Кіріспе

Екінші дүниежүзілік соғыстағы АҚШ-тың күрес ұшақтары

Republic P-43 Lancer – Republic компаниясы құрастырған, 1940 жылы АҚШ Әуе күштеріне алғаш рет жеткізілген, бір қозғалтқышты, толығымен металдан жасалған, төмен қанатты моноплан ұшақ. XP-41 және жалғыз AP-4 ұшақтары дерлік бірдей болды, бірақ AP-4 бастапқыда үлкен спинермен және тығыз қозғалтқыш қаптамасымен жабдықталған. Бұл радиалды қозғалтқыштармен жұмыс істейтін ұшақтардың аэродинамикасын жақсарту жолдарын сынау үшін жасалған, бұрынғы P-35 өндірісіндегі тәжірибелерге ұқсас болды. Кейін AP-4-тен үлкен спинер алынып, жаңа тығыз қаптама орнатылды. Күтпегендей, бұл шаралар қозғалтқыштың қызып кетуіне әкелді. 1939 жылдың 22 наурызында ұшу кезінде қозғалтқыш өртеніп, ұшқыш парашютпен секіруге мәжбүр болды, нәтижесінде AP-4 жойылды. Прототип жойылғанмен, USAAC турбокомпрессормен жабдықталған AP-4 демонстрациялық үлгісінен қатты әсер алып, 1939 жылдың мамыр айында тағы 13 данасын тапсырыс берді, оларды YP-43 деп атады.

YP-43 прототипі

YP 43, AP 4-тен "жіңішке арқалы" фюзеляжымен ерекшеленді, оның биік тірегі кабинадан артқа қарай созылған. Қозғалтқышқа ауа түсіру тегеурізі сол қанаттан қозғалтқыштың астына көшірілді, нәтижесінде ерекше жұмыртқа тәрізді қаптама пайда болды. Ұшақ R 1830 35 14 цилиндрлі, ауамен салқындатылатын радиалды қозғалтқышпен жабдықталған, General Electric B 2 турбокомпрессоры 1200 ат күшіне ие және үш пернелі өзгермелі қанатты бұранданы қозғалтатын. Қару-жарағына қозғалтқыш қаптамасындағы екі синхронды пулемет және әр қанаттағы бір пулемет кірді.

Өндіріс

YP 43 прототиптеріне ұқсас, "Лансер" деп аталған өндірістік ұшақтар 1941 жылдың 16 мамыры мен 28 тамызы аралығында жеткізілді. P 47 бағдарламасындағы кешігулер USAAC-ты қосымша 80 P 43A ұшағына тапсырыс беруге мәжбүр етті, олар Pratt & Whitney R 2180 1 Twin Hornet қозғалтқышымен жабдықталған. Қозғалтқыш жоғары биіктікте жақсы өнімділік көрсетуі күтілді, сонымен қатар қару-жарағы да жаңартылды – қанаттардағы 0,30 дюймдік пулеметтер 0,50 дюймдік пулеметтерге алмастырылды. USAAC AP 4J нұсқасына P 44 Rocket ресми атауын беруге жеткілікті қызығушылық танытты. Еуропадан түскен жауынгерлік хабарламалар жаңа үлгінің өкпесін қысқартқанын көрсетті, нәтижесінде, 1940 жылдың 13 қыркүйегінде толыққанды тапсырыс жойылды, тіпті бірде-бір прототип те жасалмады. Александр Картвели және оның командасы күшін жетілдірілген AP 10/XP 47 үлгісіне жұмсады, ол кейін P 47 Thunderbolt болып дамыды. 1942 жылға қарай, барлығы 272 P 43 ұшағы, оның барлық түрлері салынды – бастапқыда ешқайсысын салмау жоспарланған екенін ескерсек, бұл өте көп сан.

Пайдалану тарихы

"Ленд-Лиз" бағдарламасы бойынша ұшақтар Клэр Ченноның "Ұшқыш жолбарыстар" америкалық еріктілер тобы арқылы Қытайға жеткізілді. Ферри рейстерге қатысқан ұшқыштар P-43 ұшағының Curtiss P-40 ұшағымен салыстырғанда жақсы биіктікте жұмыс істеуін, жылдам бұрылуын және осал сұйық салқындату жүйесі жоқ радиальды қозғалтқышын жоғары бағалады. Көптеген AVG ұшқыштары Ченнодан P-43 ұшақтарын қалдыруды сұрады, бірақ ұшақта броняның немесе отын бактерілерінің өзін-өзі герметикалауының болмауына байланысты өтініш қабылданбады. Сонымен қатар, турбокомпрессордың сенімділігі төмен болды және "жасыл қанаттардағы" отын бактерілері үнемі ағып тұрды. 1942 жылдың сәуірінде USAAF ұшқышы Роберт Ли Скотт-младший (AVG құрамында) Эверест тауының шыңдарын 44000 фут (13411 м) биіктіктен суретке түсірді, бұл ұшақтың артықшылықтарын көрсетті. Алайда, 1942 жылдың сәуірінде Қытайға жапон басқыншылығына қарсы соғыста көптеген әуе шайқастарынан аман қалған CAF ұшқышы, майор Чжэн Шаою, P-43 ұшағымен Қытайға қайта оралып, жапондықтарға қарсы жаңадан соғыс операцияларын жүргізуге бағытталғанда, ұшақ кенеттен өртеніп, апатқа ұшырап қаза тапты. Жапондықтар P-43 отын бактерілерінің оңай бұзылатынын, сондықтан оларды P-40 ұшақтарына қарағанда түсіру оңай екенін анықтады. 1944 жылдың басында бұл типтегі ұшақтар басқа ұшақтармен ауыстырылды. P-43A 1 ұшағына қосылған қарапайым қорғаныс жеткіліксіз болды. Сонымен қатар, R-1830 қозғалтқыштарына Douglas C-47 көлігі үшін үлкен сұраныс болды, нәтижесінде аман қалған ұшақтар пайдаланудан шығарылды. USAAC P-43 және оның модификацияларын бастапқыда ескірген деп есептеді және оларды тек оқу мақсатында пайдаланды. 1942 жылдың күзінде барлық аман қалған USAAF (1941 жылдың маусымында USAAC-тен ауысқан) P-43 ұшақтары RP-43 болып қайта аталды, бұл рөлдің толыққанды өзгеруін білдірді. Қытайға жіберілмеген ұшақтардың көпшілігі фотоэлектрографиялық міндеттер үшін қайта жабдықталды және оқу үшін қолданылды. 1942 жылы сегіз P-43 (төрт P-43A 1 және төрт P-43D) Австралия Корольдік әуе күштеріне берілді және №1 фотоэлектрографиялық бөлімде қызмет етті. RAAF 1943 жылы алты аман қалған ұшақты USAAF-қа қайтарғанға дейін көптеген алыс қашықтықтағы, жоғары биіктіктегі фотоэлектрографиялық миссияларды орындады.