Кіріспе

Томатты күріш тағамы

Мексикалық күріш (кейде Tex-Mex асханасында испан күріші немесе қызыл күріш деп аталады), сонымен қатар испан тілінде arroz a la mexicana, arroz mexicano, sopa de arroz немесе arroz rojo деп те аталады, бұл ақ күріш, қызанақ, сарымсақ, пияз және басқа да ингредиенттерден жасалған мексикалық гарнир. Мексикалық күріш көбінесе мол, қайнатылған бұршақ, ротиссері тауық, карне асада, пикадилло, тако, қуырылған балық, қуырылған тауық, чили рельенос немесе көкөніс сорпасы сияқты басқа тағамдармен бірге беріледі. Мексикалық стильдегі күріш, әсіресе Мексиканың орталық және солтүстік бөліктерінде, сондай-ақ АҚШ-тың оңтүстік-батысында кең таралған. Ол жыл бойы желінеді және мексикалық асүйіндегі ең көп тараған дайындамалардың бірі болып табылады.

Дайындық

Мексикалық күріш – орташа дәнді ақ күрішті шайып, қысқа уақытқа суға малып, содан кейін күрішті ауыр қазанға майда (мысалы, шошқа майы немесе тамаққа дайындауға арналған майда) салып қуыру арқылы дайындалады. Күріш дәндері алтын түске айналып, көлденең болғаннан кейін, помидор, пияз және сарымсақ тауық сорпасына, көкөніс қорына немесе су мен тауық сорпасын қоюға арналған қоспаға араластырылып соус жасалады. Бұл соус қуырылған күріш дәндеріне қосылады, араластырылып, қақпақ жабылып 15–20 минутқа қайнатылады, күріш барлық сұйықтықты сіңіріп, жұмсақ болашақ. Егер мексикалық күрішке сәбіз, жүгері немесе безгек сияқты тураланған көкөністер қосылса, көкөністер әдетте күріш майда қуырылып жатқанда, томат соусын немесе сорпаны қосудан бұрын салынады, осылайша олар жұмсақ және жақсы піседі. Оларды тұзбен, ұсақтап туралған кинзамен және/немесе ұнтақталған зиремен дәмдеуге болады. Дәмдеуіштер мен шөптерге келетін болсақ, петрушканы сәл түс беру үшін қосуға болады, бірақ ол дәмді көп өзгертпейді, ал кинза ерекше дәм береді және петрушканың орнына қойылуы немесе қосымша жаңа шөп ретінде қолданылуы мүмкін. Зире, ақшөп, қапыл және чили ұнтағын томат соусына қосып, ерекше дәм беруге болады.

Атау және этимология

Мексикада бұл тағам көбінесе "arroz rojo" деп аталады (кейде ағылшын тілінде "қызыл күріш" деп аударылады). "Испан күріші" термині кейде Tex Mex асханасы контекстінде қолданылады, бірақ мексикалықтар мен испандықтар оны қолданбайды, себебі бұл рецепт испан асханасына жатпайды. Дегенмен, оны Испанияның "паелла валенсиана" тағамының жеңілдетілген нұсқасы деп санауға болады (сары түс беру үшін қолданылатын шафран, куркума немесе календула емес, қызанақпен дайындалғандықтан, түсі қызыл болады). "Испан күріші" деген ат мексикалықтар испан тілінде сөйлейтіндіктен және осы күріш тағамын дайындайтындықтан пайда болды деп болжанады, соның салдарынан елдің тілі атауға енген. Бұл тағамның басқа да атаулары бар: "arroz mexicano" (мексикалық күріш) және "arroz a la mexicana" (мексикалық стильдегі күріш).