Кіріспе

Кейінгі неолиттік археологиялық мәдениет

Хамангия мәдениеті – Дунай мен Қара теңіздің арасындағы, Румыния мен Болгариядағы Добруджа және оңтүстіктегі Мунтеня аймақтарындағы кейінгі неолиттік археологиялық мәдениет. Ол 1952 жылы Головица көлінің жанында табылған Бая Хамангия орнының атымен аталады.

Жаратылыс және оның жалғастырушысы

Хамангия мәдениеті шамамен б.з.д. 5250/5200 жылдары басталып, шамамен б.з.д. 4550/4500 жылдарына дейін сақталды. Гумельница мәдениетіне өту кезеңінде кеңейіп жатқан Боян мәдениеті оны бойына сіңірді. Анатолиямен мәдени байланыстары оның Анатолиядан келген адамдардың жақында қоныстанған нәтижесі екенін көрсетеді, ал көршілес мәдениеттер бұрынғы неолиттік қоныстардан тараған сияқты.

Өнер

Хамангия мәдениеті өте ерекше қыш пішіндерінің арқасында көптеген өнер тарихшыларының қызығушылығын тудырды және осы күнгі күнге дейін тудырып келеді.

Керамика

Шымыр мотивтерге негізделген күрделі геометриялық өрнектермен боялған ыдыстар кең таралған. Олардың пішіндеріне тостағандар мен цилиндр тәрізді стақандар (көпшілігі дөңгелек қабырғалы) жатады. Олар нүктелермен, түзу параллель сызықтармен және зигзагтармен әшекейленген, бұл Хамангия керамикасын ерекше бірегей етеді.

Бейнелер

Қыштан жасалған мүсіндер әдетте өте стильделіп жасалған және кеудесі мен жамбасы айқын бейнеленген, тұрған, жалаңаш, бетсіз әйелдерді көрсетеді. "Чернавода ойшылы" және "Отырған әйел" деп белгілі екі мүсін неолит өнерінің шедеврлері саналады.

Елді мекендер

Елді мекендер бір немесе екі бөлмелі тікбұрышты үйлерден тұрады, олар қамыстан тоқылған және сазда жабынған, кейде тас негіздермен (Дуранкулақта) салынған. Олар көбінесе тік төртбұрышты тор түрінде орналасқан және кішкентай төбешіктерді құрауы мүмкін. Елді мекендер жағалау бойында, көлдердің жағасында, төменгі немесе ортаңғы өзен террасаларында орналасқан.

Жерлеу

Зираттарда қысылып немесе созылып жерленген. Амангия I мәдениетінде қабірлік заттардың арасында қыш ыдыстар кездеспейді. Қабірлік заттарға кремень, өңделген қабықшалар, сүйек құралдар және қабықшадан жасалған әшекейлер кіреді.