Кіріспе

Леондық дворян Альвар Фанес (немесе Ханес) (1114 жылы қайтыс болды) – Леон және Кастилияның Альфонсо VI патшалығындағы дворян және әскери жетекші. Патшайым Урака билік еткен кезде Толедоның дербес билеушісіне айналды. Ол аңызға айналып, Испанияның ұлттық эпосы – «Поэма де Мио Сид» арқылы Родриго Диас де Вивардың, Эль Сидтің, жер аударылуы мен Валенсияны бағындыру кезіндегі адал вассалы және қолбасшысы Альвар Фанес Миная болып бейнеленді.

Отбасы

Альвар Эль-Сидтің тегінен шыққан кастилиялық ақсүйектердің бірінен тараған және замандас құжатында оның "собринусы" (немере немесе жалпы жас еркек туысы) деп аталады. Ол күшті Бени Гомес руынан граф Педро Ансурес қызы Майор Переске үйленді және одан (көрінетіндей) екі қызы болды: Эйло Родриго Фернандес де Кастроға, содан кейін 1146/8 жылы оның үшінші әйелі Рамиро Фроиласқа; ал Уррака Родриго Велаз графқа үйленді.

Сот қызметкері және генерал

Альвар кем дегенде 1076 жылдан бастап патша сарайында болды (соңғы рет ол және Эль Сид бірге көзге түсті). 1086 жылы Альфонсо Альварды Валенсияға өзінің үміткері әл-Кадирді таққа отырғызу үшін жіберді. Бұл оңай орындалды, бірақ Фанез әл-Кадир қоршауға алынған бірнеше айдан кейін қайта оралуға мәжбүр болды. Альфонсо сол жылы Альвардың әскерін Саграхас шайқасында жеңіліске ұшыратуға шақырды. 1091 жылы ол Альмодовар шайқасында жеңілген көмекші күштерге жетекшілік етті. 1090-шы жылдардың ортасына қарай ол Толедо Корольдігінің шығыс шебін, әкесінің қаладағы әскери басшылығынан бастап, Валенсиядағы туысы Эль Сидке дейін дербес басқаруға ие болды. Ол сонымен қатар патшалық құжаттарда жиірек кездесе бастады. 1097 жылы Альфонсоның армиясына қосылып, Консуэгра маңында Альфонсоның бас әскері мен Куэнка аймағында Фанездің қанатты әскерінің жеңіліске ұшырауына себеп болған жорыққа қатысты. Екі жыл өткен соң ол Толедоның Алькальдесі ретінде танылды. 1108 жылы ол Уклестің апатты шайқасында болды, Кастилия армиясының көп бөлігін жойған қоршаудан атқыштар тобымен қашып құтылды. Жеті бақытсыз граф және мыңнан астам адам өлтірілді немесе тұтқынға алынып, басы кесілді, ал тақтың мұрагері Санчо инфанте қашуға тырысқанда қаза тапты. Альвар Тахо өзені бойындағы қорғанысты ұйымдастыру үшін солтүстікке қашты. Келесі жылы ол патшайым Урраканың таққа отыруына қатысып, өзін дукс толетуле (Толедо герцогы) деп таныстырды. 1111 жылдың ортасына қарай ол, іс жүзінде, Толедоның билеушісі болды, ал 1113 жылы ол ондағы патшалық сыйлыққа келісім берді (toletani principis). Осылайша ол мурабиттерге қарсы күресте маңызды рөл атқарды. Ол сондай-ақ 1114 жылдың басында Зоританы иеленді, сыйлық ретінде Альбар Фаннес де Зорита ретінде танылды. Фанез 1114 жылдың сәуір айының ортасында Урраканың бүлікші Сеговиялықтарға қарсы билігін қорғау кезінде қайтыс болды.

Мио Сид поэмасы

Альвар Фанез, Миная аталған, замандағы батырлық аңыздардың біріне тез айналды, «Поэма де Мио Сид» поэмасындағы басты кейіпкерлердің бірі болды. Онда ол Алфонсо VI-ның адал вассалы және генералы болған тарихи рөлінен өзгеше, Эль-Сидтің жасағындағы маңызды тұлғаға айналды, Эль-Сид әскерін бөліп жібергенде әскери қолбасшылыққа жиі тағайындалды, оның жер аударылуы кезінде, әсіресе Валенсияны бағындыру наурызында (дегенмен тарихи деректер ол сол кезде Леон/Кастилия корольдігінде болғанын көрсетеді) және патша сарайында Эль-Сидтің елшісі ретінде қызмет етті. Ол адалдықтың үлгісі, ғана емес, Эль-Сидке де, сондай-ақ оның туыстарына, Эль-Сидтің қарсыластары Инфанте де Каррионға да берілгендігімен көзге түседі. Бұл қақтығыс, мүмкін, Эль-Сид пен Альвардың қайнағасы Педро Ансурез арасындағы тарихи антагонизмге негізделген. Ол Испаниядағы Гвадалахараны қайта басып алуға үлкен үлес қосты, қаладағы мавр мұнарасы, Альвар Фанез мұнарасы оның құрметіне аталған.