Кіріспе

Испан Америкасы Касталық термин Қара ладинолар (испанша: negros ladinos) испандыққа айналған қара ладинолар, Испанияда уақыт өткізгеннен кейін испан Америкасына жер аударылды. Оларды негрос ладинос ("өсірілген" немесе "латинизацияланған қаралар") деп атады, ал негрос бозалес ("білімсіз қаралар"), яғни Африкада тұтқындалғандар. Ладинолардың шеберлігі бозальдарға қарағанда жоғары бағаға ие болды. Америкада туған қара ладинолар негрос криолло ("креол қаралары", қараңыз. Түсті креолдар).

Тарих

Колумб Америкаға келгенге дейін, қара нәсілді адамдар еркін өмір сүрген, араб құл саудасы арқылы әкелінген немесе Африканы Кастилия мен Португалияның отарлауы нәтижесінде келген болатын. Испания қоғамында біраз уақыт өткеннен кейін, африкалықтар христиан дініне еніп, испан тілін үйренді. 15 ғасырда Испанияда 50 000 қара ладино болды. Қара ладино Африка құрлығының әртүрлі аймақтарынан шыққанмен, көбінесе олардың тегі Жоғарғы Гвинея аймағынан, қазіргі Сенегал, Мали, Мавритания және Гвинея секілді елдерден еді. Американы испандықтардың отарлауының бастапқы кезеңдері, жаулап алушылардың қажетті еңбегіне американдықтардың жарамсыз екенін көрсетті (негізінен Америкада белгісіз еуразиялық ауруларға байланысты), сондықтан Николас де Овандо Испаниядан құлдар әкелуге шешім қабылдады. 1502-1518 жылдар аралығында Кастилия жүздеген қара нәсілді құлдарды жер аударып, олардың көпшілігі кеншілер болып жұмыс істеді. Құлдыққа қарсылар олардың христиандық сенімі мен тауларға қашуға немесе көтеріліске шыққан жергілікті халыққа қосылуға жасаған көптеген әрекеттерін атап көрсетті. Ал олардың жақтастары, американдықтардың санының тез азаюы тұрақты және төмен бағалы еңбек күшінің қажеттігін талап ететінін мәлімдеді. Еркін испандар қолмен жұмыс істеуге немесе қоныстануға құштар емес еді (әсіресе құрлықта алтынның табылуынан кейін), және колониялардың экономикалық тұрақтылығын құл еңбегі ғана қамтамасыз етті.

Мысалдар

Эстеванико (шамамен 1500–1539), португалдар тұтқындаған және испан конкистадорына сатқан бербер. "Ла Амистад" шхунасындағы құлдар Африкада тұтқындалған мендестер еді, бірақ кубалық сатып алушылары халықаралық құл саудасына тыйым салынғанын еске алып, оларды "ладино" деп сипаттады.