Құдай мен адамның біртұтас болуы: Гипостатикалық одақ
Hypostatic union
Христиан дініндегі "гипостатикалық одақ" – Иса Мәсіхтің құдайлық және адамдық табиғаттарының бір жеке тұлғада бірігуі. Құдай да, адам да болғандығын түсіндіреді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Христиандық теологиялық ұғым
Christian theological concept
Гипостаттық одақ (грекше: ὑπόστασις hypóstasis, "тұлға, мән") – христиан теологиясындағы техникалық термин, басты христологияда Мәсіхтің адамдық және құдайлық табиғаттарының бір гипостазда, яғни жеке тұлғада бірігуін сипаттау үшін қолданылады. Ең қарапайым түсінігі бойынша, гипостаттық одақ Иса Мәсіхтің толыққанды Құдай және толыққанды адам екенін білдіреді. Ол бір уақытта толық құдайлық және толық адамдық болып, екі толық және ерекше табиғатқа ие. Атанасийлік Символы осы доктринаны мойындап, маңыздылығын былай растады: "Ол – Әкенің мәнісінен туған Құдай, уақыттан бұрын; және анасының мәнісінен туған адам, уақытта; толыққанды Құдай, толыққанды адам, ақыл-есті жан және адам денесімен; құдайлық жағынан Әкеге тең, адамдық жағынан Әкеден төмен. Ол Құдай да, адам да болса да, Мәсіх екі емес, біреу. Бірақ Ол құдайлық табиғатының етке айналуымен емес, Құдайдың адамды Өзіне қабылдауымен біреу. Ол – бір, бірақ оның мәнісінің қосылуымен емес, оның тұлғасының бірлігімен. Өйткені бір адам ақыл-есті жан да, дене де болғандай, солайша бір Мәсіх те Құдай да, адам да."
Hypostatic union (from the Greek: ὑπόστασις hypóstasis, "person, subsistence") is a technical term in Christian theology employed in mainstream Christology to describe the union of Christ's humanity and divinity in one hypostasis, or individual personhood. In the most basic terms, the concept of hypostatic union states that Jesus Christ is both fully God and fully man. He is simultaneously perfectly divine and perfectly human, having two complete and distinct natures at once. The Athanasian Creed recognized this doctrine and affirmed its importance by stating, "He is God from the essence of the Father, begotten before time; and he is human from the essence of his mother, born in time; completely God, completely human, with a rational soul and human flesh; equal to the Father as regards divinity, less than the Father as regards humanity. Although he is God and human, yet Christ is not two, but one. He is one, however, not by his divinity being turned into flesh, but by God's taking humanity to himself. He is one, certainly not by the blending of his essence, but by the unity of his person. For just as one human is both rational soul and flesh, so too the one Christ is both God and human."
Гипостаз
Грек тіліндегі гипостасис (ὑπόστασις) термині төртінші және бесінші ғасырлардың соңындағы Христологиялық пікірталастарға дейін техникалық термин ретінде қолданысқа енген. Христиандыққа дейінгі дәуірде грек философиясы (атап айтқанда, стоицизм) бұл сөзді пайдаланған. Жаңа өсиеттегі гипостасис терминінің кейбір қолданыстары сөздің кейінірек, техникалық мағынасын болжады. Дегенмен, оны әдепкі мағынасында "субстанция" деп аудару шатасуға себеп болуы мүмкін; сондықтан, «Жаңа американдық стандарттық кітапта» ол «барлық» деп аударылған. Гипостасис – Платондық идеялар сияқты абстрактілі санаттарға қарама-қарсы, нақты, айқын болмыс пен өмірді білдіреді. Кьеркегордың «Философиялық фрагменттерінде» Мәсіхтің екі жақты табиғаты парадокс ретінде, яғни «соңғы парадокс» ретінде зерттеледі, себебі Құдай, толыққанды жақсы, толыққанды дана, толыққанды күшті болмыс ретінде түсініліп, христиандық түсінік бойынша адам болып, күнәмен ауыр, жақсылық, білім және түсінік жағынан шектеулі болды. Кьеркегордың пікірінше, бұл парадокс тек сенім арқылы, адамның түсінігі мен ақылынан Құдайға деген сенімге қарай секіру арқылы ғана шешіледі. Осы одақтың нақты мәні шектеулі адам санасына түсініксіз болғандықтан, гипостатикалық одақ «мистикалық одақ» деген баламалы терминмен де аталады.
The Greek term hypostasis (ὑπόστασις) had come into use as a technical term prior to the Christological debates of the late fourth and fifth centuries. In pre Christian times, Greek philosophy (primarily Stoicism) used the word. Some occurrences of the term hypostasis in the New Testament foreshadow the later, technical understanding of the word. Although it can translate literally as "substance", this has been a cause of some confusion; accordingly the New American Standard Bible translates it as "subsistence". Hypostasis denotes an actual, concrete existence, in contrast to abstract categories such as Platonic ideals. In Kierkegaard's Philosophical Fragments, the dual nature of Christ is explored as a paradox, i. e. as "the ultimate paradox", because God, understood as a perfectly good, perfectly wise, perfectly powerful being, fully became a human, in the Christian understanding of the term: burdened by sin, limited in goodness, knowledge, and understanding. This paradox can only be resolved, Kierkegaard believed, by a leap of faith away from one's understanding and reason towards belief in God. As the precise nature of this union is held to defy finite human comprehension, the hypostatic union is also referred to by the alternative term "mystical union".
Тарихқа үңілу
Лаодикиялық Аполлинарий Инкарнацияны түсінуге тырысқанда "гипостаз" терминін алғаш рет қолданды. Аполлинарий Мәсіхтегі құдайлық пен адамдықтың бірігуін бір табиғатты және бір мәнді, жалғыз гипостазды деп сипаттады.
Apollinaris of Laodicea was the first to use the term hypostasis in trying to understand the Incarnation. Apollinaris described the union of the divine and human in Christ as being of a single nature and having a single essence — a single hypostasis.
Ефес кеңесі
V ғасырда Александриялық Кирилл мен Несторийдің арасында дау туындады, онда Несторий "теотокос" терминін Мәсіхтің анасы Мәриямға қолдануға болмайды деп мәлімдеді. Несторий Мәсіхте құдайлық пен адамдық екі бөлек субстанция немесе гипостаза бар екенін айтты. Ол құдайлықтың адамнан туа алмайтынын, себебі құдайлық табиғат бастаусыз екенін тұжырымдады. 431 жылы Кириллдің өзінің және Ефес епископы Мемнонның басшылығымен өткен Ефес соборы Несторийді нео-асырап алушы деп атады, яғни Иса Мәсіх құдайлыққа және Құдайдың ұлына тек рақым арқылы ие болған, бірақ табиғаты бойынша емес, деп түсіндірді, және оны еретик деп жариялады. Несторийге жазған хатында Кирилл "гипостатикалық" (грекше, καθ᾽ ὑπόστασιν kath' hypóstasin) терминін қолданып, Мәсіхтің құдайлық және адамдық табиғаттарының біртұтас екенін білдірді, былай деді: "Біз осы сөздер мен үйретімдерді есте сақтауымыз керек, «адам етіне айналу» дегеннің мағынасын ұғынуымыз керек. Біз Сөздің ақылды жанмен жандалған етпен гипостатикалық бірігу арқылы түсініксіз және ұғылмастан адам болғанын айтамыз." Кирилл сондай-ақ "Құдай Сөзінің адам етіне айналған бір табиғаты" (немесе "адам етіне айналған Құдай Сөзінің бір табиғаты") деген мағына беретін "μία φύσις τοῦ θεοῦ λόγου σεσαρκωμένη" терминін де атап өтті.
In the 5th century, a dispute arose between Cyril of Alexandria and Nestorius in which Nestorius claimed that the term theotokos could not be used to describe Mary, the mother of Christ. Nestorius argued for two distinct substances or hypostases, of divinity and humanity, in Christ. He maintained that divinity could not be born from a human because the divine nature is unoriginate. The Council of Ephesus in 431, under the leadership of Cyril himself as well as the Ephesian bishop Memnon, labeled Nestorius a neo adoptionist, implying that the man Jesus is divine and the Son of God only by grace and not by nature, and deposed him as a heretic. In his letter to Nestorius, Cyril used the term "hypostatic" (Greek, καθ᾽ ὑπόστασιν kath' hypóstasin) to refer to Christ's divine and human natures being one, saying, “We must follow these words and teachings, keeping in mind what ‘having been made flesh’ means We say that the Word, by having united to himself hypostatically flesh animated by a rational soul, inexplicably and incomprehensibly became man.” Cyril also stressed on “μία φύσις τοῦ θεοῦ λόγου σεσαρκωμένη, meaning "one physis ["nature"] of the Word of God made flesh" (or "one physis of God the Word made flesh")”
Халкидон кеңесі
Антиохияның көрнекті теологы, Мопсуэстиялық Теодор, Аполлинаризмнің монофизит ересіне қарсы күресіп, Мәсіхте екі табиғат (диофизит) – адам және құдай, сондай-ақ екі сәйкес гипостаз бар екенін үйреткендігі айтылады ("субъект", "мән-жай" мағынасында, бірақ "тұлға" емес), олар бірге болған. Дегенмен, Теодор заманында гипостаз сөзі аузиямен мағынасы жақын қолданылуы мүмкін (ол "мән-жайды" білдіреді, "тұлғаны" емес), бұлай Татиан мен Ориген де қолданған. Теодордың Христологиясының грек және латын нұсқалары, оның сирия тіліндегі Катехизис сөздері табылып, зерттелгеннен кейін сынға ілікті. 451 жылы Халкидон Экуменикалық кеңесі Халкидон анықтамасын қабылдады. Кеңес Теодордың Инкарнацияда екі табиғат бар екендігімен келісті. Бірақ Халкидон кеңесі гипостазды, Үштік туралы анықтамадағыдай, қолдануды талап етті: Аполлинаристегідей табиғатты емес, тұлғаны (просопон) білдіру үшін.
The preeminent Antiochene theologian Theodore of Mopsuestia, contending against the monophysite heresy of Apollinarism, is believed to have taught that in Christ there are two natures (dyophysite), human and divine, and two corresponding hypostases (in the sense of "subject", "essence" but not "person") which co existed. However, in Theodore's time the word hypostasis could be used in a sense synonymous with ousia (which clearly means "essence" rather than "person") as it had been used by Tatian and Origen. The Greek and Latin interpretations of Theodore's Christology have come under scrutiny since the recovery of his Catechetical Orations in the Syriac language. In 451, the Ecumenical Council of Chalcedon promulgated the Chalcedonian Definition. It agreed with Theodore that there were two natures in the Incarnation. However, the Council of Chalcedon also insisted that hypostasis be used as it was in the Trinitarian definition: to indicate the person (prosopon) and not the nature as with Apollinaris.
Шығыс православиелері халцедондық анықтамадан бас тартады
Шығыс православие шіркеулері Халкидон анықтамасын қабылдамағандықтан, миафизиттер деп аталды, себебі олар Кирилдің сипаттамасын ұстанады, ол денеленген Ұлдың бір табиғаты бар екенін көрсетеді. Халкидондық «екі табиғатта» формулысы (кем дегенде ішінара, Колос 2:9-ға негізделген) несториандық Христалогиядан туындаған және оған ұқсас деп есептелді. Керісінше, Халкидондықтар Шығыс православиеліктерді Евтихийдің монофизизміне ұмтылатын деп қарады. Алайда, Шығыс православиеліктер Евтихийдің ілімдеріне ешқашан сенбегендерін, Мәсіхтің адамдығының біздің адамдығымызбен біртең екенін әрдайым растағандарын және сондықтан «μία φύσις τοῦ θεοῦ λόγου σεσαρκωμένη», «mía phýsis toû theoû lógou sesarkōménē» фразасын қолданған Кирилл Христалогиясына сілтеме ретінде миафизит терминін пайдалануды жөн көреді. Миафизикалық термин – монофизиттерге қарама-қарсы, бір біріккен табиғатты білдіреді. Осылайша, миафизиттер Мәсіхтің табиғаты екі түрлі болғанымен, денеленген күйінде ғана бір деп аталуы мүмкін екенін, себебі табиғаттар әрқашан біртұтас әрекет етеді деп санайды. 1989 және 1990 жылдары Шығыс православие және Шығыс православие шіркеулерінің басшылары қайта бірігуді мақсат тұтқан бірлескен мәлімдемелерге қол қойды (қосымша ақпарат үшін Миафизизмді қараңыз). Сол сияқты, 1994 жылы Несторий мен Теодорды құрметтейтін Шығыс Ассирия шіркеуінің басшылары Рим-католик шіркеуінің басшыларымен тарихи дауларының мағынасынан гөрі терминологияда болғанын мойындайтын бірлескен келісімге қол қойды.
The Oriental Orthodox Churches, having rejected the Chalcedonian Definition, were known as Miaphysites because they maintain the Cyrilian definition that characterized the incarnate Son as having one nature. The Chalcedonian "in two natures" formula (based, at least partially, on Colossians 2:9) was seen as derived from and akin to a Nestorian Christology. Contrariwise, the Chalcedonians saw the Oriental Orthodox as tending towards Eutychian Monophysitism. However, the Oriental Orthodox persistently specified that they have never believed in the doctrines of Eutyches, that they have always affirmed that Christ's humanity is consubstantial with our own, and they thus prefer the term Miaphysite to be referred to as a reference to Cyrillian Christology, which used the phrase "μία φύσις τοῦ θεοῦ λόγου σεσαρκωμένη", "mía phýsis toû theoû lógou sesarkōménē". The term miaphysic means one united nature as opposed to one singular nature (monophysites). Thus the Miaphysite position maintains that although the nature of Christ is from two, it may only be referred to as one in its incarnate state because the natures always act in unity. In 1989 and 1990, leaders from the Eastern Orthodox and Oriental Orthodox churches signed joint statements in an attempt to work towards reunification (for more, see Miaphysitism). Likewise the leaders of the Assyrian Church of the East, which venerates Nestorius and Theodore, in 1994 signed a joint agreement with leaders of the Roman Catholic Church acknowledging that their historical differences were over terminology rather than the actual intended meaning.