Кіріспе

Квебек класындағы су асты кемесі – 1950 жылдардың соңындағы советтік 615 жобасының кішкентай жағалау су асты кемесі, оған НАТО берген атау.

Өмірбаян

Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін жабық циклді дизельді қозғалтқыштарды зерттеумен С. А. Базилевский айналысты, ол REDO кодолық атымен қуат блогын жасады. Дизельді қозғалтқыштан шығатын газдар қысылып, көмірқышқыл газы бөлініп, сыртқа шығарылды, ал тазартылған газдар сақталған оттегімен араластырылып, қайтадан қозғалтқышқа жіберілді. Бұл қуат блогының прототипі тәжірибелік М 401 суасты кемесіне орнатылды, ол 1939 жылдың 28 қарашасында Горькийде салынды және 1941 жылдың 31 мамырында теңізге жіберілді. М 401 Каспий теңізінде 74 рейс жасады, оның ішінде 68 тегіс жүзу және жабық циклдегі қуат блогымен жүрді. Соғыс салдарынан жұмыс уақытша тоқтатылды, бірақ соғыс аяқталғаннан кейін Ленинградта қайта жалғасты. М 401 сынақтарынан алынған мәліметтер Project 615 Quebec кластық кемелерін жобалауға негіз болды.

Сипаттама

Квебек класындағы су асты кемелері екі стандартты дизельді қозғалтқышпен және үшінші, жабық циклды дизельді қозғалтқышпен жабдықталған. Ол су асты кемесі су астында жүзген кезде ауадан тәуелсіз қозғалу үшін сұйық оттегін пайдаланған. Квебек класының бастиігі ағымдық пішіндес, арт жағында бекітілген шноркель корпусымен келген. Олардың мұрын бөлігінде төрт торпедалық түтік орналасқан, оларға қосымша оқтар болған жоқ. Алдыңғы кемелерде бастиіктің алдыңғы бөлігіне екі 25 мм зениттік пушка орнатылған, бұл оларды палубалық қарулары бар соңғы су асты кемелерінің бірі еткен. Квебек класы сұйық оттегінің булануына байланысты проблемалармен күресті. Оттегінің үнемі булануы және қайта сұйықтандыру жүйесінің болмауынан олардың теңізде қалу мерзімі 14 күнмен шектелген, ал қозғалту жүйесі бірнеше қауіпті жағдайларға әкелді. 1957 жылы екі су асты кеме оттегі жүйесіне байланысты апаттардан жоғалды. М 256 Балтық теңізіндегі Таллин маңында өртке ұшырап, 35 адам қаза болды, ал М 351 Қара теңізде зардап шекпестен батып кетті. Басқа да оқиғалар кемелерден оттегімен от жалынының шығуына себеп болды, нәтижесінде экипаж оларды әйгілі темекі тұтастырғыштарының атымен – "жағылғыштар" (zazhigalka) немесе Zippo деп атады.

Қызмет

1952 және 1957 жылдар аралығында жоба тоқтатылып, Кеңес Одағы ядролық қуатпен жүретін қайықтарды дамытқанға дейін жоспарланған 100 бірліктен 30-ы салынды. Соңғылары 1970 жылдары қызметтен шығарылды. М 261 бірлігі Ресейдегі Краснодар қаласында, ал М 296 бірлігі Украинаның Одесса қаласында М 305 деп қайта баптизацияланды.