Кіріспе

Бернд Алоис Циммерманн (1918–1970), неміс композиторы. Ол ең алдымен «Die Soldaten» операсымен танымал, ол Бергтің операларынан кейін 20 ғасырдың ең маңызды неміс операларының бірі саналады. Оның көптеген техникаларды, соның ішінде додекафонияны және музыкалық цитаталарды қолданатын эклектикалық музыкасы авангард, сериалдық және постмодернизм стильдерін қамтиды.

Өмір

Циммерманн Кёльн қаласына жақын Блишхаймда (қазіргі Эрфтштадт қаласының бір бөлігі) дүниеге келді. Ол Германияның батысындағы ауылдық католик қауымдастығында өсті. Оның әкесі неміс рейхсбанында жұмыс істеді, сонымен қатар фермерлікпен айналысты. 1929 жылы Циммерман жеке католик мектебіне түсті, онда ол алғаш рет музыкамен кездесті. НСДАП барлық жеке мектептерді жапқаннан кейін, ол 1937 жылы Кёльндегі мемлекеттік католик мектебіне ауысты, сол жылы ол Abitur емтиханын тапсырды. Осы жылы ол Рейхсарбейтсдиенст міндетін өтеді және 1937 жылдың соңы – 1938 жылдың басында Бонндағы Педагогикалық білім беру институтында (Hochschule für Lehrerausbildung) педагогиканы оқыды. 1938 жылдың басында ол Кёльндегі Музыка университетінде музыка білімі, музыктану және композицияны оқуға кірісті. 1940 жылы Вермахтқа шақырылды, бірақ 1942 жылы ауыр тері ауруына байланысты босатылды. Ол оқуын жалғастырды, бірақ соғыс аяқталғандықтан 1947 жылға дейін бітіре алмады. Ол кезде ол 1946 жылдан бастап, негізінен радио үшін, еркін композитор болып жұмыс істеді. 1948–1950 жылдары ол Кранихштайнер/Дармштадтер Жаңа Музыкалық Сабақтарына (Kranichsteiner/Darmstädter Ferienkursen für Neue Musik) қатысты, онда Рене Лейбовиц және Вольфганг Фортнер сияқтылар оқытты. 1957 жылы ол Римдегі Вилла Массимодағы неміс академиясында оқу үшін стипендия алды. Ол сондай-ақ Кёльн Музыка университетінде Композиция (Фрэнк Мартиннен кейін) және Кино және Радио Музыкасы профессоры болды. 1960 жылдары ол композитор ретінде үлкен жетістіктерге қол жеткізді, соның ішінде 1963 жылы Вилла Массимоға екінші стипендия және Берлиндегі Өнер академиясындағы стипендия; әсіресе оның "Die Soldaten" операсы 1965 жылы премьерадан кейін. Опера бұрын орындалмаған, себебі оны орындау үшін өте көп артист қажет болды және ол өте қиын болды. Кёльн опера театры оны "ойнауға болмайтын" деп таныған. Композитордың депрессиясы эмоциялық дағдарысқа әкелді, оған көздерінің тез нашарлауы да себеп болды. 1970 жылдың 10 тамызында Циммерман Кёльн қаласына жақын Königsdorf-тағы үйінде, соңғы композициясы "Мен бұрылып, күн астында болған барлық зұлымдықтарды көрдім" (Ich wandte mich und sah an alles Unrecht das geschah unter der Sonne) аяқталғаннан кейін бес күн өткен соң, өзіне қол жұмсады. Ол сол кезде Ханс Хенни Яхннның "Медея" операсын дайындап жатқан еді. Циммерманның белгілі шәкірттерінің бірі Кларенс Барлоу болды.

Музыка

Өзінің композиторлық өсуінің барысында ол жаңа музыканың дамуында өз орнын тапты, ал неміс композиторлары нацистік режим кезінде осы дамудан көбінесе шеттетілген еді. Ол неоклассикалық стильде туындылар жазуды бастады, содан кейін еркін атональдық және он екі тондық музыкаға көшті, және ақырында 1956 жылы сериализмге келді. Оның джазға деген құштарлығы кейде оның шығармаларында естіледі (әсіресе скрипкалық немесе трубалық концерттерінде). "Дармштадт мектебі" (Штокхаузен, Булез, Ноно және т.б.) деп аталатын композиторлардың айырмасында, Циммерманн дәстүрден түбірлі үзіліс жасамады. 1950 жылдардың соңында ол өзінің ерекше композициялық стилін – плюралистік "Klangkomposition" (неміс тілінен аударғанда, дыбыс және тембр жазықтықтарына немесе аймақтарына назар аударатын композициялық стиль) қалыптастырды. Klangkomposition-ның ерекшелігі – әртүрлі дәуірлерден (Орта ғасырдан бароккоға, классикалықтан джаз бен поп музыкасына дейін) алынған музыкалық материалдың қабаттарын, озық музыкалық техникаларды қолдана отырып, біріктіру және үйлестіру. Циммерманнның осы техниканы қолдануы жеке музыкалық цитаталарды енгізуден (оның оркестрлік туындысы "Photoptosis"-те көрінетіндей) бастап, толығымен коллаж түрінде құрылған шығармаларға (балет "Musique pour les soupers du Roi Ubu") дейін жетеді. Оның вокалдық шығармаларында, әсіресе "Жас ақынға арналған реквиемінде", мәтін әртүрлі көздерден алынған мәтіндерді үйлестіре отырып, туындыны дамытуға қызмет етеді. Ол "уақыттың шар тәрізді пішіні" метафорасын пайдаланып, өзінің музыкалық ұстанымын қалыптастырды.