Кіріспе

1965 жылы Агата Кристидің "Мисс Марпл" романы

"Бертрам қонақ үйінде" – Агата Кристидің детективтік романы. Ол алғаш рет Ұлыбританияда 15 қарашада 1965 жылы Collins Crime Club баспасында, ал АҚШ-та келесі жылы Dodd, Mead and Company баспасында жарық көрді. Ұлыбританиялық басылымның бағасы он алты шиллинг (16/) болды. Оксфорд ұлттық биографиялық сөздігі Флемингтің Кристи үшін үлгі болғанын да көрсетеді.

Әдеби мәні және қабылдануы

1965 жылдың 17 желтоқсанындағы The Guardian газетінде Фрэнсис Айлс (Антони Беркли Кокс) былай деді: "Бертрам қонақ үйінде" романын Агата Кристидің маңызды туындысы деп санау қиын, себебі Мисс Марплдың (sic) қатысуына қарамастан, оқиғаның шешімі тым қисынсыз. Бірақ мисс Кристидің өзі үшін сюжеттің маңызы қанша? Маңыздысы – оның ешбір кітабын қолыңыздан түсіре алмайсыз". Морис Ричардсон 1965 жылдың 12 желтоқсанындағы The Observer газетінде былай жазды: "Агата Кристи әдетте триллер жанрында жақсы көрінбейді. Бұл роман біршама ерсілі-қарсылы және қисынсыз, бірақ оның керемет қуаты мен оқырманға жағымды әсері бар". Роберт Уивер 1966 жылдың 8 қаңтарындағы Toronto Daily Star газетінде: "Бертрам қонақ үйінде" – Агата Кристинің ең жақсы туындыларының бірі: тапқыр сыр, ол нашар жазушылар үшін ең орынсыз кездейсоқтықтарды жеңіске жетеді". Бұл роман Энтони Бучердің 1966 жылғы ең үздік қылмыс романдары тізіміне енді, сол жылы тізімдегі он үш кітаптың бірі болды. Бриджит Брофи автордың "оқырманға Мисс Марпл немесе полициядан бұрын шешім табуға жеткілікті меңзеулер бермегеніне" наразылық білдірді. Роберт Барнард бұл роман туралы былай деді: "Сюжеті соңғы романдары сияқты біршама әлсіз, бірақ қонақ үй атмосферасы өте жақсы бейнеленген және пайдаланылған. Эльвира Блейк – Кристидің соңғы жылдарындағы көптеген жастардың арасында ең жақсы сипатталған кейіпкерлердің бірі. Романның 5-тарауындағы қарт адамдардың сыртқы келбетінің өзгеруіне қатысты ойларға назар аударыңыз, бұл оқиғаның мазмұны нашарласа да, жазушының өткір көзінің күшін көрсетіп тұр".

Кино, теледидар немесе театрлық бейімделулер

1987 жылы BBC телефильмінде Джоан Хиксон Мисс Марпл рөлін, ал Кэролайн Блэкистон Бесс Седжвик рөлін сомдады. 1995–1996 жылдары Майкл Бэйкуэллдің BBC радиолық бейімделуінде Джуни Уитфилд Мисс Марпл рөлінде, ал Сиан Филлипс Бесс Седжвик рөлінде ойнады. ITV 2007 жылдың 23 қыркүйегінде Агата Кристидің «Марпл» сериалының үшінші маусымы аясында Джеральдин МакЭванның қатысуымен өзінің бейімделуін көрсетті. Бұл нұсқа түпнұсқа романның сюжетіне, кейіпкерлеріне, атмосферасына және финалине маңызды өзгерістер енгізді (құрбан, кісі өлтіруші және себеп бірдей болса да) және заманауи әлеуметтік тақырыптарды қосты.