Кіріспе

Екінші дүниежүзілік соғыста Жапонияның шабуылы жағдайында Австралия құрлығының солтүстік бөлігін басып алуға рұқсат беру мақсатында жасалған деп есептелетін қорғаныс ұсынысы – "Брисбен сызығы". 1942 жылғы ақпанда шабуыл болған жағдайда Брисбен мен Мельбурн арасындағы маңызды өнеркәсіптік аймақтарды қорғауға басымдық беру жоспары ұсынылған болатын, бірақ ол Еңбек партиясының премьер-министрі Джон Кертин және Австралия соғыс кабинеті тарапынан қабылданбады. Осы ұсыныстың және басқа да жоспарланған шаралардың толыққанды түсінілмеуі салдарынан Еңбек партиясының министрі Эдди Уорд бұрынғы үкіметтің (Роберт Мензиз бен Артур Фадден басшылығымен Біріккен Австралия партиясы мен Елдік партиясының коалициясы) солтүстік Австралияның көп бөлігін жапондарға тастап кетуді жоспарлағанын жария етті. Уорд 1942 жылдың соңы мен 1943 жылдың басында бұл идеяны насихаттауды жалғастырды, ал 1943 жылғы наурызда генерал Дуглас Макартур баспасөз мәслихатында осы туралы айтқаннан кейін, бұл нақты қорғаныс стратегиясы деген пікір қолдау тапты. Уорд бастапқыда өз мәлімдемелерін растайтын ешқандай дәлел ұсынбады, бірақ кейіннен тиісті құжаттар ресми архивтерден жойылғанын мәлімдеді. Арнайы комиссия мұндай құжаттардың болмағанын анықтады және Мензиз бен Фадден басшылығымен үкімет Уорд айтқан сияқты жоспарларды бекітпегенін көрсетті. Бұл дау 1943 жылғы федералды сайлауда Еңбек партиясының жеңісіне септігін тигізді, бірақ Уорд кейіннен маңызды емес лауазымдарға тағайындалды.

Уордтың мәлімдемесі

1942 жылдың қазан айында Премьер-министр Джон Кертиннің басшылығымен Еңбек және ұлттық қызмет министрі Эдди Уорд, премьер-министр Роберт Мензиес (және оның ізінен келген премьер-министр Артур Фадден) басқарған бұрынғы үкімет жапондықтар басып кірген жағдайда континенттің көп бөлігін тастап, қорғаныс күштерін оңтүстік-шығыс аймағына шоғырландыру жоспарларын жасады деп мәлімдеді. Уордқа бұл ақпаратты Қорғаныс министрі кеңсесіндегі майор берген болып көрінеді. 1942 жылдың ақпан айында Австралия соғыс кабинетіне меморандум ұсынылды (Мензис, Фадден және Біріккен Австралия партиясы мен Елдік партия коалициясы оппозицияға өткеннен кейін), онда Отандық күштердің Бас қолбасшысы генерал-лейтенант Ивен Маккей жаугершілік болған жағдайда қолда бар Австралия күштерінің көп бөлігін Брисбен мен Мельбурн арасындағы, елдің өнеркәсіптік қуатының көп бөлігі орналасқан аймаққа шоғырландыру қажет деп ұсынды. Уорд сол кезде өз мәлімдемелерін тікелей дәлелдемеді, ал Мензис және оның бұрынғы үкіметінде қызмет еткен барлық министрлер бұл айыптаманы жоққа шығарды. 1942 жылдың желтоқсанындағы Әскери кеңес отырысында Мензис, басқалармен бірге, жауапты министрдің құпия қорғаныс жоспарларын ашу арқылы ғана жоққа шығара алатын мәлімдемелер жасауына алаңдаушылық білдірді. Кертин Уордтың шабуылдарын тоқтатуға көп көмектеспеді, ал Уорд Мензис пен Фадденді «жеңіліске ұшыраушы» және «сатқындық» жоспарға жауапты деп мәлімдеуді жалғастырды. Кертин Чарльз Лоу басқарған Корольдік комиссияны құрды, оның мақсаты мұндай құжаттардың бар-жоқтығын және Мензис әкімшілігінің мұндай жоспарлар жасаған-жасалмағанын анықтау болды.

Соғыстан кейінгі талаптар

Брисбен желісінің бар екендігін жақтаушылар көбінесе 1930 жылдардың соңында Тентерфилд сияқты жерлердің жанында салынған бетонды танк тұзақтарын дәлел ретінде келтіреді. Өзінің "Еске алулар" атты мемуарларында МакАртур Австралия әскерінің күтілетін жапон басқыны кезінде қорғаныстың бағытын Дарлинг өзені бойымен жүргізуді ұсынғанын айтады. МакАртур бұл жоспарды жаңа Гвинеядағы жапондықтардың ілгерілеуін тоқтату мақсатындағы шабуылдық операциялардың пайдасына қабылдамауға өзінің үлесін қосқанын мәлімдейді.