнамалық кампаниясы, және Видео ойын рейтингтік кеңесінің Sega консолінде ересектерге арналған контенті бар ойындарды сатуға мүмкіндік жасауы, бүкіл елде наразылық тудырды. Mortal Kombat ойынының барлық нұсқалары және Sega жүйелеріне арналған Mortal Kombat II ойынының кейбір нұсқалары, Acclaim компаниясының жапондық еншілес компаниясының игілігімен, рейтингтерімен бірге Жапонияға әкелінді. Бұл Жапонияда рейтингтік жүйенің алғаш рет қолданылуы болды және Sega, CERO және IARC жүйелерін бірнеше жылға бұрын болжады.