Кіріспе

Сарашина күнделігі (更級日記) – Хэйан дәуіріндегі Жапонияның күтуші әйелінің қызы, Сугавара но Такасуэ жазған мемуар. Оның еңбегі саяхаттары мен қажылық сапарларын сипаттауымен ерекшеленеді және бұл кезең әдебиетінде бірегей, сондай-ақ саяхат жазуы жанрындағы алғашқы туындылардың бірі. Сарашина ханым – Мичицунаның анасының анасының немересі, сол дәуірдегі тағы бір белгілі күнделік авторы – Кагеро Никкинің (оның жеке есімі де жоғалған) туысы. Сарашина күнделігінен өзге, ол «Хамаматсу Чунагон моногатари», «Мизукара куюру» (Өзін өзі кінәлау), «Незаме туралы әңгіме» (Йору но Незаме немесе Йова но Незаме) және «Асакура туралы әңгіме» атты туындылардың да авторы. Бұл шығарма Хэйан дәуірінің ортасында, шамамен 900-1100 жылдар аралығында жазылған алты маңызды әдеби мемуар/күнделіктің бірі. Сарашина ханым өзінің туған тегінің мәртебесін ескере отырып, еңбегін жазды. Ол отбасылық ұрпағына лайық болатын нәрсе жасауға ниеттенді. Бұл ниет оның замандас әйелдердің өмірбаяндық жазуларының атаққа ие болғанын, бұл жазушылардың мансабына және олардың отбасылық желілеріне көмектескенін білуінен туындады. Оның мақсаты мәтінінде көрінеді, себебі әдеби құндылығы үшін сақталсын деп мұқият өңдеулер жасалған.

Сарашина күнделігі оның 12 жасынан бастап елу жасына дейінгі өмірін қамтиды. Жағдайды ушықтыру үшін, 17 ғасырда Тейканың көшірмесі қайтадан байланды, бірақ байлаушы жеті жерде түпнұсқаның ретін өзгертті, бұл күнделіктің құндылығын төмендетіп, ғалымдар үшін түсінуді қиындатты. 1924 жылы классикалық әдебиет зерттеушілері Нобуцуна Сасаки мен Косуке Тамай Тейканың түпнұсқалық қолжазбасын зерттеп, ақырында не болғанын анықтады, бұл Сарашинаның еңбегін қайта бағалауға әкелді. Осы дұрыс реттелген нұсқаның негізінде барлық қазіргі басылымдар жасалған.