Кіріспе

XVI ғасырдағы француз ақыны Николас Бурбон (nikɔla buʁbɔ̃; 1503 – 1550 жылдан кейін) француз сарайының тәрбиешісі және ақыны болған. Ол "Nugae" ("трифлдер" латын тілінде) атты өлеңдер жинағын жазды, ол француз тілінде "Багателлдер" деп белгілі. Ол Франция академиясының мүшесі Николас Бурбонның (1574–1644) туысы. Бурбон Францияның Вендевр-сюр-Барс қаласында дүниеге келген. 1535 жылы Франциядағы қуғын-сүргін кезінде Генрих VIII және оның екінші әйелі Анна Болейннің көрсеткен көмегіне алғыс айту үшін Англияға барды. Кейіннен ол Анна Болейнді Құдайдың сүйікті құлдарының бірі ретінде сипаттайтын өлеңдер сериясын жазды. "Nugae" Джон Оуэннің эпиграммасының тақырыбы болды.

Өмір жолы және шығармашылығы

Бурбон жас кезінде латын поэзиясын жазуды бастады. "Де Феррария" атты ерте туындысында Бурбон өзінің тегі мен Вандевр туған қаласы туралы жазды, ол 15 ғасырда зеңбірек доптарын құюмен белгілі болған. Ол сондай-ақ Турнн кардиналының және басқа да беделді отбасылардың тәрбиешісі қызметін атқарды. Амиен, Лангр және Труа қалаларында гуманитарлық ғылымдарды оқытты. Оның алғашқы өлеңдері 1529 жылы "Vandoperani, campani, epigrammata" атты жинақта жарық көрді, онда эпиграммалар, әндер, диалогтар мен хаттар қосылған еді. 1533 жылы ол осы алғашқы еңбегін "Нугае" (Бағасыз нәрселер) атты туындысының бірінші басылымымен толықтырды, бұл діни биліктің наразылығына себеп болды. Атап айтқанда, "In lauduem Dei optimi maximi" эпиграммасында Бурбон діни реформаға ыңғайлы көрінді. Сондай-ақ, бұл туындыда гуманистік ойшылдардың белгілі теологы және идеологиялық қарсыласы Ноэль Бедаға жасалған сыни ескертулер бар деген мәлімдеме бар. Осы еңбегі үшін Бурбон бірнеше жыл түрмеге қамалды. Әртүрлі қорғаушыларына көптеген шақыруларына, "Борбонды түрмеден шығару" туралы патша жарлығына және кардинал Жан де Лотарингеге жолданған өтініштеріне қарамастан, ол 1535 жылы Франциск I босатқанға дейін түрмеде қалды. Содан кейін Бурбон Англияға кетіп, Францияның Клод патшасының бұрынғы ханымы және Генрих VIII-нің екінші әйелі Анна Болейннің қорғауына ие болды. Ол орташа евангелистік реформаның жақтасы болды және Бурбонға оқытушылық қызмет табуға көмектесті. Англияда Бурбонның серіктерінің бірі Ханс Гольбейн кіші болды, ол Англия сарайында екінші рет болып тұрған еді. Гольбейн 1535 жылы Бурбонның портретін салды. Бурбон Гольбейнге зор құрметпен қарап, оны "біздің заманымыздың Апеллесі" деп атады. Бурбон 1536 жылы Францияға оралып, Лион қаласына қоныстанды, онда ол Этьен Долеке адал ақындар мен гуманистер тобының, "лиондық мектептің" тұрақты мүшесі болды. Бұл топқа Жан Висажер, Эусторг де Болье, Гилберт Дюшер және Симфориен Шампиер де кірді. Лионда Бурбон Франсуа Раблемен танысты, оның "Пантагрюэль" шығармасы діни билік тарапынан сынға ұшыраған еді. 1538 жылы Бурбон "Нугае" кітабының екінші басылымын шығарды, онда көптеген жаңа туындылар болды, бірақ даулы хаттар азайтылды. Шамамен 1540 жылы ол Наварраның Маргаритасының қызы Жанна д'Альбреттің тәрбиешісі болды. Ол патшайымның қызметіндегі басқа да белгілі ақындармен кездескен болуы мүмкін, әсіресе Клемент Маро, ол "Adolescence clémentine" кітабының кіріспе мәтіндерінде "Bourbon, dit Borbonius, poète lyonnais" ("Бурбон, Borbonius деп аталады, лиондық ақын") атты эпиграмманы қосты.