Кіріспе

Америка Азамат соғысындағы жылқы

Саяхатшы (1857–1871) – Америка Азамат соғысы кезінде Конфедерация генералы Роберт Лидің ең танымал аты болды. Ол – жылдамдығымен, күш-қуатымен және шайқастағы батылдығымен ерекшеленетін сұр түсті американдық Saddlebred тұқымының аты. Ли оны 1862 жылдың ақпан айында сатып алып, көптеген шайқастарда мініп жүрді. Саяхатшы Лиден кейін бірнеше ай ғана өмір сүрді және емделе алмайтын тетанусқа шалдыққандықтан өлтірілді.

Өлім және жерлеу

1870 жылы Роберт Лидің жерлеу рәсімі кезінде Саяхатшы генералдың табыты, оның еріндігі мен қара креппен қапталған жетектері бар кассионның артынан келді. Ли қайтыс болғаннан кейін көп ұзамай, 1871 жылы Саяхатшы тырнаққа басып, тетанусқа шалдықты. Емдеу жоқ болғандықтан, оны азаптан құтылу үшін атып өлтірді. Саяхатшы бастапқыда колледждің бас ғимараттарының артына жерленді, бірақ белгісіз біреулер оны қазып шығарды және оның сүйектерін 1875/1876 жылдары Нью-Йорктің Рочестер қаласында көрмеге қойды. 1907 жылы Ричмонд журналисі Джозеф Брайан сүйектерін жинап, орнатуға ақша төледі және Ли қайтыс болғаннан кейін Вашингтон және Ли университеті деп аталған колледжге қайтарды. Олар қазір Робинсон залындағы Брукс мұражайында қойылды. Студенттер оның сүйектеріне өзінің әріптерін жазып, сәттілік үшін оларды бүлдіріп, уақыт өте келе тоздырып жіберді. 1929 жылы сүйектер университет шіркеуінің жертөлесіндегі мұражайға көшірілді, онда 30 жыл бойы тұрды, көрінуге байланысты нашарлап, тозығы жетті. Соңында 1971 жылы Саяхатшының қалдықтары Вашингтон және Ли университетінің кампусындағы шіркеудің жанында, бетонға салынған ағаш қорапқа жерленді, Ли отбасының мазартасынан бірнеше метр қашықтықта, оның иесінің денесі жатқан жерге жақын. Оның соңғы күндерін өткізген, кампустағы Ли үйіне тікелей қосылған тұрақ, дәстүр бойынша есіктері ашық қалдырылады; осылайша оның рухы еркін серуендеуі үшін жасалған. Вашингтон және Ли университетінің 24-ші президенті (сонымен қатар Ли үйінің соңғы тұрғыны) Томас Бюриш осы дәстүрді бұзып, тұрақ қақпаларын жапқандығы үшін Вашингтон және Ли қауымының көптеген мүшелерінен қатты сынға ұшырады. Кейіннен Бюриш қақпалардың есіктерін қара жасыл түске бояды, оны кампус газеттерінде «Саяхатшы жасылы» деп атады. Вирджиния штатының Петерсбург қаласында орналасқан АҚШ армиясының Форт-Ли (қазір Форт-Грег Адамс) базасының бұрынғы газетінің аты Traveller болды.

Халықтық ақпарат құралдарында

Moonrunners (The Dukes of Hazzard телесериалдарын тудырған 1975 жылғы фильм) 1955 жылғы Chevrolet-те шаң-тозаңнан жарысатын автокөлік, шатырында Конфедерация туы бар, "Traveller" деп аталады. (Содан кейін "Traveller" боялған көше машинасына, 1969 жылғы Dodge Charger-ге айналды, ол телесериалда "Генерал Ли" деп аталды.) Адамс, Ричард. "Саяхатшы" (Нью-Йорк: Knopf, 1988). "Саяхатшының" диалектіде жазылған, бірінші тұлғадан баяндалған көркем әңгімесі. Оның аттық естеліктері зейнеткер генералдың қорасындағы мысыққа айтылады. Бельгиялық "Les Tuniques Bleues" комиксіндегі "Бронко Бенниде" "Traveller" басты рөлде. Одақтың ең жақсы жылқышысы – Бронко Бенни ғана осы мақтанды атты бағындыра алады. Оның тұтқындалуы "Traveller"-ді құдай санайтын америкалықтармен соғысқа себеп болады. Соңында, кейіпкерлер өлімді жалғандағанда, Ли оларды байқамайды, бірақ "Traveller" байқап, оларға біршама көңіл көрсетеді. Балалар кітабы "Оригами Йоданың таңғажайып оқиғасында" бір кейіпкер Уильям Шекспирдің Play Doh-дан жасалған бюстін Роберт Лидің аты деп жаңылысқандығын айтады.