Кіріспе

Австралия Жоғарғы Сотының үкімі

R v Kirby; Ex parte Boilermakers' Society of Australia, «Қазандықтар ісі» деп белгілі, 1956 жылғы Австралия Жоғарғы Сотының шешімі. Онда Австралия Коминвелл Бітімгершілік және Төрелік Сотының Қазандықтар қоғамын жазалау өкілеттіктері қарастырылды. Аталған қоғам қазандықтар мен олардың жұмыс берушілер ұйымы – Металл сауда жұмыс берушілер қауымдастығы арасындағы еңбек дауына қатысты соттың бұйрықтарын орындамаған болатын. Жоғарғы сот Коминвеллдің сот билігін сот емес функцияларды да атқаратын органға беруге болмайды деп шешті. Бұл Австралия құқығындағы билік бөлінісіне қатысты маңызды іс.

Биліктердің бөлінуі

Жоғары Сот үнемі Комонвеллдің сот билігін Конституцияның III тарауына сәйкес құрылған сот немесе федералдық юрисдикциямен қамтамасыз етілген штаттық соттан басқа ешбір орган жүзеге асыра алмайды деп үкім шығарған. Өйткені, сот және басқа биліктердің бөлінуі Конституцияның негізгі принципі болып табылады. Жоғары Сот биліктердің бөлінуі федералдық сотқа немесе судьяға басқа функцияларды орындауға кедергі келтірмейтінін мәлімдеді. Latham CJ былай деді: "Осылайша, менің пікірімше, федералдық сот функцияларын атқаратын сот немесе адамға заңмен жүктелген басқа функцияларды орындауға заңдық құқық жоқ деген жалпы ереже үшін биліктердің толық бөлінуінің доктринасына сүйену мүмкін емес. Бірақ, бұл ереже федералдық соттар мен судьяларға кез келген сипаттағы өкілеттіктерді немесе міндеттерді жүктеуге болады деген қосымша ережемен қатар келмейді. Егер өкілеттік немесе міндет өзінің мәні жағынан сот билігінің қатар болуына қайшы келсе, онда мұндай өкілеттік немесе міндетті беруге немесе жүктеуге бағытталған заңдық норма соттық орган құруға немесе оның құрамына мүше ретінде тағайындалған адамға қатысты қолданылмайды деп қарастыруға болады."

Алдын ала іс-шаралар

Австралияның қазандық жасаушылар қоғамының мүшелері ереуілшілерді аптасына 8 шиллинг төлеп қолдағандардың қатарында болды. Олар сондай-ақ жүк кемесі "Поул Карл" кемесіндегі жөндеу жұмыстарын тоқтатуға келісті. Кейіннен қазандық жасаушылар өз мүшелеріне "ереуіл ақысын" төлеуге рұқсат бергені үшін сотты сыйламаған деп танылды, осылайша ереуілге белсенді түрде қаржылық көмек көрсетіп, оны ұзартты. Қазандық жасаушыларға 500 фунт стерлинг айыппұл салынды және жұмыс берушілердің сот шығындарын өтеуге міндеттелді.

Жоғары соттың өтініші

Бойлермейкерлер жоғары сотқа тыйым салу туралы қаулы шығаруды сұрады, осы қаулы арқылы Кирби, Данфи және Эшбернер, сондай-ақ металл саудасымен айналысатын жұмыс берушілер қауымдастығы жоғары сотқа шақырылып, неге олардың бұйрықтар бойынша іс жүргізуіне тыйым салынбауы керек екенін түсіндіруге міндеттелді. Бойлермейкерлер бұйрықтарды бітімгершілік және төрелік туралы заңның бөлімдерінің жарамсыздығына байланысты шағымдады, себебі бітімгершілік және төрелік сотына сот функцияларымен қатар сот функцияларына жатпайтын өкілеттіктер (әкімшілік, төрелік, атқарушы және заң шығару өкілеттіктері) берілген. Конституцияның III таравындағы билік бөлінісінің қағидасы бойынша, бір орган сот және сотқа жатпайтын өкілеттіктерді бірдей жүзеге асыра алмайды. Эгглестон Бойлермейкерлердің мүддесін қорғады. Мензис төрелік соты мен бас прокурордың өкілі болды. Макфарлан металл саудасымен айналысатын жұмыс берушілер қауымдастығынан қатысты.

Жоғары соттың шешімі

Жоғары сот Қауымдастықтың сот билігін сот емес функцияларды да атқаратын органға жүктеуге болмайды деген қаулыға келді. Бұл Австралия құқығындағы билік бөлінісін қарастыратын маңызды іс.

Соттық немесе соттан тыс өкілеттіктерді беру

Көпшілік, Диксон CJ, МакТиернан, Фуллагар және Китто судьялары, Төрелік соты "негізінен және басымдықпен өнеркәсіптік келісімдерді және төрелікті жүзеге асыруға құрылған және жабдықталған орган" екенін қарапайым түрде анықтады, сондай-ақ сот ішінде орындау билігінің қосылуы жарамсыз деп танылды. "Бойлермейкерлер" компаниясы Эгглестон арқылы жазбаша материалдар ұсынды, бірақ олар сот отырысына қатыспады. Лорд Симондс Құпия Кеңестің кеңесін жеткізді. Құпия Кеңес Жоғары Соттың көпшілігінің негізгі аргументтерін қабылдады. Сұрақ, ол қандай түрінде қойылса да, сот және сот емес билік бір органға біріктіріле ала ма және қаншалықты деседі. Олардың Лордтары Жоғары Соттың шешімінің дұрыс екеніне және III тарауда, жалғыз жүгінуге болатын жерде, мұндай біріктіруді ақтауға ештеңе жоқ екеніне күмәнданбайды. Австралия Конституциясы бойынша Құпия Кеңестің шешімдерінің аз бөлігі ғана Жоғары Сотта сілтеме жасалады. "Бойлермейкерлер" ісі жиі сілтеме берілсе де, сілтеме жасалатын шешім Жоғары Соттың шешімі, Құпия Кеңес оны бекіткені айтылады.